Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

A patient is scheduled for a liver biopsy. Which laboratory results should the nurse check before the procedure?

  1. ASerum sodium and chloride
  2. BPlatelet count and PT/INR
  3. CHbA1c and lipid panel
  4. DTSH and free T4
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

Selepas kemoterapi untuk limfoma yang membesar pantas, corak keputusan manakah yang mencadangkan sindrom lisis tumor?

  1. ANatrium tinggi dan glukosa rendah sahaja
  2. BElektrolit normal dengan hemoglobin tinggi
  3. CKalium tinggi, fosfat tinggi, asid urik tinggi dan kalsium rendah
  4. DKalium rendah, fosfat rendah, asid urik rendah dan kalsium meningkat
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas latihan menunjukkan PaCO₂ 48 mmHg (6.4 kPa). Gunakan peraturan bahawa dalam asidosis respiratori kronik HCO₃⁻ meningkat 3.5 mmol/L bagi setiap 10 mmHg PaCO₂ melebihi 40, bermula dari HCO₃⁻ 24 mmol/L, untuk mencari HCO₃⁻ yang dijangka.

PaCO₂ 48 mmHg (6.4 kPa)garis asas: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Nilai latihan: Na⁺ 138, Cl⁻ 108 dan HCO₃⁻ 10 mmol/L. Hitung nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), menggunakan AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻). Beri dua tempat perpuluhan.

Na⁺ 138 mmol/LCl⁻ 108 mmol/LHCO₃⁻ 10 mmol/L
nisbah delta =
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
10100t (h)C (mg/L)1 h40 mg/L11 h12.6 mg/L

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Selepas dos IV vancomycin, paras ialah 40 mg/L pada 1 h dan 12.6 mg/L pada 11 h. Andaikan penyingkiran tertib pertama. Cari separuh hayat t½.

C1 = 40 mg/L (1 h)C2 = 12.6 mg/L (11 h)
t½ = h
6.Farmakokinetik klinikalSukar
0.1110t (h)C (mg/L)Cpeak​ = 8τ = ?Ctrough​ = 0.5

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Separuh hayat tobramycin seorang pesakit ialah 4 h. Sasarannya ialah puncak 8 mg/L dan palung 0.5 mg/L. Dengan menganggap dos IV pantas dan penyingkiran tertib pertama, apakah sela dos τ yang membolehkan paras jatuh dari puncak ke palung? Bundarkan kepada satu tempat perpuluhan.

t½ = 4 hCpeak = 8 mg/LCtrough = 0.5 mg/L
τ = h
7.Kejururawatan klinikalSederhana

Pesakit dengan pengkolonian MRSA dimasukkan ke hospital. Langkah berjaga-jaga manakah yang sesuai?

  1. ALangkah berjaga-jaga sentuhan dengan sarung tangan, apron dan kebersihan tangan yang baik
  2. BTiada langkah berjaga-jaga diperlukan untuk pengkolonian
  3. CPengasingan dalam bilik tekanan negatif selama enam bulan
  4. DLangkah berjaga-jaga udara dengan pelitup respirator FFP3 untuk semua kakitangan
8.Kejururawatan klinikalSukar

Which task is most appropriate for a registered nurse to delegate to a trained healthcare assistant (unlicensed assistive personnel)?

  1. AMeasuring and recording vital signs on a stable patient
  2. BGiving a dose of intravenous antibiotic
  3. CAssessing a patient who has just reported new chest pain
  4. DTeaching a patient to inject insulin for the first time

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: B · Platelet count and PT/INR

Mengapa ini jawapannya

Liver biopsy carries a risk of bleeding, and liver disease often lowers platelets and clotting factors. Platelets and PT/INR are checked beforehand, and abnormal results are reported so they can be corrected or the procedure postponed.Disemak dengan: Liver biopsy · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

B · Platelet count and PT/INR
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · Kalium tinggi, fosfat tinggi, asid urik tinggi dan kalsium rendah

Mengapa ini jawapannya

Apabila banyak sel tumor terpecah, kalium, fosfat dan asid nukleik (yang menjadi asid urik) membanjiri darah. Fosfat mengikat kalsium, maka kalsium menurun. Risikonya termasuk aritmia dan kecederaan buah pinggang akut.Disemak dengan: Tumor Lysis Syndrome (StatPearls) · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2024)

Jawapan

C · Kalium tinggi, fosfat tinggi, asid urik tinggi dan kalsium rendah
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: HCO₃⁻ = 26.8 mmol/L

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Perubahan PaCO₂

|48 − 40| = 8 mmHg → 0.8 × 10 mmHg

HCO₃⁻ yang dijangka

HCO₃⁻ = 24 + 3.5·0.8 = 26.8 mmol/L

Jawapan

HCO₃⁻ = 26.8 mmol/L
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: nisbah delta = 0.5714

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Sela anion

AG = 138 − (108 + 10) = 20

Nisbah delta

(20 − 12)/(24 − 10) = 8/14 = 0.5714

Jawapan

nisbah delta = 0.5714

Di bawah 1: asidosis sela anion normal tambahan.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: t½ = 6 h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar penyingkiran

k = ln(40/12.6)/10 = 1.155/10 = 0.1155 h⁻¹

Separuh hayat

t½ = 0.693/0.1155 = 6 h

Jawapan

t½ = 6 h
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: τ = 16 h

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar

k = 0.693/4 = 0.1733 h⁻¹

Sela dos

τ = ln(8/0.5)/0.1733 = 2.773/0.1733 = 16 h

Jawapan

τ = 16 h

Dalam amalan sela dibundarkan kepada nilai yang mudah seperti 8, 12, 24 atau 36 h, dan paras diperiksa semula.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: A · Langkah berjaga-jaga sentuhan dengan sarung tangan, apron dan kebersihan tangan yang baik

Mengapa ini jawapannya

MRSA tersebar terutamanya melalui sentuhan langsung dan tidak langsung, maka langkah berjaga-jaga sentuhan, pengasingan jika boleh dan kebersihan tangan yang ketat mengehadkan penularan.

Jawapan

A · Langkah berjaga-jaga sentuhan dengan sarung tangan, apron dan kebersihan tangan yang baik
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: A · Measuring and recording vital signs on a stable patient

Mengapa ini jawapannya

Routine observations on a stable patient are within the role of a trained assistant, with the nurse remaining accountable and reviewing the results. Assessment of new symptoms, IV medicines and initial teaching need registered nurse skills.

Jawapan

A · Measuring and recording vital signs on a stable patient

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses