Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

Seorang pesakit dengan sindrom rembesan hormon antidiuretik yang tidak sesuai (SIADH) mempunyai natrium 128 mEq/L. Langkah ditetapkan manakah yang dijangka oleh jururawat?

  1. AMenggalakkan pengambilan air tambahan
  2. BIsi padu besar glukosa 5% IV
  3. CSekatan cecair
  4. DDiet rendah natrium
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

A patient has fatigue, weight gain and constipation. Results: TSH 24 mIU/L, free T4 low, total cholesterol 285 mg/dL (7.4 mmol/L), sodium 131 mEq/L. What is the best interpretation?

  1. APrimary hypothyroidism, which can raise lipids and lower sodium
  2. BHyperthyroidism, with suppressed thyroid hormone production
  3. CSecondary hypothyroidism from failure of the pituitary gland
  4. DFamilial hypercholesterolemia, unrelated to the thyroid results
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
pH7.357.457.56PaCO₂mmHg354522HCO₃⁻mmol/L222619tanpa pampasanpampasan separapampasan penuh

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.56, PaCO₂ 22 mmHg (2.9 kPa) dan HCO₃⁻ 19 mmol/L. Gangguan utamanya ialah alkalosis respiratori. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.56PaCO₂ 22 mmHg (2.9 kPa)HCO₃⁻ 19 mmol/L
  1. 1tanpa pampasan
  2. 2pampasan separa
  3. 3pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteriSukar
pH7.357.457.22PaCO₂mmHg354585HCO₃⁻mmol/L222634akutkronikakut di atas kronik

Gas latihan menunjukkan asidosis respiratori: pH 7.22, PaCO₂ 85 mmHg (11.3 kPa), HCO₃⁻ 34 mmol/L. Gunakan peraturan ‘HCO₃⁻ meningkat 1 mmol/L bagi setiap 10 mmHg (akut) atau 3.5 mmol/L bagi setiap 10 mmHg (kronik)’ untuk mengelaskannya. Klik jawapan anda.

pH 7.22PaCO₂ 85 mmHg (11.3 kPa)HCO₃⁻ 34 mmol/L
  1. 1akut
  2. 2kronik
  3. 3akut di atas kronik
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
110100t (h)C (mg/L)2 h9 mg/L8 h1.7 mg/L

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Selepas dos IV gentamicin, paras ialah 9 mg/L pada 2 h dan 1.7 mg/L pada 8 h. Andaikan penyingkiran tertib pertama. Cari pemalar kadar penyingkiran k.

C1 = 9 mg/L (2 h)C2 = 1.7 mg/L (8 h)
k = h⁻¹
6.Farmakokinetik klinikalSukar
VCss,avg​ = ?750 mg · q12hCL = 5 L/hS = 1 · F = 1

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit menerima vankomisin IV setiap 12 h; klirens vankomisin ialah 5 L/h. Setiap dos ialah 750 mg vancomycin. Cari purata paras keadaan mantap Css,avg.

CL = 5 L/hτ = 12 hS = 1F = 1D = 750 mg
Css,avg = mg/L
7.Kejururawatan klinikalSederhana

Seorang pesakit kegagalan jantung bertambah berat 2 kg dalam dua hari. Apakah yang paling mungkin ditunjukkan oleh ini?

  1. APengekalan cecair
  2. BPeningkatan jisim otot
  3. CRawatan berjaya
  4. DDehidrasi
8.Kejururawatan klinikalSukar

A patient with an epidural catheter develops new back pain and increasing leg weakness when the block should be wearing off. What should be suspected?

  1. AAn epidural haematoma or abscess compressing the spinal cord
  2. BMuscle strain from lying in the same position in bed for many hours
  3. CMild hypokalaemia
  4. DThe normal expected effect of the local anaesthetic

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · Sekatan cecair

Mengapa ini jawapannya

Dalam SIADH, hormon antidiuretik yang berlebihan membuat buah pinggang menahan air, mencairkan natrium. Sekatan cecair ialah langkah pertama. Cecair hipotonik atau air tambahan akan merendahkan natrium lagi.Disemak dengan: Syndrome of inappropriate antidiuretic hormone secretion · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

C · Sekatan cecair
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: A · Primary hypothyroidism, which can raise lipids and lower sodium

Mengapa ini jawapannya

A high TSH with a low free T4 is primary hypothyroidism. Low thyroid hormone reduces LDL clearance, raising cholesterol, and reduces free water excretion, which can cause hyponatremia. These often improve with levothyroxine.Disemak dengan: Hypothyroidism - Medical Encyclopedia · MedlinePlus (NIH) (2024); TSH (Thyroid-stimulating hormone) Test · MedlinePlus (NIH) (2024); Osmolality blood test - Medical Encyclopedia · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

A · Primary hypothyroidism, which can raise lipids and lower sodium
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: pampasan separa

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.56: alkalemia (di atas 7.45)
PaCO₂ 22 mmHg: rendah (35–45)
HCO₃⁻ 19 mmol/L: rendah (22–26)

Pampasan

pampasan separa

Jawapan

pampasan separa
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: akut di atas kronik

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

HCO₃⁻ yang dijangka

akut: 24 + 1·4.5 = 28.5 mmol/L
kronik: 24 + 3.5·4.5 = 39.75 mmol/L

Bandingkan

terukur: 34 mmol/L → akut di atas kronik

Jawapan

akut di atas kronik
5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: k = 0.2778 h⁻¹

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar penyingkiran

k = ln(9/1.7)/6 = 1.667/6 = 0.2778 h⁻¹

Jawapan

k = 0.2778 h⁻¹
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: Css,avg = 12.5 mg/L

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Purata paras keadaan mantap

Css,avg = S·F·D/(CL·τ) = 1·1·750/(5·12) = 12.5 mg/L

Jawapan

Css,avg = 12.5 mg/L
7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: A · Pengekalan cecair

Mengapa ini jawapannya

Pertambahan berat mendadak dalam kegagalan jantung biasanya bermaksud lebihan cecair. Menimbang berat setiap hari ialah cara paling mudah untuk menjejak imbangan cecair.

Jawapan

A · Pengekalan cecair
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: A · An epidural haematoma or abscess compressing the spinal cord

Mengapa ini jawapannya

Increasing motor block, back pain or new weakness after an epidural can mean a haematoma or abscess compressing the cord. This is a surgical emergency: stop the infusion and get urgent medical review.

Jawapan

A · An epidural haematoma or abscess compressing the spinal cord

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses