Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

Apart from the lithium level, which tests are monitored regularly in long-term lithium therapy?

  1. ALiver enzymes and serum amylase
  2. BKidney function and thyroid function
  3. CINR and the platelet count
  4. DTroponin and creatine kinase (CK)
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

After a crush injury, a patient's urine dipstick is strongly positive for blood, but microscopy shows almost no red cells. CK is very high. What best explains this?

  1. ABleeding is coming from the bladder lining
  2. BA kidney stone is scraping the ureter lining
  3. CThe sample was contaminated with menstrual blood
  4. DMyoglobin from damaged muscle is in the urine
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
pH7.357.457.18PaCO₂mmHg354577HCO₃⁻mmol/L222628tanpa pampasanpampasan separapampasan penuh

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.18, PaCO₂ 77 mmHg (10.3 kPa) dan HCO₃⁻ 28 mmol/L. Gangguan utamanya ialah asidosis respiratori. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.18PaCO₂ 77 mmHg (10.3 kPa)HCO₃⁻ 28 mmol/L
  1. 1tanpa pampasan
  2. 2pampasan separa
  3. 3pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteriSukar
pH7.357.457.20PaCO₂mmHg354571HCO₃⁻mmol/L222627akutkronikakut di atas kronik

Gas latihan menunjukkan asidosis respiratori: pH 7.20, PaCO₂ 71 mmHg (9.5 kPa), HCO₃⁻ 27 mmol/L. Gunakan peraturan ‘HCO₃⁻ meningkat 1 mmol/L bagi setiap 10 mmHg (akut) atau 3.5 mmol/L bagi setiap 10 mmHg (kronik)’ untuk mengelaskannya. Klik jawapan anda.

pH 7.20PaCO₂ 71 mmHg (9.5 kPa)HCO₃⁻ 27 mmol/L
  1. 1akut
  2. 2kronik
  3. 3akut di atas kronik
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
110100t (h)C (mg/L)C₀ = 12 mg/Lt½ = 2.5 hC₀/2

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit menerima bolus IV 250 mg tobramycin. Paras yang diekstrapolasi ke belakang kepada masa sifar ialah 12 mg/L dan separuh hayatnya ialah 2.5 h. Cari klirens CL dalam L/h.

D = 250 mgC₀ = 12 mg/Lt½ = 2.5 h
CL = L/h
6.Farmakokinetik klinikalSukar
67 kg63 · wanitaSCr 2 mg/dLfe​ = 0.66D = ? mg

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang wanita berumur 63 tahun seberat 67 kg dan mempunyai kreatinina serum 2 mg/dL (177 µmol/L). Anggarkan klirens kreatinina dengan Cockcroft–Gault: CrCl (mL/min) = (140 − umur) × berat (kg)/(72 × SCr dalam mg/dL), × 0.85 untuk wanita. Dos levetiracetam yang lazim ialah 1000 mg untuk klirens kreatinina 100 mL/min, dan pecahan fe = 0.66 ubat dirembeskan tidak berubah oleh buah pinggang. Dengan menggunakan pecahan dos Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/CrCl normal), cari dos terlaras D. Bundarkan kepada nombor bulat yang terdekat.

63 tahun67 kgwanitaSCr = 2 mg/dL1000 mgfe = 0.66CrCl biasa 100 mL/min
D = mg
7.Kejururawatan klinikalSederhana

Which pattern is typical of relapsing–remitting multiple sclerosis?

  1. AA single stroke that leaves permanent weakness
  2. BConstant weakness that starts in the feet and spreads upwards after a viral illness
  3. CSudden severe headache with neck stiffness
  4. DAttacks of symptoms, such as visual loss or numbness, that improve between relapses
8.Kejururawatan klinikalSukar

Pesakit yang disyaki meningitis mengalami demam, kekejangan leher dan ruam tidak memucat. Apakah keutamaan?

  1. AMalapkan lampu, galakkan rehat dan semak semula pemerhatian dalam empat jam
  2. BSemakan segera dan antibiotik serta-merta, tanpa menunggu ujian
  3. CBeri parasetamol untuk demam dan semak pesakit esok
  4. DTunggu keputusan pungsi lumbar sebelum memulakan sebarang rawatan

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: B · Kidney function and thyroid function

Mengapa ini jawapannya

Long-term lithium can cause hypothyroidism and impair kidney function, including nephrogenic diabetes insipidus. Creatinine/eGFR and TSH are therefore checked regularly, together with sodium and the lithium level.Disemak dengan: Hypothyroidism · MedlinePlus (NIH) (2024)

Jawapan

B · Kidney function and thyroid function
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Myoglobin from damaged muscle is in the urine

Mengapa ini jawapannya

The dipstick blood test detects heme, which is present in both hemoglobin and myoglobin. Positive "blood" without red cells, together with a very high CK, indicates myoglobinuria from rhabdomyolysis, which can damage the kidneys. IV fluids and close monitoring of urine output and potassium are needed.Disemak dengan: Myoglobin urine test · MedlinePlus (NIH) (2025); Rhabdomyolysis · MedlinePlus (NIH) (2025); Creatine Kinase · MedlinePlus (NIH) (2023)

Jawapan

D · Myoglobin from damaged muscle is in the urine
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: pampasan separa

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.18: asidemia (di bawah 7.35)
PaCO₂ 77 mmHg: tinggi (35–45)
HCO₃⁻ 28 mmol/L: tinggi (22–26)

Pampasan

pampasan separa

Jawapan

pampasan separa
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: akut

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

HCO₃⁻ yang dijangka

akut: 24 + 1·3.1 = 27.1 mmol/L
kronik: 24 + 3.5·3.1 = 34.85 mmol/L

Bandingkan

terukur: 27 mmol/L → akut

Jawapan

akut
5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: CL = 5.776 L/h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 250/12 = 20.83 L

Pemalar kadar

k = 0.693/2.5 = 0.2773 h⁻¹

Klirens

CL = 0.2773·20.83 = 5.776 L/h

Jawapan

CL = 5.776 L/h
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: D = 541 mg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens kreatinina (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 63)·67/(72·2)·0.85 = 30.45 mL/min

Pecahan dos (Dettli)

Q = 1 − 0.66·(1 − 30.45/100) = 0.541

Dos terlaras

D = 0.541·1000 = 541 mg

Jawapan

D = 541 mg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah dan disemak dengan maklumat produk.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · Attacks of symptoms, such as visual loss or numbness, that improve between relapses

Mengapa ini jawapannya

MS causes demyelination in the brain and spinal cord. Many patients first have attacks such as optic neuritis or sensory symptoms, with partial or full recovery between relapses.

Jawapan

D · Attacks of symptoms, such as visual loss or numbness, that improve between relapses
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: B · Semakan segera dan antibiotik serta-merta, tanpa menunggu ujian

Mengapa ini jawapannya

Meningitis bakteria dan sepsis meningokokus berkembang dengan pantas. Antibiotik tidak patut ditangguhkan untuk ujian seperti pungsi lumbar.

Jawapan

B · Semakan segera dan antibiotik serta-merta, tanpa menunggu ujian

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses