Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

A young adult with new diabetes has a very low C-peptide level. What does this suggest?

  1. AThe pancreas is making very little insulin, as in type 1 diabetes
  2. BThe kidneys are excreting all of the patient's insulin in urine
  3. CThe patient has high insulin resistance, as in type 2 diabetes
  4. DThe patient is injecting too much insulin and needs a lower dose
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

A woman who is 34 weeks pregnant has high blood pressure, right upper abdominal pain, a platelet count of 70 × 10³/µL, raised ALT and AST, and a raised LDH. Which condition fits best?

  1. APhysiologic anemia of pregnancy
  2. BAcute cholecystitis
  3. CGestational diabetes
  4. DHELLP syndrome
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
pH7.357.457.42PaCO₂mmHg354548HCO₃⁻mmol/L222630tanpa pampasanpampasan separapampasan penuh

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.42, PaCO₂ 48 mmHg (6.4 kPa) dan HCO₃⁻ 30 mmol/L. Gangguan utamanya ialah alkalosis metabolik. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.42PaCO₂ 48 mmHg (6.4 kPa)HCO₃⁻ 30 mmol/L
  1. 1tanpa pampasan
  2. 2pampasan separa
  3. 3pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteriSukar
pH7.357.457.27PaCO₂mmHg354525HCO₃⁻mmol/L222611pampasan yang sesuaiasidosis respiratori tambahanalkalosis respiratori tambahan

Gas latihan menunjukkan asidosis metabolik: pH 7.27, PaCO₂ 25 mmHg (3.3 kPa), HCO₃⁻ 11 mmol/L. Bandingkan PaCO₂ terukur dengan rumus Winter. Klik tafsiran anda.

pH 7.27PaCO₂ 25 mmHg (3.3 kPa)HCO₃⁻ 11 mmol/L
  1. 1pampasan yang sesuai
  2. 2asidosis respiratori tambahan
  3. 3alkalosis respiratori tambahan
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
VCss​ = 12 mg/LR = ? mg/hCL = 0.03 L/kg/h65 kg

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 65 kg menerima infusi teofilin. Klirensnya ialah 0.03 L/kg/h. Apakah kadar infusi R dalam mg/h yang memberikan paras keadaan mantap 12 mg/L?

65 kgCL = 0.03 L/kg/hCss = 12 mg/L
R = mg/h
6.Farmakokinetik klinikalSukar
0.1110100t (h)C (mg/L)Cpeak​ = 10τ = ?Ctrough​ = 1

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Separuh hayat gentamicin seorang pesakit ialah 4 h. Sasarannya ialah puncak 10 mg/L dan palung 1 mg/L. Dengan menganggap dos IV pantas dan penyingkiran tertib pertama, apakah sela dos τ yang membolehkan paras jatuh dari puncak ke palung? Bundarkan kepada satu tempat perpuluhan.

t½ = 4 hCpeak = 10 mg/LCtrough = 1 mg/L
τ = h
7.Kejururawatan klinikalSederhana

After a total hip replacement through a posterior approach, which movement should the patient usually avoid in the early weeks?

  1. ABending the hip beyond 90 degrees or crossing the legs
  2. BDoing gentle ankle exercises
  3. CWalking short distances with a frame and a physiotherapist
  4. DLying on their back
8.Kejururawatan klinikalSukar

A patient is recognised by the team as being in the last days of life. Which approach is correct?

  1. AAvoid talking with the family about what is happening
  2. BContinue all routine blood tests and observations four-hourly
  3. CReview and stop treatments that no longer help, and focus on comfort
  4. DStop all medicines, including pain relief and anti-sickness drugs

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: A · The pancreas is making very little insulin, as in type 1 diabetes

Mengapa ini jawapannya

C-peptide is cleaved from proinsulin when insulin is made, so it reflects the body's own insulin production. A very low level suggests beta-cell loss, as in type 1 diabetes; in type 2 diabetes it is often normal or high early on.Disemak dengan: C-Peptide Test · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

A · The pancreas is making very little insulin, as in type 1 diabetes
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · HELLP syndrome

Mengapa ini jawapannya

HELLP stands for Hemolysis (raised LDH, falling hemoglobin), Elevated Liver enzymes and Low Platelets. It is a severe form of preeclampsia that can cause liver rupture and bleeding, and it usually requires delivery.Disemak dengan: HELLP syndrome · MedlinePlus (NIH) (2024)

Jawapan

D · HELLP syndrome
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: pampasan penuh

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.42: dalam lingkungan 7.35–7.45
PaCO₂ 48 mmHg: tinggi (35–45)
HCO₃⁻ 30 mmol/L: tinggi (22–26)

Pampasan

Secara klinikal, semak juga pampasan dijangka: bagi alkalosis metabolik PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21 = 40–44 mmHg, jadi nilai 48 mmHg yang diukur menunjukkan asidosis respiratori tambahan (gangguan campuran). Jawapan di atas ialah klasifikasi peperiksaan ROME.

pampasan penuh

Jawapan

pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: pampasan yang sesuai

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

PaCO₂ yang dijangka

1.5·11 + 8 = 24.5 → 22.5–26.5 mmHg

Bandingkan

terukur: 25 mmHg → pampasan yang sesuai

Jawapan

pampasan yang sesuai
5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: R = 23.4 mg/h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens

CL = 0.03·65 = 1.95 L/h

Kadar infusi

R = 1.95·12 = 23.4 mg/h

Jawapan

R = 23.4 mg/h
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: τ = 13.3 h

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar

k = 0.693/4 = 0.1733 h⁻¹

Sela dos

τ = ln(10/1)/0.1733 = 2.303/0.1733 = 13.29 ≈ 13.3 h

Jawapan

τ = 13.3 h

Dalam amalan sela dibundarkan kepada nilai yang mudah seperti 8, 12, 24 atau 36 h, dan paras diperiksa semula.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: A · Bending the hip beyond 90 degrees or crossing the legs

Mengapa ini jawapannya

Hip flexion past 90°, crossing the legs and turning the leg inwards can dislocate the hip after a posterior approach. Raised seats and toilet seats help, although specific precautions vary between units.

Jawapan

A · Bending the hip beyond 90 degrees or crossing the legs
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · Review and stop treatments that no longer help, and focus on comfort

Mengapa ini jawapannya

When dying is recognised, non-beneficial interventions are stopped and anticipatory medicines for symptoms such as pain, agitation and secretions are prescribed. Clear communication with the patient and family is essential.

Jawapan

C · Review and stop treatments that no longer help, and focus on comfort

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses