Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

A patient starts high-dose prednisone. Which laboratory change should the nurse expect?

  1. AA fall in serum sodium
  2. BA rise in blood glucose
  3. CA fall in the white cell count
  4. DA rise in serum potassium
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

An older adult has bone pain, fatigue and frequent infections. Results show anemia, a calcium of 12.4 mg/dL (3.1 mmol/L), a raised total protein and a rising creatinine. Which condition should be suspected?

  1. AIron-deficiency anemia
  2. BMultiple myeloma
  3. CAcute viral hepatitis
  4. DPrimary hypothyroidism
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Nilai latihan: Na⁺ 148 mmol/L, glukosa 24.1 mmol/L dan urea 25 mmol/L. Hitung osmolaliti serum Osm = 2·Na⁺ + glukosa + urea kepada nombor bulat terdekat.

Na⁺ 148 mmol/Lglukosa 24.1 mmol/Lurea 25 mmol/L
Osm = mOsm/kg
4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Gas latihan menunjukkan alkalosis metabolik dengan HCO₃⁻ 46 mmol/L. Gunakan PaCO₂ yang dijangka = 0.7·HCO₃⁻ + 21 untuk mencari PaCO₂ yang dijangka.

HCO₃⁻ 46 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
Vd = 7 L/kgC = 1 mcg/LLD = ? mcg66 kg · S = 1 · F = 0.7

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 66 kg akan diberi dos pemuat digoxin tablet untuk mencapai paras 1 mcg/L. Isi padu taburannya ialah 7 L/kg dan tablet itu mempunyai bioketersediaan F = 0.7. Cari jumlah dos pemuat oral LD dalam mcg.

66 kgVd = 7 L/kgC = 1 mcg/LF = 0.7
LD = mcg
6.Farmakokinetik klinikalSukar
0.1110t (h)C (mg/L)Cpeak​ = 7τ = ?Ctrough​ = 1

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Separuh hayat gentamicin seorang pesakit ialah 3.5 h. Sasarannya ialah puncak 7 mg/L dan palung 1 mg/L. Dengan menganggap dos IV pantas dan penyingkiran tertib pertama, apakah sela dos τ yang membolehkan paras jatuh dari puncak ke palung? Bundarkan kepada satu tempat perpuluhan.

t½ = 3.5 hCpeak = 7 mg/LCtrough = 1 mg/L
τ = h
7.Kejururawatan klinikalSederhana

Which side effects are common after high doses of salbutamol (albuterol)?

  1. AConstipation and urinary retention
  2. BTremor and a fast heart rate
  3. CHair loss and weight gain
  4. DBradycardia and drowsiness
8.Kejururawatan klinikalSukar

A potassium result of 6.9 mmol/L comes back on a well patient with a normal ECG, and the laboratory reports that the sample was haemolysed. What is the best action?

  1. AStart a potassium supplement
  2. BGive IV insulin and glucose straight away
  3. CIgnore the result because the patient looks well and the ECG is normal
  4. DRepeat the blood test promptly, as haemolysis can falsely raise potassium

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: B · A rise in blood glucose

Mengapa ini jawapannya

Glucocorticoids raise blood glucose by increasing glucose production and reducing insulin sensitivity. They also tend to lower potassium, retain sodium and raise the white cell count by releasing neutrophils into the blood.Disemak dengan: Blood Glucose Test · MedlinePlus (NIH) (2024)

Jawapan

B · A rise in blood glucose
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: B · Multiple myeloma

Mengapa ini jawapannya

Multiple myeloma typically causes high calcium from bone destruction, kidney damage, anemia and bone lesions, plus a raised protein from a monoclonal antibody. Recurrent infections reflect poor production of normal antibodies.Disemak dengan: Multiple Myeloma · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2023)

Jawapan

B · Multiple myeloma
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: Osm = 345 mOsm/kg

Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.

Osmolaliti terhitung

Osm = 2·148 + 24.1 + 25 = 345.1 ≈ 345 mOsm/kg

Jawapan

Osm = 345 mOsm/kg
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 53.2 mmHg

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

PaCO₂ yang dijangka

0.7·46 + 21 = 53.2 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 53.2 mmHg

Kenaikan itu ada had: PaCO₂ jarang melebihi kira-kira 55 mmHg daripada pampasan sahaja.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: LD = 660 mcg

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 7·66 = 462 L

Jumlah ubat aktif yang diperlukan

Vd·C = 462·1 = 462 mcg

Dos pemuat

LD = 462/(1·0.7) = 660 mcg

Jawapan

LD = 660 mcg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.

6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: τ = 9.8 h

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar

k = 0.693/3.5 = 0.198 h⁻¹

Sela dos

τ = ln(7/1)/0.198 = 1.946/0.198 = 9.826 ≈ 9.8 h

Jawapan

τ = 9.8 h

Dalam amalan sela dibundarkan kepada nilai yang mudah seperti 8, 12, 24 atau 36 h, dan paras diperiksa semula.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: B · Tremor and a fast heart rate

Mengapa ini jawapannya

Salbutamol is a beta2-agonist and can cause tremor, tachycardia and palpitations. High doses can also lower serum potassium.

Jawapan

B · Tremor and a fast heart rate
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · Repeat the blood test promptly, as haemolysis can falsely raise potassium

Mengapa ini jawapannya

Haemolysis in the tube releases intracellular potassium, giving a falsely high reading. The result still needs prompt repeating and review, because true hyperkalaemia cannot be excluded.

Jawapan

D · Repeat the blood test promptly, as haemolysis can falsely raise potassium

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses