Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat: k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
Dua paras: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat: LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan: R = CL·C_ss/(S·F)
Purata keadaan mantap: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap: 1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang: dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
Pilih hubungan: C = C₀·e^−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

Which IV fluid can be given through the same line as a red cell transfusion?

A5% dextrose in water
BLactated Ringer's (Hartmann's) solution
C0.9% sodium chloride
D0.45% sodium chloride

2.Nilai makmal & elektrolitSukar

A patient has taken metformin for 8 years and now has numbness in the feet, a hemoglobin of 10.2 g/dL (102 g/L) and an MCV of 108 fL. Which deficiency is most likely?

AIron deficiency from gut loss
BVitamin B₁₂ deficiency
CVitamin D (calciferol) deficiency
DVitamin K deficiency

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.63, PaCO₂ 40 mmHg (5.3 kPa) dan HCO₃⁻ 41 mmol/L. Gangguan utamanya ialah alkalosis metabolik. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.63PaCO₂ 40 mmHg (5.3 kPa)HCO₃⁻ 41 mmol/L

1tanpa pampasan
2pampasan separa
3pampasan penuh

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Nilai latihan: Na⁺ 143, Cl⁻ 111 dan HCO₃⁻ 14 mmol/L. Hitung nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), menggunakan AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻). Beri dua tempat perpuluhan.

Na⁺ 143 mmol/LCl⁻ 111 mmol/LHCO₃⁻ 14 mmol/L

nisbah delta =

5.Farmakokinetik klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Selepas dos IV tobramycin, paras ialah 6 mg/L pada 2 h dan 1.5 mg/L pada 8 h. Andaikan penyingkiran tertib pertama. Cari separuh hayat t½.

C₁ = 6 mg/L (2 h)C₂ = 1.5 mg/L (8 h)

t½ = h

6.Farmakokinetik klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Infusi theophylline dimulakan tanpa dos pemuat. Separuh hayat pesakit ini ialah 6 h. Berapa lama t untuk mencapai 80% paras keadaan mantap?

t½ = 6 h80% C_ss

t = h

7.Kejururawatan klinikalSederhana

Which factor is most likely to slow wound healing?

ASmoking
BA diet rich in protein
CGood blood glucose control
DAdequate fluid intake

8.Kejururawatan klinikalSukar

A patient has a single hot, swollen, very painful knee and a fever. Why is urgent joint aspiration important?

ATo prevent osteoporosis
BTo check for rheumatoid arthritis antibodies in the joint fluid
CTo measure the patient's cholesterol
DTo rule out septic arthritis, which can rapidly destroy the joint

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · 0.9% sodium chloride

Mengapa ini jawapannya

Only 0.9% sodium chloride is used with red cells. Dextrose solutions can cause hemolysis, and lactated Ringer's contains calcium, which can cause clotting in the citrated blood. Drugs are never added to blood products.

Jawapan

C · 0.9% sodium chloride

2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: B · Vitamin B₁₂ deficiency

Mengapa ini jawapannya

Long-term metformin reduces vitamin B₁₂ absorption in the gut. B₁₂ deficiency causes macrocytic anemia and peripheral neuropathy, which can be mistaken for diabetic neuropathy. Periodic B₁₂ testing is recommended for long-term users.Disemak dengan: Vitamin B Test · MedlinePlus (NIH) (2026)

Jawapan

B · Vitamin B₁₂ deficiency

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: tanpa pampasan

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.63: alkalemia (di atas 7.45)

PaCO₂ 40 mmHg: biasa (35–45)

HCO₃⁻ 41 mmol/L: tinggi (22–26)

Pampasan

Secara klinikal, semak juga pampasan dijangka: bagi alkalosis metabolik PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21 = 47.7–51.7 mmHg, jadi nilai 40 mmHg yang diukur menunjukkan alkalosis respiratori tambahan (gangguan campuran). Jawapan di atas ialah klasifikasi peperiksaan ROME.

tanpa pampasan

Jawapan

tanpa pampasan

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: nisbah delta = 0.6

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Sela anion

AG = 143 − (111 + 14) = 18

Nisbah delta

(18 − 12)/(24 − 14) = 6/10 = 0.6

Jawapan

nisbah delta = 0.6

Di bawah 1: asidosis sela anion normal tambahan.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: t½ = 3 h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × C_ss. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar penyingkiran

k = ln(6/1.5)/6 = 1.386/6 = 0.231 h⁻¹

Separuh hayat

t½ = 0.693/0.231 = 3 h

Jawapan

t½ = 3 h

6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: t = 13.93 h

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(C_puncak/C_palung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (C_puncak − C_palung). Purata paras keadaan mantap ialah C_ss,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e^−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar

k = 0.693/6 = 0.1155 h⁻¹

Masa untuk mencapai pecahan keadaan mantap yang diberikan

t = −ln(1 − 0.8)/0.1155 = 1.609/0.1155 = 13.93 h

Jawapan

t = 13.93 h

Itu ialah 2.322 separuh hayat.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: A · Smoking

Mengapa ini jawapannya

Smoking causes vasoconstriction and reduces tissue oxygen, slowing healing and increasing infection risk. Poor nutrition, diabetes, infection and steroids also impair healing.

Jawapan

A · Smoking

8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · To rule out septic arthritis, which can rapidly destroy the joint

Mengapa ini jawapannya

Septic arthritis can destroy cartilage within days. Aspiration allows microscopy and culture, and helps distinguish infection from crystal arthritis such as gout.

Jawapan

D · To rule out septic arthritis, which can rapidly destroy the joint

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses