Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat: k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
Dua paras: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat: LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan: R = CL·C_ss/(S·F)
Purata keadaan mantap: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap: 1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang: dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
Pilih hubungan: C = C₀·e^−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

Faktor manakah yang paling mungkin meningkatkan paras litium pesakit?

AMinum lebih banyak cecair daripada biasa semasa cuaca panas
BDehidrasi atau penurunan mendadak dalam pengambilan natrium
CMengambil setiap dos bersama hidangan dan bukan sebelumnya
DMakan lebih banyak garam daripada biasa selama beberapa hari

2.Nilai makmal & elektrolitSukar

A patient with SIADH is on fluid restriction. Which task can the RN delegate to unlicensed assistive personnel (UAP), such as a nursing or healthcare assistant?

ADeciding when to recheck the sodium level
BAssessing the patient for new confusion
CTeaching the reasons for fluid restriction
DMeasuring and recording intake and output

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Nilai latihan: Na⁺ 130 mmol/L, glukosa 17.5 mmol/L dan urea 2.9 mmol/L. Hitung osmolaliti serum Osm = 2·Na⁺ + glukosa + urea kepada nombor bulat terdekat.

Na⁺ 130 mmol/Lglukosa 17.5 mmol/Lurea 2.9 mmol/L

Osm = mOsm/kg

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Gas latihan menunjukkan asidosis metabolik: pH 7.17, PaCO₂ 17 mmHg (2.3 kPa), HCO₃⁻ 6 mmol/L. Bandingkan PaCO₂ terukur dengan rumus Winter. Klik tafsiran anda.

pH 7.17PaCO₂ 17 mmHg (2.3 kPa)HCO₃⁻ 6 mmol/L

1pampasan yang sesuai
2asidosis respiratori tambahan
3alkalosis respiratori tambahan

5.Farmakokinetik klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Selepas dos IV tobramycin, paras ialah 10 mg/L pada 1 h dan 4 mg/L pada 5 h. Andaikan penyingkiran tertib pertama. Cari separuh hayat t½.

C₁ = 10 mg/L (1 h)C₂ = 4 mg/L (5 h)

t½ = h

6.Farmakokinetik klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 58 kg mengambil teofilin oral (F = 1) setiap 8 h. Klirensnya ialah 0.035 L/kg/h. Apakah dos D dalam mg yang memberikan purata paras keadaan mantap 10 mg/L?

CL = 0.035 L/kg/hτ = 8 hS = 1F = 158 kgC_ss,avg = 10 mg/L

D = mg

7.Kejururawatan klinikalSederhana

Pesakit yang menerima warfarin mempunyai INR jauh di atas julat sasaran dan lebam. Ubat manakah yang mungkin dipreskripsikan untuk membalikkan kesannya?

AAspirin
BNalokson
CProtamin sulfat
DVitamin K

8.Kejururawatan klinikalSukar

An older man has sudden severe abdominal and back pain, is hypotensive and has a pulsating mass in the abdomen. What should be suspected?

ARenal colic from a kidney stone
BAcute gastritis from anti-inflammatory drugs
CMusculoskeletal back pain
DA ruptured abdominal aortic aneurysm

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: B · Dehidrasi atau penurunan mendadak dalam pengambilan natrium

Mengapa ini jawapannya

Apabila badan kekurangan natrium atau air, buah pinggang menahan lebih banyak natrium dan litium bersamanya, maka paras meningkat. NSAID, diuretik tiazid dan perencat ACE juga boleh meningkatkan paras litium.

Jawapan

B · Dehidrasi atau penurunan mendadak dalam pengambilan natrium

2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Measuring and recording intake and output

Mengapa ini jawapannya

UAP can measure and record intake and output and weigh the patient, then report the values to the RN. Assessing mental status, teaching and making decisions about laboratory monitoring need nursing judgment and remain with the RN.

Jawapan

D · Measuring and recording intake and output

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: Osm = 280 mOsm/kg

Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.

Osmolaliti terhitung

Osm = 2·130 + 17.5 + 2.9 = 280.4 ≈ 280 mOsm/kg

Jawapan

Osm = 280 mOsm/kg

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: pampasan yang sesuai

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

PaCO₂ yang dijangka

1.5·6 + 8 = 17 → 15–19 mmHg

Bandingkan

terukur: 17 mmHg → pampasan yang sesuai

Jawapan

pampasan yang sesuai

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: t½ = 3.026 h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × C_ss. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar penyingkiran

k = ln(10/4)/4 = 0.9163/4 = 0.2291 h⁻¹

Separuh hayat

t½ = 0.693/0.2291 = 3.026 h

Jawapan

t½ = 3.026 h

6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: D = 162.4 mg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(C_puncak/C_palung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (C_puncak − C_palung). Purata paras keadaan mantap ialah C_ss,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e^−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens

CL = 0.035·58 = 2.03 L/h

Dos

D = C_ss,avg·CL·τ/(S·F) = 10·2.03·8/(1·1) = 162.4 mg

Jawapan

D = 162.4 mg

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · Vitamin K

Mengapa ini jawapannya

Warfarin merencat faktor pembekuan bersandar vitamin K. Vitamin K, dan bagi pendarahan major konsentrat kompleks protrombin, membalikkannya. Protamin membalikkan heparin.

Jawapan

D · Vitamin K

8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · A ruptured abdominal aortic aneurysm

Mengapa ini jawapannya

A ruptured AAA classically presents with pain, shock and a pulsatile mass. It is a surgical emergency needing immediate senior help and transfer to theatre.

Jawapan

D · A ruptured abdominal aortic aneurysm

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses