Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat: k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
Dua paras: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat: LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan: R = CL·C_ss/(S·F)
Purata keadaan mantap: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap: 1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang: dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
Pilih hubungan: C = C₀·e^−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

A patient is scheduled for a liver biopsy. Which laboratory results should the nurse check before the procedure?

ASerum sodium and chloride
BHbA1c and lipid panel
CPlatelet count and PT/INR
DTSH and free T₄

2.Nilai makmal & elektrolitSukar

A patient has a hematocrit of 60% and a raised red cell mass. Which result suggests polycythemia vera rather than secondary polycythemia from chronic hypoxia?

AA low erythropoietin level
BA low oxygen saturation
CA high erythropoietin level
DA high carboxyhemoglobin

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Nilai latihan: Na⁺ 152 mmol/L, glukosa 19.1 mmol/L dan urea 22.2 mmol/L. Hitung osmolaliti serum Osm = 2·Na⁺ + glukosa + urea kepada nombor bulat terdekat.

Na⁺ 152 mmol/Lglukosa 19.1 mmol/Lurea 22.2 mmol/L

Osm = mOsm/kg

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Gas latihan menunjukkan alkalosis metabolik dengan HCO₃⁻ 39 mmol/L. Gunakan PaCO₂ yang dijangka = 0.7·HCO₃⁻ + 21 untuk mencari PaCO₂ yang dijangka.

HCO₃⁻ 39 mmol/L

PaCO₂ = mmHg

5.Farmakokinetik klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Selepas dos IV tobramycin, paras ialah 10 mg/L pada 1 h dan 3.1 mg/L pada 6 h. Andaikan penyingkiran tertib pertama. Cari separuh hayat t½.

C₁ = 10 mg/L (1 h)C₂ = 3.1 mg/L (6 h)

t½ = h

6.Farmakokinetik klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Infusi vancomycin dimulakan tanpa dos pemuat. Separuh hayat pesakit ini ialah 6 h. Berapa lama t untuk mencapai 75% paras keadaan mantap?

t½ = 6 h75% C_ss

t = h

7.Kejururawatan klinikalSederhana

Gangguan elektrolit manakah yang paling berbahaya bagi rentak jantung?

ANatrium rendah
BFosfat rendah
CKlorida tinggi
DKalium tinggi atau rendah

8.Kejururawatan klinikalSukar

Seorang warga emas dengan patah pinggul menjadi sesak nafas dan keliru, dengan ruam petekia di dada dua hari selepas kecederaan. Komplikasi manakah yang patut disyaki?

AUlser tekanan
BSindrom petak
CJangkitan saluran kencing
DSindrom embolisme lemak

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · Platelet count and PT/INR

Mengapa ini jawapannya

Liver biopsy carries a risk of bleeding, and liver disease often lowers platelets and clotting factors. Platelets and PT/INR are checked beforehand, and abnormal results are reported so they can be corrected or the procedure postponed.

Jawapan

C · Platelet count and PT/INR

2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: A · A low erythropoietin level

Mengapa ini jawapannya

In polycythemia vera, a marrow mutation (usually JAK2) drives red cell production, so erythropoietin is low. In secondary polycythemia from hypoxia (COPD, high altitude, smoking), erythropoietin is high. Often white cells and platelets are also raised in polycythemia vera.

Jawapan

A · A low erythropoietin level

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: Osm = 345 mOsm/kg

Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.

Osmolaliti terhitung

Osm = 2·152 + 19.1 + 22.2 = 345.3 ≈ 345 mOsm/kg

Jawapan

Osm = 345 mOsm/kg

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 48.3 mmHg

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

PaCO₂ yang dijangka

0.7·39 + 21 = 48.3 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 48.3 mmHg

Kenaikan itu ada had: PaCO₂ jarang melebihi kira-kira 55 mmHg daripada pampasan sahaja.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: t½ = 2.959 h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × C_ss. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar penyingkiran

k = ln(10/3.1)/5 = 1.171/5 = 0.2342 h⁻¹

Separuh hayat

t½ = 0.693/0.2342 = 2.959 h

Jawapan

t½ = 2.959 h

6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: t = 12 h

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(C_puncak/C_palung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (C_puncak − C_palung). Purata paras keadaan mantap ialah C_ss,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e^−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar

k = 0.693/6 = 0.1155 h⁻¹

Masa untuk mencapai pecahan keadaan mantap yang diberikan

t = −ln(1 − 0.75)/0.1155 = 1.386/0.1155 = 12 h

Jawapan

t = 12 h

Itu ialah 2 separuh hayat.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · Kalium tinggi atau rendah

Mengapa ini jawapannya

Kedua-dua hiperkalemia dan hipokalemia boleh menyebabkan aritmia yang mengancam nyawa. Kalium tidak boleh sekali-kali diberikan sebagai bolus IV pantas yang tidak dicairkan.

Jawapan

D · Kalium tinggi atau rendah

8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · Sindrom embolisme lemak

Mengapa ini jawapannya

Embolisme lemak lazimnya muncul 24–72 jam selepas patah tulang panjang atau pelvis, dengan triad kesukaran pernafasan, perubahan neurologi dan ruam petekia.

Jawapan

D · Sindrom embolisme lemak

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses