Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

Perubahan ECG manakah yang dikaitkan dengan hipokalsemia?

  1. AGelombang T yang tinggi dan runcing
  2. BSela QT yang memendek
  3. CSela QT yang memanjang
  4. DGelombang delta yang menonjol
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

Which set of results most strongly suggests hemolytic anemia?

  1. ALow hemoglobin, high MCV, low vitamin B12, normal bilirubin
  2. BLow hemoglobin, low reticulocytes, low MCV, low ferritin
  3. CLow hemoglobin, low platelets, low white cells, low reticulocytes
  4. DLow hemoglobin, high reticulocytes, high unconjugated bilirubin, high LDH
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
pH7.357.457.49PaCO₂mmHg354527HCO₃⁻mmol/L222620tanpa pampasanpampasan separapampasan penuh

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.49, PaCO₂ 27 mmHg (3.6 kPa) dan HCO₃⁻ 20 mmol/L. Gangguan utamanya ialah alkalosis respiratori. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.49PaCO₂ 27 mmHg (3.6 kPa)HCO₃⁻ 20 mmol/L
  1. 1tanpa pampasan
  2. 2pampasan separa
  3. 3pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Nilai latihan: Na⁺ 140, Cl⁻ 106, HCO₃⁻ 16 mmol/L dan albumin 21 g/L. Cari sela anion terbetul albumin AGc = AG + 0.25·(40 − albumin).

Na⁺ 140 mmol/LCl⁻ 106 mmol/LHCO₃⁻ 16 mmol/Lalbumin 21 g/L
AGc = mmol/L
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
VCss​ = 25 mg/LR = ? mg/hCL = 65 mL/min

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Vankomisin diberikan sebagai infusi berterusan kepada pesakit yang klirens vankomisinnya 65 mL/min. Apakah kadar infusi R dalam mg/h yang memberikan paras keadaan mantap 25 mg/L?

CL = 65 mL/minCss = 25 mg/L
R = mg/h
6.Farmakokinetik klinikalSukar
Vd = 0.7 L/kg7.5 → 15 mg/LLD = ? mg61 kg · S = 0.92 · F = 1

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 61 kg mempunyai paras phenytoin sebanyak 7.5 mg/L; sasarannya ialah 15 mg/L. Ubat diberikan secara intravena sebagai phenytoin sodium (S = 0.92), dan isi padu taburannya ialah 0.7 L/kg. Apakah dos pemuat tambahan LD yang menaikkan paras kepada sasaran?

61 kgVd = 0.7 L/kgC = 7.5 → 15 mg/LS = 0.92
LD = mg
7.Kejururawatan klinikalSederhana

Pesakit penyakit buah pinggang kronik lazimnya patut mengehadkan perkara manakah dalam dietnya?

  1. AKalium dan fosfat
  2. BKarbohidrat sepenuhnya
  3. CVitamin larut air sahaja
  4. DVitamin C dan serat
8.Kejururawatan klinikalSukar

A conscious patient with hypoglycaemia was given fast-acting carbohydrate. On re-check 15 minutes later the blood glucose is 3.6 mmol/L (65 mg/dL). What should the nurse do next?

  1. ATake no action because the level is rising
  2. BGive a long-acting carbohydrate snack only and recheck tomorrow
  3. CGive another dose of fast-acting carbohydrate and recheck
  4. DGive a dose of subcutaneous insulin

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · Sela QT yang memanjang

Mengapa ini jawapannya

Kalsium rendah memanjangkan sela QT, yang boleh membawa kepada aritmia berbahaya. Kalsium tinggi memendekkan sela QT, dan gelombang T runcing tipikal bagi hiperkalemia.

Jawapan

C · Sela QT yang memanjang
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Low hemoglobin, high reticulocytes, high unconjugated bilirubin, high LDH

Mengapa ini jawapannya

When red cells break down early, hemoglobin is turned into unconjugated bilirubin and LDH is released, while the marrow increases reticulocytes. Option B fits iron deficiency, C fits B12 deficiency and D fits marrow failure.Disemak dengan: Hemolytic anemia · MedlinePlus (NIH) (2026); Reticulocyte Count · MedlinePlus (NIH) (2024); Bilirubin Blood Test · MedlinePlus (NIH) (2024)

Jawapan

D · Low hemoglobin, high reticulocytes, high unconjugated bilirubin, high LDH
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: pampasan separa

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.49: alkalemia (di atas 7.45)
PaCO₂ 27 mmHg: rendah (35–45)
HCO₃⁻ 20 mmol/L: rendah (22–26)

Pampasan

pampasan separa

Jawapan

pampasan separa
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: AGc = 22.75 mmol/L

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Sela anion

AG = 140 − (106 + 16) = 18

Pembetulan untuk albumin

18 + 0.25·(40 − 21) = 22.75 mmol/L

Jawapan

AGc = 22.75 mmol/L

Di atas kira-kira 12 selepas pembetulan: sela anion tinggi.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: R = 97.5 mg/h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens dalam L/h

65·60/1000 = 3.9 L/h

Kadar infusi

R = 3.9·25 = 97.5 mg/h

Jawapan

R = 97.5 mg/h
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: LD = 348.1 mg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 0.7·61 = 42.7 L

Kenaikan yang diperlukan

15 − 7.5 = 7.5 mg/L

Dos pemuat

LD = 42.7·7.5/(0.92·1) = 348.1 mg

Jawapan

LD = 348.1 mg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: A · Kalium dan fosfat

Mengapa ini jawapannya

Buah pinggang yang gagal merembeskan kalium dan fosfat dengan lemah, maka had pemakanan selalunya diperlukan, bersama had garam dan kadangkala cecair serta protein.

Jawapan

A · Kalium dan fosfat
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · Give another dose of fast-acting carbohydrate and recheck

Mengapa ini jawapannya

If blood glucose remains below the threshold (4 mmol/L in UK guidance, 70 mg/dL in US guidance), the fast-acting treatment is repeated. Once it is above the threshold, a longer-acting carbohydrate such as a sandwich or the next meal helps prevent recurrence.

Jawapan

C · Give another dose of fast-acting carbohydrate and recheck

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses