Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.
Farmakokinetik klinikal
Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.
2Soalan latihan
1.Nilai makmal & elektrolitSederhana
A patient takes valproate (valproic acid) for epilepsy. Which tests are monitored regularly?
ALiver function tests and platelet count
BTroponin and B-type natriuretic peptide
CSerum lithium and urine specific gravity
DThyroid function and serum calcium
2.Nilai makmal & elektrolitSukar
A patient on clozapine for 2 years has been stable. Which statement shows a need for further teaching?
A"I'll keep all my scheduled blood test visits"
B"I'll tell other doctors that I take clozapine"
C"I'll report a sore throat or fever at once"
D"I can stop my blood tests since I feel well"
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.38, PaCO₂ 52 mmHg (6.9 kPa) dan HCO₃⁻ 30 mmol/L. Gangguan utamanya ialah asidosis respiratori. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.
pH 7.38PaCO₂ 52 mmHg (6.9 kPa)HCO₃⁻ 30 mmol/L
1tanpa pampasan
2pampasan separa
3pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteriSukar
Gas latihan menunjukkan alkalosis metabolik dengan HCO₃⁻ 46 mmol/L. Gunakan PaCO₂ yang dijangka = 0.7·HCO₃⁻ + 21 untuk mencari PaCO₂ yang dijangka.
HCO₃⁻ 46 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit menerima bolus IV 160 mg gentamicin. Paras yang diekstrapolasi ke belakang kepada masa sifar ialah 10 mg/L dan separuh hayatnya ialah 3.5 h. Cari klirens CL dalam L/h.
D = 160 mgC₀ = 10 mg/Lt½ = 3.5 h
CL = L/h
6.Farmakokinetik klinikalSukar
Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 97 kg mengambil aminofilin oral (S = 0.8, F = 1) setiap 12 h. Klirens teofilin ialah 0.05 L/kg/h. Apakah dos D dalam mg yang memberikan purata paras keadaan mantap 10 mg/L?
DExcessive thirst and passing large volumes of urine
8.Kejururawatan klinikalSukar
A patient suddenly develops a painful red eye with blurred vision, haloes around lights and vomiting. What should be suspected?
ADry eye syndrome
BA stye
CSimple conjunctivitis from a viral infection
DAcute angle-closure glaucoma
3Larutan
1.Nilai makmal & elektrolit
Jawapan: A · Liver function tests and platelet count
Mengapa ini jawapannya
Valproate can cause liver toxicity and thrombocytopenia, so liver tests and the platelet count are monitored. It can also raise ammonia; confusion or vomiting should prompt an ammonia level.
Jawapan
A · Liver function tests and platelet count
2.Nilai makmal & elektrolit
Jawapan: D · "I can stop my blood tests since I feel well"
Mengapa ini jawapannya
Clozapine requires ongoing ANC monitoring according to the schedule, because severe neutropenia can occur without warning. The patient must keep blood test appointments and report signs of infection at once.
Jawapan
D · "I can stop my blood tests since I feel well"
3.Tafsiran gas darah arteri
Jawapan: pampasan penuh
Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.
ROME, nilai demi nilai
pH 7.38: dalam lingkungan 7.35–7.45
PaCO₂ 52 mmHg: tinggi (35–45)
HCO₃⁻ 30 mmol/L: tinggi (22–26)
Pampasan
pampasan penuh
Jawapan
pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteri
Jawapan: PaCO₂ = 53.2 mmHg
Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.
PaCO₂ yang dijangka
0.7·46 + 21 = 53.2 mmHg
Jawapan
PaCO₂ = 53.2 mmHg
Kenaikan itu ada had: PaCO₂ jarang melebihi kira-kira 55 mmHg daripada pampasan sahaja.
5.Farmakokinetik klinikal
Jawapan: CL = 3.169 L/h
Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.
Isi padu taburan
Vd = 160/10 = 16 L
Pemalar kadar
k = 0.693/3.5 = 0.198 h⁻¹
Klirens
CL = 0.198·16 = 3.169 L/h
Jawapan
CL = 3.169 L/h
6.Farmakokinetik klinikal
Jawapan: D = 727.5 mg
Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.
Klirens
CL = 0.05·97 = 4.85 L/h
Dos
D = Css,avg·CL·τ/(S·F) = 10·4.85·12/(0.8·1) = 727.5 mg
Jawapan
D = 727.5 mg
7.Kejururawatan klinikal
Jawapan: B · Tiredness, weight gain and feeling cold
Mengapa ini jawapannya
Low thyroid hormone slows metabolism, causing fatigue, weight gain, cold intolerance, constipation, dry skin and bradycardia. Weight loss, heat intolerance and tremor suggest hyperthyroidism.
Jawapan
B · Tiredness, weight gain and feeling cold
8.Kejururawatan klinikal
Jawapan: D · Acute angle-closure glaucoma
Mengapa ini jawapannya
Acute angle-closure glaucoma causes a rapid rise in eye pressure, with pain, visual disturbance, haloes and vomiting. It is an emergency that can cause permanent sight loss without urgent treatment.