Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

On the first day after major surgery, a patient's white cell count is 12.5 × 10³/µL, with no fever or wound signs. What is the best interpretation?

  1. AA laboratory error, since surgery lowers white cells
  2. BDefinite wound infection that needs antibiotics now
  3. CA common stress response to surgery that is monitored
  4. DA sign of leukemia that needs bone marrow testing
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

In the first 24 hours after a major burn, which laboratory pattern is most expected?

  1. AHigh potassium and high hematocrit
  2. BLow potassium and low hematocrit
  3. CHigh calcium and high albumin
  4. DLow sodium and low hematocrit
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
pH7.357.457.42PaCO₂mmHg354529HCO₃⁻mmol/L222618tanpa pampasanpampasan separapampasan penuh

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.42, PaCO₂ 29 mmHg (3.9 kPa) dan HCO₃⁻ 18 mmol/L. Gangguan utamanya ialah alkalosis respiratori. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.42PaCO₂ 29 mmHg (3.9 kPa)HCO₃⁻ 18 mmol/L
  1. 1tanpa pampasan
  2. 2pampasan separa
  3. 3pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteriSukar
pH7.357.457.16PaCO₂mmHg354581HCO₃⁻mmol/L222628akutkronikakut di atas kronik

Gas latihan menunjukkan asidosis respiratori: pH 7.16, PaCO₂ 81 mmHg (10.8 kPa), HCO₃⁻ 28 mmol/L. Gunakan peraturan ‘HCO₃⁻ meningkat 1 mmol/L bagi setiap 10 mmHg (akut) atau 3.5 mmol/L bagi setiap 10 mmHg (kronik)’ untuk mengelaskannya. Klik jawapan anda.

pH 7.16PaCO₂ 81 mmHg (10.8 kPa)HCO₃⁻ 28 mmol/L
  1. 1akut
  2. 2kronik
  3. 3akut di atas kronik
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
110100t (h)C (mg/L)C₀ = 12 mg/Lt½ = 3.5 hC₀/2

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit menerima bolus IV 250 mg gentamicin. Paras yang diekstrapolasi ke belakang kepada masa sifar ialah 12 mg/L dan separuh hayatnya ialah 3.5 h. Cari isi padu taburan Vd.

D = 250 mgC₀ = 12 mg/Lt½ = 3.5 h
Vd = L
6.Farmakokinetik klinikalSukar
Vd = 7 L/kg0.4 → 1 mcg/LLD = ? mcg72 kg · S = 1 · F = 0.7

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 72 kg mempunyai paras digoxin sebanyak 0.4 mcg/L; sasarannya ialah 1 mcg/L. Isi padu taburannya ialah 7 L/kg dan tablet mempunyai F = 0.7. Apakah dos pemuat tambahan LD yang menaikkan paras kepada sasaran?

72 kgVd = 7 L/kgC = 0.4 → 1 mcg/LF = 0.7
LD = mcg
7.Kejururawatan klinikalSederhana

A patient taking a statin reports unexplained muscle pain and weakness. What should the nurse do?

  1. ATell them to double the dose
  2. BReassure them that this is a sign the drug is working
  3. CAdvise more vigorous exercise to work through it
  4. DReport it, as statins can cause muscle damage
8.Kejururawatan klinikalSukar

Pesakit COPD yang menerima oksigen aliran tinggi menjadi mengantuk dengan nadi berdenyut kuat dan kulit merah padam. Gas darah menunjukkan PaCO2 meningkat dan pH rendah. Apakah punca yang paling mungkin?

  1. AHipoglisemia
  2. BKegagalan pernafasan hiperkapnik, sebahagiannya akibat oksigen berlebihan
  3. CAlkalosis metabolik akibat muntah
  4. DAlahan opioid

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · A common stress response to surgery that is monitored

Mengapa ini jawapannya

A mild leukocytosis is common after surgery because of tissue injury and the stress response. It is monitored along with temperature and wound assessment. A rising count after several days, or fever, suggests infection.Disemak dengan: WBC count · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

C · A common stress response to surgery that is monitored
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: A · High potassium and high hematocrit

Mengapa ini jawapannya

Early after a burn, damaged cells release potassium, and plasma shifts into the tissues, which concentrates the blood and raises the hematocrit. Later, as fluid returns and the kidneys excrete potassium, hypokalemia can develop.Disemak dengan: High potassium level · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

A · High potassium and high hematocrit
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: pampasan penuh

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.42: dalam lingkungan 7.35–7.45
PaCO₂ 29 mmHg: rendah (35–45)
HCO₃⁻ 18 mmol/L: rendah (22–26)

Pampasan

pampasan penuh

Jawapan

pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: akut

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

HCO₃⁻ yang dijangka

akut: 24 + 1·4.1 = 28.1 mmol/L
kronik: 24 + 3.5·4.1 = 38.35 mmol/L

Bandingkan

terukur: 28 mmol/L → akut

Jawapan

akut
5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: Vd = 20.83 L

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 250/12 = 20.83 L

Jawapan

Vd = 20.83 L
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: LD = 432 mcg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 7·72 = 504 L

Kenaikan yang diperlukan

1 − 0.4 = 0.6 mcg/L

Dos pemuat

LD = 504·0.6/(1·0.7) = 432 mcg

Jawapan

LD = 432 mcg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · Report it, as statins can cause muscle damage

Mengapa ini jawapannya

Statins can cause myopathy and, rarely, rhabdomyolysis. Unexplained muscle symptoms should be reported so creatine kinase can be checked and the drug reviewed.

Jawapan

D · Report it, as statins can cause muscle damage
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: B · Kegagalan pernafasan hiperkapnik, sebahagiannya akibat oksigen berlebihan

Mengapa ini jawapannya

Oksigen yang tidak terkawal pada pesakit yang mengekalkan CO2 boleh memburukkan hiperkapnia dan asidosis pernafasan. Oksigen patut dititrasi kepada 88–92% dan semakan perubatan dicari, mungkin untuk ventilasi tidak invasif.

Jawapan

B · Kegagalan pernafasan hiperkapnik, sebahagiannya akibat oksigen berlebihan

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses