Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

A 55-year-old has a positive fecal immunochemical test (FIT) during routine screening. What is the usual next step?

  1. ARepeat the test in 10 years
  2. BStart an iron supplement only
  3. CNo action if there are no symptoms
  4. DReferral for colonoscopy
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

A patient with thalassemia major has received regular red cell transfusions for years. The ferritin is now very high. What does this most likely show, and what treatment is used?

  1. ALiver failure, treated with a liver transplant at once
  2. BIron deficiency, treated with IV iron supplements
  3. CAcute infection, treated with broad-spectrum antibiotics
  4. DIron overload, treated with iron chelation therapy
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
pH7.357.457.42PaCO₂mmHg354530HCO₃⁻mmol/L222619tanpa pampasanpampasan separapampasan penuh

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.42, PaCO₂ 30 mmHg (4.0 kPa) dan HCO₃⁻ 19 mmol/L. Gangguan utamanya ialah alkalosis respiratori. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.42PaCO₂ 30 mmHg (4.0 kPa)HCO₃⁻ 19 mmol/L
  1. 1tanpa pampasan
  2. 2pampasan separa
  3. 3pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteriSukar
pH7.357.457.16PaCO₂mmHg354546HCO₃⁻mmol/L222616pampasan yang sesuaiasidosis respiratori tambahanalkalosis respiratori tambahan

Gas latihan menunjukkan asidosis metabolik: pH 7.16, PaCO₂ 46 mmHg (6.1 kPa), HCO₃⁻ 16 mmol/L. Bandingkan PaCO₂ terukur dengan rumus Winter. Klik tafsiran anda.

pH 7.16PaCO₂ 46 mmHg (6.1 kPa)HCO₃⁻ 16 mmol/L
  1. 1pampasan yang sesuai
  2. 2asidosis respiratori tambahan
  3. 3alkalosis respiratori tambahan
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
VCss​ = 20 mg/LR = ? mg/hCL = 105 mL/min

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Vankomisin diberikan sebagai infusi berterusan kepada pesakit yang klirens vankomisinnya 105 mL/min. Apakah kadar infusi R dalam mg/h yang memberikan paras keadaan mantap 20 mg/L?

CL = 105 mL/minCss = 20 mg/L
R = mg/h
6.Farmakokinetik klinikalSukar
VCss,avg​ = 12 mg/LD = ? mg · q8hCL = 0.04 L/kg/h100 kg · S = 1 · F = 1

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 100 kg mengambil teofilin oral (F = 1) setiap 8 h. Klirensnya ialah 0.04 L/kg/h. Apakah dos D dalam mg yang memberikan purata paras keadaan mantap 12 mg/L?

CL = 0.04 L/kg/hτ = 8 hS = 1F = 1100 kgCss,avg = 12 mg/L
D = mg
7.Kejururawatan klinikalSederhana

Which features suggest pyelonephritis rather than simple cystitis?

  1. ACloudy urine with no other symptoms
  2. BFrequency without any pain
  3. CMild burning on passing urine only
  4. DFever, rigors and loin pain
8.Kejururawatan klinikalSukar

A patient with known cirrhosis suddenly vomits large amounts of bright red blood and becomes tachycardic. What is the most likely cause?

  1. ASwallowed blood from a nosebleed
  2. BA lower GI bleed from diverticular disease
  3. CA Mallory-Weiss tear from a small amount of vomiting
  4. DBleeding from ruptured oesophageal varices

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Referral for colonoscopy

Mengapa ini jawapannya

A positive FIT means hidden blood in the stool, which may come from a polyp, cancer or other lesion, so a colonoscopy is needed to find the source. A positive screening test is never ignored, even without symptoms.Disemak dengan: Fecal Occult Blood Test (FOBT) · MedlinePlus (NIH) (2024)

Jawapan

D · Referral for colonoscopy
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Iron overload, treated with iron chelation therapy

Mengapa ini jawapannya

The body has no active way to excrete iron, so repeated transfusions cause iron overload, which can damage the heart, liver and endocrine glands. A very high ferritin reflects this, and iron chelators are used to remove the excess.Disemak dengan: Thalassemia · MedlinePlus (NIH) (2026); Ferritin Blood Test · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

D · Iron overload, treated with iron chelation therapy
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: pampasan penuh

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.42: dalam lingkungan 7.35–7.45
PaCO₂ 30 mmHg: rendah (35–45)
HCO₃⁻ 19 mmol/L: rendah (22–26)

Pampasan

pampasan penuh

Jawapan

pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: asidosis respiratori tambahan

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

PaCO₂ yang dijangka

1.5·16 + 8 = 32 → 30–34 mmHg

Bandingkan

terukur: 46 mmHg → asidosis respiratori tambahan

Jawapan

asidosis respiratori tambahan
5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: R = 126 mg/h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens dalam L/h

105·60/1000 = 6.3 L/h

Kadar infusi

R = 6.3·20 = 126 mg/h

Jawapan

R = 126 mg/h
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: D = 384 mg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens

CL = 0.04·100 = 4 L/h

Dos

D = Css,avg·CL·τ/(S·F) = 12·4·8/(1·1) = 384 mg

Jawapan

D = 384 mg
7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · Fever, rigors and loin pain

Mengapa ini jawapannya

Pyelonephritis is an upper urinary tract infection and causes systemic signs such as fever and rigors, with flank pain. Cystitis usually causes local symptoms such as dysuria and frequency.

Jawapan

D · Fever, rigors and loin pain
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · Bleeding from ruptured oesophageal varices

Mengapa ini jawapannya

Portal hypertension in cirrhosis causes oesophageal varices, which can bleed massively. This needs resuscitation, urgent endoscopy and specific drug treatment.

Jawapan

D · Bleeding from ruptured oesophageal varices

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses