Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

Which blood collection practice helps prevent hemolysis of the sample?

  1. ALeaving the tourniquet on for at least 3 minutes
  2. BUsing the smallest needle available for every patient
  3. CGently inverting the tubes instead of shaking them
  4. DForcing blood quickly through a needle into the tube
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

A patient with severe sepsis is oozing blood from IV sites. Platelets 40 × 10³/µL, fibrinogen low, D-dimer very high, PT and aPTT both prolonged. Which condition fits best?

  1. AHemophilia A (factor VIII deficiency)
  2. BDisseminated intravascular coagulation (DIC)
  3. CHeparin-induced thrombocytopenia (HIT)
  4. DImmune thrombocytopenic purpura (ITP)
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Nilai latihan: Na⁺ 142 mmol/L, glukosa 13.7 mmol/L dan urea 19.6 mmol/L. Hitung osmolaliti serum Osm = 2·Na⁺ + glukosa + urea kepada nombor bulat terdekat.

Na⁺ 142 mmol/Lglukosa 13.7 mmol/Lurea 19.6 mmol/L
Osm = mOsm/kg
4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Gas latihan menunjukkan alkalosis metabolik dengan HCO₃⁻ 30 mmol/L. Gunakan PaCO₂ yang dijangka = 0.7·HCO₃⁻ + 21 untuk mencari PaCO₂ yang dijangka.

HCO₃⁻ 30 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
Vd = 0.5 L/kgC = 10 mg/LLD = ? mg87 kg · S = 0.8 · F = 1

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 87 kg akan diberi dos pemuat secara intravena dengan aminophylline untuk mencapai paras theophylline sebanyak 10 mg/L. Isi padu taburannya ialah 0.5 L/kg dan faktor garamnya S = 0.8. Cari dos pemuat LD bagi aminophylline dalam mg.

87 kgVd = 0.5 L/kgC = 10 mg/LS = 0.8
LD = mg
6.Farmakokinetik klinikalSukar
VCss,avg​ = ?450 mg · q8hCL = 0.03 L/kg/h77 kg · S = 0.8 · F = 1

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 77 kg mengambil aminofilin oral (S = 0.8, F = 1) setiap 8 h. Klirens teofilin ialah 0.03 L/kg/h. Setiap dos ialah 450 mg aminophylline. Cari purata paras keadaan mantap Css,avg.

CL = 0.03 L/kg/hτ = 8 hS = 0.8F = 177 kgD = 450 mg
Css,avg = mg/L
7.Kejururawatan klinikalSederhana

Tangga analgesik WHO mengesyorkan:

  1. AMemberi analgesia hanya apabila sakit menjadi teruk
  2. BMenggunakan kaedah bukan ubat sahaja untuk sakit kanser
  3. CMemulakan semua pesakit dengan opioid kuat
  4. DBergerak daripada bukan opioid kepada opioid lemah kemudian opioid kuat apabila sakit bertambah
8.Kejururawatan klinikalSukar

Pesakit selepas pembedahan abdomen tidak membuang air kecil selama lapan jam, mengalami rasa tidak selesa di abdomen bawah dan pundi kencing boleh diraba. Apakah masalah yang paling mungkin?

  1. APengekalan air kencing akut
  2. BDehidrasi sahaja
  3. CJangkitan saluran kencing tanpa pengekalan
  4. DKecederaan buah pinggang akut tanpa penghasilan air kencing

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · Gently inverting the tubes instead of shaking them

Mengapa ini jawapannya

Hemolysis falsely raises potassium and affects other results. It is reduced by gentle inversion of tubes, avoiding very small needles, avoiding strong suction or forcing blood through a needle, and keeping tourniquet time short.

Jawapan

C · Gently inverting the tubes instead of shaking them
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: B · Disseminated intravascular coagulation (DIC)

Mengapa ini jawapannya

In DIC, widespread clotting consumes platelets and clotting factors, so PT and aPTT are prolonged and fibrinogen falls, while clot breakdown raises the D-dimer. ITP lowers platelets only, and hemophilia A prolongs only the aPTT.Disemak dengan: Fibrinogen blood test · MedlinePlus (NIH) (2025); Prothrombin time (PT) · MedlinePlus (NIH) (2025); D-Dimer Test · MedlinePlus (NIH) (2024)

Jawapan

B · Disseminated intravascular coagulation (DIC)
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: Osm = 317 mOsm/kg

Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.

Osmolaliti terhitung

Osm = 2·142 + 13.7 + 19.6 = 317.3 ≈ 317 mOsm/kg

Jawapan

Osm = 317 mOsm/kg
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 42 mmHg

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

PaCO₂ yang dijangka

0.7·30 + 21 = 42 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 42 mmHg

Kenaikan itu ada had: PaCO₂ jarang melebihi kira-kira 55 mmHg daripada pampasan sahaja.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: LD = 543.8 mg

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 0.5·87 = 43.5 L

Jumlah ubat aktif yang diperlukan

Vd·C = 43.5·10 = 435 mg

Dos pemuat

LD = 435/(0.8·1) = 543.8 mg

Jawapan

LD = 543.8 mg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.

6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: Css,avg = 19.48 mg/L

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens

CL = 0.03·77 = 2.31 L/h

Purata paras keadaan mantap

Css,avg = S·F·D/(CL·τ) = 0.8·1·450/(2.31·8) = 19.48 mg/L

Jawapan

Css,avg = 19.48 mg/L
7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · Bergerak daripada bukan opioid kepada opioid lemah kemudian opioid kuat apabila sakit bertambah

Mengapa ini jawapannya

Tangga bergerak daripada bukan opioid (seperti parasetamol) kepada opioid lemah kemudian opioid kuat, dengan ajuvan pada mana-mana langkah. Pemberian dos berkala lebih diutamakan untuk sakit berterusan.

Jawapan

D · Bergerak daripada bukan opioid kepada opioid lemah kemudian opioid kuat apabila sakit bertambah
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: A · Pengekalan air kencing akut

Mengapa ini jawapannya

Anestesia, opioid dan sakit boleh menyebabkan pengekalan. Imbasan pundi kencing mengesahkan isi padu baki; pengkateteran selalunya diperlukan.

Jawapan

A · Pengekalan air kencing akut

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses