Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat: k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
Dua paras: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat: LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan: R = CL·C_ss/(S·F)
Purata keadaan mantap: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap: 1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang: dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
Pilih hubungan: C = C₀·e^−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

A patient with chronic kidney disease has a magnesium of 3.8 mEq/L (1.9 mmol/L). Which product is the most likely cause?

AExcess alcohol use over many years
BLoop diuretics such as furosemide
CMagnesium-containing laxatives or antacids
DProton pump inhibitors taken long term

2.Nilai makmal & elektrolitSukar

A patient admitted with heavy alcohol use and malnutrition has a glucose of 52 mg/dL (2.9 mmol/L) and low magnesium. Which prescribed treatment should be given before the IV glucose?

AIV thiamine
BIV insulin
CIV potassium
DOral iron

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas latihan menunjukkan asidosis metabolik dengan HCO₃⁻ 6 mmol/L. Gunakan rumus Winter untuk mencari PaCO₂ yang dijangka (tengah julat) dalam mmHg.

HCO₃⁻ 6 mmol/L

PaCO₂ = mmHg

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Gas latihan menunjukkan pH 7.24, PaCO₂ 24 mmHg (3.2 kPa) dan HCO₃⁻ 10 mmol/L, dengan Na⁺ 146 dan Cl⁻ 116 mmol/L. Gunakan sela anion dan nisbah delta untuk mengklik tafsiran yang terbaik.

pH 7.24PaCO₂ 24 mmHg (3.2 kPa)HCO₃⁻ 10 mmol/LNa⁺ 146 mmol/LCl⁻ 116 mmol/L

1asidosis sela normal tambahan
2asidosis sela tinggi tulen
3alkalosis metabolik tambahan

5.Farmakokinetik klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Selepas dos IV gentamicin, paras ialah 6 mg/L pada 2 h dan 1.1 mg/L pada 7 h. Andaikan penyingkiran tertib pertama. Cari separuh hayat t½.

C₁ = 6 mg/L (2 h)C₂ = 1.1 mg/L (7 h)

t½ = h

6.Farmakokinetik klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang wanita berumur 47 tahun seberat 61 kg dan mempunyai kreatinina serum 2.5 mg/dL (221 µmol/L). Anggarkan klirens kreatinina dengan Cockcroft–Gault: CrCl (mL/min) = (140 − umur) × berat (kg)/(72 × SCr dalam mg/dL), × 0.85 untuk wanita. Regimen gentamicin yang lazim ialah 80 mg setiap 8 h untuk klirens kreatinina 120 mL/min. Dengan mengekalkan dos, sela dipanjangkan mengikut kadar penurunan klirens. Cari sela dos baharu τ. Bundarkan kepada satu tempat perpuluhan.

47 tahun61 kgwanitaSCr = 2.5 mg/dL80 mg q8hCrCl biasa 120 mL/min

τ = h

7.Kejururawatan klinikalSederhana

Seorang pesakit di wad mengalami berdehit dan sesak nafas selepas dos pertama penyekat beta. Sejarah manakah yang menjadikan ini paling mungkin?

AMigrain
BOsteoartritis
CHipotiroidisme
DAsma

8.Kejururawatan klinikalSukar

During CPR for asystole, when should adrenaline (epinephrine) be given according to standard adult guidelines?

AOnly once the patient has a pulse again
BNever, because asystole is not treated with drugs
COnly after three shocks have been delivered by the defibrillator
DAs soon as IV or IO access is obtained, then every 3–5 minutes

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · Magnesium-containing laxatives or antacids

Mengapa ini jawapannya

In kidney failure, magnesium from milk of magnesia, magnesium citrate or magnesium-containing antacids can build up to toxic levels. Patients with CKD are taught to avoid these products. Diuretics, PPIs and alcohol cause low magnesium.Disemak dengan: Magnesium Blood Test · MedlinePlus (NIH) (2023)

Jawapan

C · Magnesium-containing laxatives or antacids

2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: A · IV thiamine

Mengapa ini jawapannya

People with alcohol use disorder and malnutrition are often deficient in thiamine. Giving glucose first can use up the remaining thiamine and precipitate Wernicke encephalopathy, so thiamine is usually given before or with glucose. Hypoglycemia must still be treated promptly.

Jawapan

A · IV thiamine

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 17 mmHg

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Rumus Winter

PaCO₂ = 1.5·6 + 8 = 17 mmHg

julat: 15–19 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 17 mmHg

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: asidosis sela normal tambahan

Sela anion

AG = 146 − (116 + 10) = 20

Nisbah delta

(20 − 12)/(24 − 10) = 0.5714

asidosis sela normal tambahan

Jawapan

asidosis sela normal tambahan

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: t½ = 2.043 h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × C_ss. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar penyingkiran

k = ln(6/1.1)/5 = 1.696/5 = 0.3393 h⁻¹

Separuh hayat

t½ = 0.693/0.3393 = 2.043 h

Jawapan

t½ = 2.043 h

6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: τ = 35.8 h

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(C_puncak/C_palung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (C_puncak − C_palung). Purata paras keadaan mantap ialah C_ss,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e^−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens kreatinina (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 47)·61/(72·2.5)·0.85 = 26.79 mL/min

Sela baharu

τ = 8·120/26.79 = 35.84 ≈ 35.8 h

Jawapan

τ = 35.8 h

Dalam amalan sela dibundarkan kepada nilai yang mudah seperti 12, 24, 36 atau 48 h.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · Asma

Mengapa ini jawapannya

Penyekat beta tidak selektif dan juga yang kardioselektif boleh menyebabkan bronkospasma, maka ia biasanya dielakkan dalam asma.

Jawapan

D · Asma

8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · As soon as IV or IO access is obtained, then every 3–5 minutes

Mengapa ini jawapannya

In non-shockable rhythms, adrenaline is given as soon as possible and repeated every 3–5 minutes while CPR continues. In shockable rhythms it is given after the third shock in UK/European guidelines (after the second shock in AHA guidelines).

Jawapan

D · As soon as IV or IO access is obtained, then every 3–5 minutes

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses