Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

A patient starts lisinopril (an ACE inhibitor). Which laboratory values should the nurse expect to be monitored?

  1. APotassium and creatinine
  2. BALT and bilirubin
  3. CCalcium and phosphate
  4. DTSH and free T4
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

A patient without symptoms has a TSH of 7.5 mIU/L on two occasions with a normal free T4. Which term fits best?

  1. ASubclinical hyperthyroidism
  2. BSecondary hypothyroidism
  3. COvert primary hypothyroidism
  4. DSubclinical hypothyroidism
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas latihan menunjukkan asidosis metabolik dengan HCO₃⁻ 18 mmol/L. Gunakan rumus Winter untuk mencari PaCO₂ yang dijangka (tengah julat) dalam mmHg.

HCO₃⁻ 18 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Nilai latihan: Na⁺ 144, Cl⁻ 110, HCO₃⁻ 16 mmol/L dan albumin 25 g/L. Cari sela anion terbetul albumin AGc = AG + 0.25·(40 − albumin).

Na⁺ 144 mmol/LCl⁻ 110 mmol/LHCO₃⁻ 16 mmol/Lalbumin 25 g/L
AGc = mmol/L
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
110t (h)C (mg/L)2 h6 mg/L6 h2.4 mg/L

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Selepas dos IV gentamicin, paras ialah 6 mg/L pada 2 h dan 2.4 mg/L pada 6 h. Andaikan penyingkiran tertib pertama. Cari separuh hayat t½.

C1 = 6 mg/L (2 h)C2 = 2.4 mg/L (6 h)
t½ = h
6.Farmakokinetik klinikalSukar
0.1110100t (h)C (mg/L)Cpeak​ = 10τ = ?Ctrough​ = 1

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Separuh hayat gentamicin seorang pesakit ialah 3 h. Sasarannya ialah puncak 10 mg/L dan palung 1 mg/L. Dengan menganggap dos IV pantas dan penyingkiran tertib pertama, apakah sela dos τ yang membolehkan paras jatuh dari puncak ke palung? Bundarkan kepada satu tempat perpuluhan.

t½ = 3 hCpeak = 10 mg/LCtrough = 1 mg/L
τ = h
7.Kejururawatan klinikalSederhana

When should discharge planning usually begin?

  1. AAfter the patient has been home for a week
  2. BOnly after the patient asks to go home
  3. COn or soon after admission
  4. DOn the morning of discharge
8.Kejururawatan klinikalSukar

Pesakit pada pam PCA opioid mempunyai kadar pernafasan 7/min dan sukar dikejutkan. Apakah yang patut dilakukan dahulu?

  1. ARekodkan pemerhatian dan semak semula pada pusingan empat jam seterusnya
  2. BTingkatkan dos bolus PCA kerana pesakit mungkin kesakitan
  3. CGalakkan pesakit menekan butang PCA lebih kerap untuk keselesaan
  4. DHentikan PCA, kejutkan pesakit, beri oksigen dan pastikan nalokson diberikan

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: A · Potassium and creatinine

Mengapa ini jawapannya

ACE inhibitors reduce aldosterone, so potassium can rise, and they lower the filtration pressure in the kidney, so creatinine can rise. Both are checked before and soon after starting or increasing the dose.Disemak dengan: Hyperkalemia · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2025)

Jawapan

A · Potassium and creatinine
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Subclinical hypothyroidism

Mengapa ini jawapannya

A raised TSH with a normal free T4 is subclinical hypothyroidism; the pituitary is working harder to keep T4 normal. Overt hypothyroidism has a low free T4, and subclinical hyperthyroidism has a low TSH.Disemak dengan: TSH (Thyroid-stimulating hormone) Test · MedlinePlus (NIH) (2024)

Jawapan

D · Subclinical hypothyroidism
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 35 mmHg

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Rumus Winter

PaCO₂ = 1.5·18 + 8 = 35 mmHg
julat: 33–37 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 35 mmHg
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: AGc = 21.75 mmol/L

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Sela anion

AG = 144 − (110 + 16) = 18

Pembetulan untuk albumin

18 + 0.25·(40 − 25) = 21.75 mmol/L

Jawapan

AGc = 21.75 mmol/L

Di atas kira-kira 12 selepas pembetulan: sela anion tinggi.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: t½ = 3.026 h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar penyingkiran

k = ln(6/2.4)/4 = 0.9163/4 = 0.2291 h⁻¹

Separuh hayat

t½ = 0.693/0.2291 = 3.026 h

Jawapan

t½ = 3.026 h
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: τ = 10 h

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar

k = 0.693/3 = 0.231 h⁻¹

Sela dos

τ = ln(10/1)/0.231 = 2.303/0.231 = 9.966 ≈ 10 h

Jawapan

τ = 10 h

Dalam amalan sela dibundarkan kepada nilai yang mudah seperti 8, 12, 24 atau 36 h, dan paras diperiksa semula.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · On or soon after admission

Mengapa ini jawapannya

Discharge planning starts early so that needs such as equipment, care packages, medicines and follow-up are ready when the patient is fit to leave.

Jawapan

C · On or soon after admission
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · Hentikan PCA, kejutkan pesakit, beri oksigen dan pastikan nalokson diberikan

Mengapa ini jawapannya

Sedasi berlebihan dan pernafasan perlahan menunjukkan ketoksikan opioid. Hentikan opioid, sokong saluran udara dan pernafasan, beri oksigen dan nalokson seperti yang dipreskripsikan, dan pantau dengan rapi.

Jawapan

D · Hentikan PCA, kejutkan pesakit, beri oksigen dan pastikan nalokson diberikan

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses