Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat: k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
Dua paras: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat: LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan: R = CL·C_ss/(S·F)
Purata keadaan mantap: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap: 1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang: dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
Pilih hubungan: C = C₀·e^−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

Which change in clotting tests is normal in late pregnancy?

APlatelets rise above 600 × 10³/µL
BINR rises to about 3.0
CFibrinogen and D-dimer rise
DaPTT doubles from baseline

2.Nilai makmal & elektrolitSukar

Seorang pesakit dengan infusi insulin IV mempunyai glukosa darah 65 mg/dL (3.6 mmol/L). Apakah tindakan terbaik?

ATeruskan pada kadar yang sama dan semak semula dalam empat jam
BHentikan infusi dan tinggalkan pemeriksaan semula glukosa sehingga pagi
CIkut protokol untuk glukosa rendah dan maklumkan pembekal
DBeri kalium oral untuk melindungi jantung

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas latihan menunjukkan asidosis metabolik dengan HCO₃⁻ 14 mmol/L. Gunakan rumus Winter untuk mencari PaCO₂ yang dijangka (tengah julat) dalam mmHg.

HCO₃⁻ 14 mmol/L

PaCO₂ = mmHg

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Nilai latihan: Na⁺ 137, Cl⁻ 111, HCO₃⁻ 12 mmol/L dan albumin 29 g/L. Cari sela anion terbetul albumin AG_c = AG + 0.25·(40 − albumin).

Na⁺ 137 mmol/LCl⁻ 111 mmol/LHCO₃⁻ 12 mmol/Lalbumin 29 g/L

AG_c = mmol/L

5.Farmakokinetik klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Selepas dos IV vancomycin, paras ialah 25 mg/L pada 1 h dan 12.5 mg/L pada 9 h. Andaikan penyingkiran tertib pertama. Cari separuh hayat t½.

C₁ = 25 mg/L (1 h)C₂ = 12.5 mg/L (9 h)

t½ = h

6.Farmakokinetik klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Separuh hayat tobramycin seorang pesakit ialah 2.5 h. Sasarannya ialah puncak 7 mg/L dan palung 0.5 mg/L. Dengan menganggap dos IV pantas dan penyingkiran tertib pertama, apakah sela dos τ yang membolehkan paras jatuh dari puncak ke palung? Bundarkan kepada satu tempat perpuluhan.

t½ = 2.5 hC_peak = 7 mg/LC_trough = 0.5 mg/L

τ = h

7.Kejururawatan klinikalSederhana

Selepas pembedahan tiroid, pesakit mengalami rasa kesemutan di sekeliling mulut dan kekejangan otot. Masalah elektrolit manakah yang patut disyaki?

AHipokalsemia
BHipernatremia
CHipermagnesemia
DHiperkalemia

8.Kejururawatan klinikalSukar

A patient admitted after a fall takes many regular medicines. Which safety step on admission helps prevent medication errors?

AStopping all regular medicines until the day the patient is discharged
BDoubling the doses to make up for any missed while at home
CMedicines reconciliation against reliable sources, such as primary care records
DPrescribing only the medicines that the patient can remember taking

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · Fibrinogen and D-dimer rise

Mengapa ini jawapannya

Pregnancy increases clotting factors and fibrinogen and raises the D-dimer, which helps prevent bleeding at delivery but raises the risk of clots. Because D-dimer is normally raised, it is less useful for excluding DVT in pregnancy.Disemak dengan: D-dimer Test · MedlinePlus (NIH) (2024)

Jawapan

C · Fibrinogen and D-dimer rise

2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · Ikut protokol untuk glukosa rendah dan maklumkan pembekal

Mengapa ini jawapannya

Glukosa di bawah 70 mg/dL semasa infusi insulin ialah hipoglisemia. Jururawat mengikut protokol hospital, yang lazimnya menghentikan atau mengurangkan insulin dan memberi glukosa, memeriksa semula dengan kerap dan memaklumkan pembekal.Disemak dengan: Low blood sugar · MedlinePlus (NIH) (2026)

Jawapan

C · Ikut protokol untuk glukosa rendah dan maklumkan pembekal

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 29 mmHg

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Rumus Winter

PaCO₂ = 1.5·14 + 8 = 29 mmHg

julat: 27–31 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 29 mmHg

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: AG_c = 16.75 mmol/L

Sela anion

AG = 137 − (111 + 12) = 14

Pembetulan untuk albumin

14 + 0.25·(40 − 29) = 16.75 mmol/L

Jawapan

AG_c = 16.75 mmol/L

Di atas kira-kira 12 selepas pembetulan: sela anion tinggi.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: t½ = 8 h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × C_ss. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar penyingkiran

k = ln(25/12.5)/8 = 0.6931/8 = 0.08664 h⁻¹

Separuh hayat

t½ = 0.693/0.08664 = 8 h

Jawapan

t½ = 8 h

6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: τ = 9.5 h

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(C_puncak/C_palung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (C_puncak − C_palung). Purata paras keadaan mantap ialah C_ss,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e^−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar

k = 0.693/2.5 = 0.2773 h⁻¹

Sela dos

τ = ln(7/0.5)/0.2773 = 2.639/0.2773 = 9.518 ≈ 9.5 h

Jawapan

τ = 9.5 h

Dalam amalan sela dibundarkan kepada nilai yang mudah seperti 8, 12, 24 atau 36 h, dan paras diperiksa semula.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: A · Hipokalsemia

Mengapa ini jawapannya

Kerosakan pada kelenjar paratiroid merendahkan kalsium, menyebabkan kesemutan perioral, tetani dan tanda Chvostek atau Trousseau yang positif.

Jawapan

A · Hipokalsemia

8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · Medicines reconciliation against reliable sources, such as primary care records

Mengapa ini jawapannya

Medicines reconciliation compares several sources to produce an accurate medication list. It finds omissions, duplications and errors, and is especially important in older people with polypharmacy.

Jawapan

C · Medicines reconciliation against reliable sources, such as primary care records

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses