Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

A patient with suspected pulmonary TB needs sputum samples for acid-fast bacilli. Which instruction is correct?

  1. AGive several samples of nasal mucus blown into a tissue
  2. BGive one sample of saliva collected from the mouth at any time of day
  3. CGive one sample after brushing with mouthwash so it is clean
  4. DGive several deep-cough samples, often first thing in the morning
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

Pada petang selepas pembedahan, hemoglobin seorang pesakit telah jatuh daripada 12.5 g/dL kepada 8.1 g/dL (125 kepada 81 g/L), dan kadar denyutan jantung ialah 118/min. Apakah masalah yang paling mungkin?

  1. APencairan normal selepas pembedahan yang tidak memerlukan tindakan
  2. BKeadaan yang semakin pulih
  3. CPendarahan
  4. DDehidrasi
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Nilai latihan: Na⁺ 150 mmol/L, glukosa 29.1 mmol/L dan urea 23.6 mmol/L. Hitung osmolaliti serum Osm = 2·Na⁺ + glukosa + urea kepada nombor bulat terdekat.

Na⁺ 150 mmol/Lglukosa 29.1 mmol/Lurea 23.6 mmol/L
Osm = mOsm/kg
4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Gas latihan menunjukkan alkalosis metabolik dengan HCO₃⁻ 36 mmol/L. Gunakan PaCO₂ yang dijangka = 0.7·HCO₃⁻ + 21 untuk mencari PaCO₂ yang dijangka.

HCO₃⁻ 36 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
VCss​ = 10 mg/LR = ? mg/h · S = 0.8CL = 0.035 L/kg/h92 kg

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 92 kg akan menerima infusi aminofilin (faktor garam S = 0.8: 80% aminofilin ialah teofilin). Klirens teofilin ialah 0.035 L/kg/h. Apakah kadar infusi aminofilin R dalam mg/h yang memberikan paras teofilin keadaan mantap 10 mg/L?

92 kgCL = 0.035 L/kg/hCss = 10 mg/LS = 0.8
R = mg/h
6.Farmakokinetik klinikalSukar
VCss,avg​ = ?1500 mg · q12hCL = 5 L/hS = 1 · F = 1

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit menerima vankomisin IV setiap 12 h; klirens vankomisin ialah 5 L/h. Setiap dos ialah 1500 mg vancomycin. Cari purata paras keadaan mantap Css,avg.

CL = 5 L/hτ = 12 hS = 1F = 1D = 1500 mg
Css,avg = mg/L
7.Kejururawatan klinikalSederhana

An arterial blood gas shows a low pH, a high PaCO2 and a normal bicarbonate. What does this show?

  1. AMetabolic acidosis
  2. BRespiratory alkalosis
  3. CRespiratory acidosis
  4. DMetabolic alkalosis
8.Kejururawatan klinikalSukar

A patient with long-standing COPD has an arterial blood gas with pH 7.37, a raised PaCO2 and a raised bicarbonate. How is this best described?

  1. AAcute respiratory acidosis
  2. BCompensated respiratory acidosis
  3. CUncompensated metabolic alkalosis
  4. DMixed metabolic and respiratory alkalosis

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Give several deep-cough samples, often first thing in the morning

Mengapa ini jawapannya

Usually a series of three sputum samples is collected, at least one in the early morning, when secretions have pooled overnight. The patient rinses with water (not mouthwash), takes deep breaths and coughs deeply to bring up sputum, not saliva. Airborne precautions are used.Disemak dengan: Sputum Culture · MedlinePlus (NIH) (2024); Acid-Fast Bacillus (AFB) Tests · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

D · Give several deep-cough samples, often first thing in the morning
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · Pendarahan

Mengapa ini jawapannya

Penurunan lebih daripada 4 g/dL dengan kadar denyutan jantung yang laju mencadangkan kehilangan darah yang berterusan. Jururawat menilai luka dan salirannya, memantau tanda vital dan membuat eskalasi dengan segera. Sedikit pencairan daripada cecair IV adalah lazim, tetapi tidak sebanyak ini, dan tidak dengan takikardia.Disemak dengan: Hemoglobin Test · MedlinePlus (NIH) (2024)

Jawapan

C · Pendarahan
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: Osm = 353 mOsm/kg

Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.

Osmolaliti terhitung

Osm = 2·150 + 29.1 + 23.6 = 352.7 ≈ 353 mOsm/kg

Jawapan

Osm = 353 mOsm/kg
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 46.2 mmHg

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

PaCO₂ yang dijangka

0.7·36 + 21 = 46.2 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 46.2 mmHg

Kenaikan itu ada had: PaCO₂ jarang melebihi kira-kira 55 mmHg daripada pampasan sahaja.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: R = 40.25 mg/h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens

CL = 0.035·92 = 3.22 L/h

Kadar infusi

R = CL·Css/S = 3.22·10/0.8 = 40.25 mg/h

Jawapan

R = 40.25 mg/h
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: Css,avg = 25 mg/L

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Purata paras keadaan mantap

Css,avg = S·F·D/(CL·τ) = 1·1·1500/(5·12) = 25 mg/L

Jawapan

Css,avg = 25 mg/L
7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · Respiratory acidosis

Mengapa ini jawapannya

A raised PaCO2 with a low pH means the lungs are not removing enough CO2, for example from hypoventilation. A normal bicarbonate suggests it is acute.

Jawapan

C · Respiratory acidosis
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: B · Compensated respiratory acidosis

Mengapa ini jawapannya

Chronic CO2 retention is offset by the kidneys retaining bicarbonate, bringing the pH back to normal. A normal pH with high PaCO2 and high bicarbonate is a compensated respiratory acidosis.

Jawapan

B · Compensated respiratory acidosis

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses