Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

A patient with suspected pulmonary TB needs sputum samples for acid-fast bacilli. Which instruction is correct?

  1. AGive one sample after brushing with mouthwash so it is clean
  2. BGive one sample of saliva collected from the mouth at any time of day
  3. CGive several samples of nasal mucus blown into a tissue
  4. DGive several deep-cough samples, often first thing in the morning
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

Seorang pesakit yang mengambil diuretik tiazid mempunyai natrium 129 mEq/L, kalium 3.2 mEq/L dan berasa lemah. Penjelasan manakah yang paling sesuai?

  1. APesakit menghidap hiperaldosteronisme primer dengan natrium tinggi
  2. BPesakit mengalami lebihan cecair daripada cecair IV sahaja
  3. CKeputusan ini tipikal bagi kegagalan buah pinggang
  4. DDiuretik menyebabkan kehilangan natrium dan kalium
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas latihan menunjukkan asidosis metabolik dengan HCO₃⁻ 16 mmol/L. Gunakan rumus Winter untuk mencari PaCO₂ yang dijangka (tengah julat) dalam mmHg.

HCO₃⁻ 16 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Nilai latihan: Na⁺ 139, Cl⁻ 106, HCO₃⁻ 17 mmol/L dan albumin 34 g/L. Cari sela anion terbetul albumin AGc = AG + 0.25·(40 − albumin).

Na⁺ 139 mmol/LCl⁻ 106 mmol/LHCO₃⁻ 17 mmol/Lalbumin 34 g/L
AGc = mmol/L
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
VCss​ = 4 mg/LR = ? mg/minCL = 900 mL/min

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit mempunyai klirens lidokain 900 mL/min. Apakah kadar infusi R dalam mg/min yang mengekalkan paras keadaan mantap pada 4 mg/L?

CL = 900 mL/minCss = 4 mg/L
R = mg/min
6.Farmakokinetik klinikalSukar
79 kg61 · lelakiSCr 2 mg/dLfe​ = 0.9D = ? mg

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang lelaki berumur 61 tahun seberat 79 kg dan mempunyai kreatinina serum 2 mg/dL (177 µmol/L). Anggarkan klirens kreatinina dengan Cockcroft–Gault: CrCl (mL/min) = (140 − umur) × berat (kg)/(72 × SCr dalam mg/dL), × 0.85 untuk wanita. Dos atenolol yang lazim ialah 100 mg untuk klirens kreatinina 100 mL/min, dan pecahan fe = 0.9 ubat dirembeskan tidak berubah oleh buah pinggang. Dengan menggunakan pecahan dos Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/CrCl normal), cari dos terlaras D. Bundarkan kepada nombor bulat yang terdekat.

61 tahun79 kglelakiSCr = 2 mg/dL100 mgfe = 0.9CrCl biasa 100 mL/min
D = mg
7.Kejururawatan klinikalSederhana

Why can a very low serum albumin contribute to oedema?

  1. AIt raises the blood pressure in the capillaries and pushes fluid out
  2. BIt makes the kidneys retain potassium
  3. CIt increases the number of red cells
  4. DIt lowers the oncotic pressure that holds fluid in the blood vessels
8.Kejururawatan klinikalSukar

A patient with stress incontinence is taught self-care. Which statement shows a need for further teaching?

  1. A"I'll do my pelvic floor exercises every day."
  2. B"I'll cut down on caffeine."
  3. C"I'll drink as little as possible so I don't leak."
  4. D"I'll try to lose some weight if I can."

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Give several deep-cough samples, often first thing in the morning

Mengapa ini jawapannya

Usually a series of three sputum samples is collected, at least one in the early morning, when secretions have pooled overnight. The patient rinses with water (not mouthwash), takes deep breaths and coughs deeply to bring up sputum, not saliva. Airborne precautions are used.Disemak dengan: Sputum Culture · MedlinePlus (NIH) (2024); Acid-Fast Bacillus (AFB) Tests · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

D · Give several deep-cough samples, often first thing in the morning
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Diuretik menyebabkan kehilangan natrium dan kalium

Mengapa ini jawapannya

Diuretik tiazid lazim menyebabkan hiponatremia dan hipokalemia, terutamanya pada warga emas. Jururawat melaporkan keputusan, dan pemreskripsi mengkaji semula ubat serta penggantian elektrolit.Disemak dengan: Thiazide Diuretics · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2025)

Jawapan

D · Diuretik menyebabkan kehilangan natrium dan kalium
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 32 mmHg

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Rumus Winter

PaCO₂ = 1.5·16 + 8 = 32 mmHg
julat: 30–34 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 32 mmHg
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: AGc = 17.5 mmol/L

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Sela anion

AG = 139 − (106 + 17) = 16

Pembetulan untuk albumin

16 + 0.25·(40 − 34) = 17.5 mmol/L

Jawapan

AGc = 17.5 mmol/L

Di atas kira-kira 12 selepas pembetulan: sela anion tinggi.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: R = 3.6 mg/min

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens dalam L/min

900 mL/min = 0.9 L/min

Kadar infusi

R = 0.9·4 = 3.6 mg/min

Jawapan

R = 3.6 mg/min
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: D = 49 mg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens kreatinina (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 61)·79/(72·2) = 43.34 mL/min

Pecahan dos (Dettli)

Q = 1 − 0.9·(1 − 43.34/100) = 0.4901

Dos terlaras

D = 0.4901·100 = 49.01 ≈ 49 mg

Jawapan

D = 49 mg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah dan disemak dengan maklumat produk.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · It lowers the oncotic pressure that holds fluid in the blood vessels

Mengapa ini jawapannya

Albumin creates oncotic pressure, drawing fluid into the capillaries. When it is low, as in liver disease, nephrotic syndrome or malnutrition, fluid leaks into the tissues.

Jawapan

D · It lowers the oncotic pressure that holds fluid in the blood vessels
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · "I'll drink as little as possible so I don't leak."

Mengapa ini jawapannya

Restricting fluids concentrates urine, irritates the bladder and risks dehydration and infection. Pelvic floor exercises, weight loss and reducing caffeine are recommended measures.

Jawapan

C · "I'll drink as little as possible so I don't leak."

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses