Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

Which finding during a transfusion suggests transfusion-associated circulatory overload (TACO)?

  1. ACrackles, hypertension and a raised BNP
  2. BA low temperature and slow heart rate
  3. CHives and itching without other signs
  4. DBack pain with dark red urine output
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

A patient taking an SGLT2 inhibitor has nausea and fast breathing. Glucose 190 mg/dL (10.5 mmol/L), pH 7.15, bicarbonate 10 mEq/L, blood ketones high. What is the most likely diagnosis?

  1. ASimple fasting ketosis only
  2. BEuglycemic diabetic ketoacidosis
  3. CRespiratory acidosis from COPD
  4. DHyperosmolar hyperglycemic state
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
pH7.357.457.30PaCO₂mmHg354576HCO₃⁻mmol/L222636tanpa pampasanpampasan separapampasan penuh

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.30, PaCO₂ 76 mmHg (10.1 kPa) dan HCO₃⁻ 36 mmol/L. Gangguan utamanya ialah asidosis respiratori. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.30PaCO₂ 76 mmHg (10.1 kPa)HCO₃⁻ 36 mmol/L
  1. 1tanpa pampasan
  2. 2pampasan separa
  3. 3pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Gas latihan menunjukkan alkalosis metabolik dengan HCO₃⁻ 36 mmol/L. Gunakan PaCO₂ yang dijangka = 0.7·HCO₃⁻ + 21 untuk mencari PaCO₂ yang dijangka.

HCO₃⁻ 36 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
110t (h)C (mg/L)C₀ = 7 mg/Lt½ = 2.5 hC₀/2

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit menerima bolus IV 110 mg gentamicin. Paras yang diekstrapolasi ke belakang kepada masa sifar ialah 7 mg/L dan separuh hayatnya ialah 2.5 h. Cari klirens CL dalam L/h.

D = 110 mgC₀ = 7 mg/Lt½ = 2.5 h
CL = L/h
6.Farmakokinetik klinikalSukar
t (h)C (mg/L)Css​t = ?95%

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Infusi vancomycin dimulakan tanpa dos pemuat. Separuh hayat pesakit ini ialah 6 h. Berapa lama t untuk mencapai 95% paras keadaan mantap?

t½ = 6 h95% Css
t = h
7.Kejururawatan klinikalSederhana

During a vesicant chemotherapy infusion, the patient reports burning and swelling at the cannula site. What should the nurse do first?

  1. AApply a warm pack and continue the infusion
  2. BFlush the cannula hard with saline
  3. CStop the infusion straight away and follow the extravasation protocol
  4. DIncrease the rate so that the infusion finishes as quickly as possible
8.Kejururawatan klinikalSukar

Why can sepsis be missed in older adults?

  1. AOlder adults always have a very high fever
  2. BBlood tests are not useful in older people
  3. COlder adults cannot develop sepsis because their immune system is weaker
  4. DThey may have no fever and present with confusion, falls or reduced mobility

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: A · Crackles, hypertension and a raised BNP

Mengapa ini jawapannya

TACO is fluid overload, often in older adults or those with heart or kidney disease. It causes dyspnea, crackles, hypertension, distended neck veins and a raised BNP. The transfusion is stopped, the patient is sat up and diuretics may be prescribed.

Jawapan

A · Crackles, hypertension and a raised BNP
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: B · Euglycemic diabetic ketoacidosis

Mengapa ini jawapannya

SGLT2 inhibitors can cause DKA with only mildly raised glucose because glucose is lost in the urine. Ketones and acidosis must be checked in any unwell patient on these drugs, even with a near-normal glucose.Disemak dengan: Ketones blood test · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

B · Euglycemic diabetic ketoacidosis
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: pampasan separa

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.30: asidemia (di bawah 7.35)
PaCO₂ 76 mmHg: tinggi (35–45)
HCO₃⁻ 36 mmol/L: tinggi (22–26)

Pampasan

pampasan separa

Jawapan

pampasan separa
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 46.2 mmHg

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

PaCO₂ yang dijangka

0.7·36 + 21 = 46.2 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 46.2 mmHg

Kenaikan itu ada had: PaCO₂ jarang melebihi kira-kira 55 mmHg daripada pampasan sahaja.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: CL = 4.357 L/h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 110/7 = 15.71 L

Pemalar kadar

k = 0.693/2.5 = 0.2773 h⁻¹

Klirens

CL = 0.2773·15.71 = 4.357 L/h

Jawapan

CL = 4.357 L/h
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: t = 25.93 h

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar

k = 0.693/6 = 0.1155 h⁻¹

Masa untuk mencapai pecahan keadaan mantap yang diberikan

t = −ln(1 − 0.95)/0.1155 = 2.996/0.1155 = 25.93 h

Jawapan

t = 25.93 h

Itu ialah 4.322 separuh hayat.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · Stop the infusion straight away and follow the extravasation protocol

Mengapa ini jawapannya

Suspected extravasation of a vesicant needs the infusion stopped immediately. Local protocols then guide aspiration through the cannula, specific treatments, elevation, documentation and specialist review.

Jawapan

C · Stop the infusion straight away and follow the extravasation protocol
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · They may have no fever and present with confusion, falls or reduced mobility

Mengapa ini jawapannya

Older people may have a normal or low temperature and present with delirium, falls or general decline. Early warning scores and a high index of suspicion are important.

Jawapan

D · They may have no fever and present with confusion, falls or reduced mobility

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses