Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

A patient has a calcium of 11.8 mg/dL (2.95 mmol/L) from bone metastases. Which nursing measure is appropriate?

  1. AEncourage bed rest and limit oral fluids
  2. BOffer extra milk and cheese at each meal
  3. CEncourage fluids and mobility as tolerated
  4. DGive calcium carbonate antacids for nausea
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

A patient has a hemoglobin of 11.2 g/dL (112 g/L), an MCV of 64 fL, a normal ferritin and a normal-to-high red cell count. What is the most likely cause?

  1. AAcute blood loss
  2. BVitamin B12 deficiency
  3. CIron deficiency
  4. DThalassemia trait
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
pH7.357.457.43PaCO₂mmHg354551HCO₃⁻mmol/L222633tanpa pampasanpampasan separapampasan penuh

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.43, PaCO₂ 51 mmHg (6.8 kPa) dan HCO₃⁻ 33 mmol/L. Gangguan utamanya ialah alkalosis metabolik. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.43PaCO₂ 51 mmHg (6.8 kPa)HCO₃⁻ 33 mmol/L
  1. 1tanpa pampasan
  2. 2pampasan separa
  3. 3pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteriSukar
pH7.357.457.19PaCO₂mmHg354576HCO₃⁻mmol/L222628akutkronikakut di atas kronik

Gas latihan menunjukkan asidosis respiratori: pH 7.19, PaCO₂ 76 mmHg (10.1 kPa), HCO₃⁻ 28 mmol/L. Gunakan peraturan ‘HCO₃⁻ meningkat 1 mmol/L bagi setiap 10 mmHg (akut) atau 3.5 mmol/L bagi setiap 10 mmHg (kronik)’ untuk mengelaskannya. Klik jawapan anda.

pH 7.19PaCO₂ 76 mmHg (10.1 kPa)HCO₃⁻ 28 mmol/L
  1. 1akut
  2. 2kronik
  3. 3akut di atas kronik
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
VCss​ = 25 mg/LR = ? mg/hCL = 55 mL/min

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Vankomisin diberikan sebagai infusi berterusan kepada pesakit yang klirens vankomisinnya 55 mL/min. Apakah kadar infusi R dalam mg/h yang memberikan paras keadaan mantap 25 mg/L?

CL = 55 mL/minCss = 25 mg/L
R = mg/h
6.Farmakokinetik klinikalSukar
Vd = 0.5 L/kg4 → 10 mg/LLD = ? mg63 kg · S = 0.8 · F = 1

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 63 kg mempunyai paras theophylline sebanyak 4 mg/L; sasarannya ialah 10 mg/L. Ubat diberikan secara intravena sebagai aminophylline (S = 0.8), dan isi padu taburannya ialah 0.5 L/kg. Apakah dos pemuat tambahan LD yang menaikkan paras kepada sasaran?

63 kgVd = 0.5 L/kgC = 4 → 10 mg/LS = 0.8
LD = mg
7.Kejururawatan klinikalSederhana

A patient is receiving IV fluids for several days. Which monitoring is essential?

  1. AMonthly HbA1c
  2. BWeekly temperature and a single blood glucose reading
  3. CFluid balance, regular weights and urea, creatinine and electrolytes
  4. DPeak flow readings
8.Kejururawatan klinikalSukar

Which patient should the nurse assess first?

  1. AA patient with asthma who can only speak in single words
  2. BA patient with COPD whose SpO2 is 89% and within their target range
  3. CA patient with diabetes whose glucose is 11 mmol/L (198 mg/dL) before lunch
  4. DA postoperative patient who rates their pain as 6/10

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · Encourage fluids and mobility as tolerated

Mengapa ini jawapannya

Hydration helps the kidneys excrete calcium and prevents stones, and weight-bearing mobility slows calcium loss from bone. Calcium-containing foods and antacids are not encouraged. The nurse also monitors for confusion, constipation and arrhythmias.Disemak dengan: Hypercalcemia · MedlinePlus (NIH) (2026)

Jawapan

C · Encourage fluids and mobility as tolerated
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Thalassemia trait

Mengapa ini jawapannya

Thalassemia trait causes microcytosis from reduced globin production, often with a normal or high red cell count and normal ferritin. Iron deficiency has low ferritin. Iron supplements do not help thalassemia trait and can cause iron overload.Disemak dengan: Thalassemia - Medical Encyclopedia · MedlinePlus (NIH) (2026); Red Blood Cell (RBC) Indices · MedlinePlus (NIH) (2024)

Jawapan

D · Thalassemia trait
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: pampasan penuh

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.43: dalam lingkungan 7.35–7.45
PaCO₂ 51 mmHg: tinggi (35–45)
HCO₃⁻ 33 mmol/L: tinggi (22–26)

Pampasan

Secara klinikal, semak juga pampasan dijangka: bagi alkalosis metabolik PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21 = 42.1–46.1 mmHg, jadi nilai 51 mmHg yang diukur menunjukkan asidosis respiratori tambahan (gangguan campuran). Jawapan di atas ialah klasifikasi peperiksaan ROME.

pampasan penuh

Jawapan

pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: akut

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

HCO₃⁻ yang dijangka

akut: 24 + 1·3.6 = 27.6 mmol/L
kronik: 24 + 3.5·3.6 = 36.6 mmol/L

Bandingkan

terukur: 28 mmol/L → akut

Jawapan

akut
5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: R = 82.5 mg/h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens dalam L/h

55·60/1000 = 3.3 L/h

Kadar infusi

R = 3.3·25 = 82.5 mg/h

Jawapan

R = 82.5 mg/h
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: LD = 236.3 mg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 0.5·63 = 31.5 L

Kenaikan yang diperlukan

10 − 4 = 6 mg/L

Dos pemuat

LD = 31.5·6/(0.8·1) = 236.3 mg

Jawapan

LD = 236.3 mg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · Fluid balance, regular weights and urea, creatinine and electrolytes

Mengapa ini jawapannya

IV fluids can cause overload or electrolyte imbalance. Fluid balance charts, weight, clinical assessment and blood tests guide the prescription.

Jawapan

C · Fluid balance, regular weights and urea, creatinine and electrolytes
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: A · A patient with asthma who can only speak in single words

Mengapa ini jawapannya

Being unable to complete sentences is a sign of acute severe or life-threatening asthma, an airway and breathing emergency. The other patients need attention but are not immediately life-threatened.

Jawapan

A · A patient with asthma who can only speak in single words

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses