Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat: k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
Dua paras: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat: LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan: R = CL·C_ss/(S·F)
Purata keadaan mantap: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap: 1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang: dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
Pilih hubungan: C = C₀·e^−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

Seorang pesakit yang sedar dengan glukosa darah 54 mg/dL (3.0 mmol/L) telah mengambil 15 g karbohidrat bertindak pantas. Bilakah glukosa patut diperiksa semula?

APada waktu makan seterusnya
BSelepas kira-kira 15 minit
CPagi esok
DSelepas kira-kira 2 jam

2.Nilai makmal & elektrolitSukar

During surgery under general anesthesia, a patient develops a rising end-tidal CO₂, muscle rigidity and tachycardia, then a high potassium and a rising temperature. Which condition is most likely?

AHypovolemic shock
BHypoglycemia from fasting
CAcute hemolytic transfusion reaction
DMalignant hyperthermia

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.23, PaCO₂ 37 mmHg (4.9 kPa) dan HCO₃⁻ 15 mmol/L. Gangguan utamanya ialah asidosis metabolik. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.23PaCO₂ 37 mmHg (4.9 kPa)HCO₃⁻ 15 mmol/L

1tanpa pampasan
2pampasan separa
3pampasan penuh

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Gas latihan menunjukkan alkalosis metabolik dengan HCO₃⁻ 39 mmol/L. Gunakan PaCO₂ yang dijangka = 0.7·HCO₃⁻ + 21 untuk mencari PaCO₂ yang dijangka.

HCO₃⁻ 39 mmol/L

PaCO₂ = mmHg

5.Farmakokinetik klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Selepas dos IV vancomycin, paras ialah 35 mg/L pada 1 h dan 7.2 mg/L pada 17 h. Andaikan penyingkiran tertib pertama. Cari separuh hayat t½.

C₁ = 35 mg/L (1 h)C₂ = 7.2 mg/L (17 h)

t½ = h

6.Farmakokinetik klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Infusi theophylline berjalan pada 42 mg/h tanpa dos pemuat. Klirens pesakit ialah 3.5 L/h dan separuh hayatnya 6 h. Berapakah paras C selepas 10 h?

R = 42 mg/hCL = 3.5 L/ht½ = 6 ht = 10 h

C = mg/L

7.Kejururawatan klinikalSederhana

Sawan pesakit telah berlangsung lebih daripada lima minit. Apakah maksudnya?

AKekang anggota badan untuk menghentikan pergerakan
BIa patut dirawat sebagai status epileptikus dan ubat kecemasan diberi
CIa normal dan tidak memerlukan rawatan
DLetakkan sesuatu dalam mulut untuk mencegah lidah tergigit

8.Kejururawatan klinikalSukar

A nurse realises she has given a patient a medicine prescribed for another patient. What should she do first?

AAsk a colleague not to mention it
BGive the patient's own medicine as well to balance it
CCheck the patient's condition and inform the doctor
DWait to see whether any side effects develop

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: B · Selepas kira-kira 15 minit

Mengapa ini jawapannya

Peraturan 15 ialah 15 g karbohidrat bertindak pantas, pemeriksaan semula selepas 15 minit, dan ulangan jika glukosa masih di bawah 70 mg/dL (3.9 mmol/L). Makanan ringan atau hidangan kemudiannya membantu mencegah kejadian berulang.Disemak dengan: Low blood sugar - self-care · MedlinePlus (NIH) (2026)

Jawapan

B · Selepas kira-kira 15 minit

2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Malignant hyperthermia

Mengapa ini jawapannya

Malignant hyperthermia is a genetic hypermetabolic reaction to volatile anesthetics or succinylcholine. Muscle cells release calcium, producing CO₂, heat, rigidity, hyperkalemia and very high CK. It is treated with dantrolene and stopping the trigger.

Jawapan

D · Malignant hyperthermia

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: tanpa pampasan

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.23: asidemia (di bawah 7.35)

PaCO₂ 37 mmHg: biasa (35–45)

HCO₃⁻ 15 mmol/L: rendah (22–26)

Pampasan

Secara klinikal, semak juga pampasan dijangka: rumus Winter menjangkakan PaCO₂ 28.5–32.5 mmHg, jadi nilai 37 mmHg yang diukur menunjukkan asidosis respiratori tambahan (gangguan campuran). Jawapan di atas ialah klasifikasi peperiksaan ROME.

tanpa pampasan

Jawapan

tanpa pampasan

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 48.3 mmHg

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

PaCO₂ yang dijangka

0.7·39 + 21 = 48.3 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 48.3 mmHg

Kenaikan itu ada had: PaCO₂ jarang melebihi kira-kira 55 mmHg daripada pampasan sahaja.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: t½ = 7.014 h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × C_ss. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar penyingkiran

k = ln(35/7.2)/16 = 1.581/16 = 0.09883 h⁻¹

Separuh hayat

t½ = 0.693/0.09883 = 7.014 h

Jawapan

t½ = 7.014 h

6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: C = 8.22 mg/L

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(C_puncak/C_palung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (C_puncak − C_palung). Purata paras keadaan mantap ialah C_ss,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e^−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Paras keadaan mantap

C_ss = 42/3.5 = 12 mg/L

Pemalar kadar

k = 0.693/6 = 0.1155 h⁻¹

Paras selepas masa yang diberikan

C = 12·(1 − e^{−0.1155·10}) = 8.22 mg/L

Jawapan

C = 8.22 mg/L

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: B · Ia patut dirawat sebagai status epileptikus dan ubat kecemasan diberi

Mengapa ini jawapannya

Sawan yang berlangsung lima minit atau lebih, atau sawan berulang tanpa pemulihan, dirawat sebagai status epileptikus. Lindungi daripada kecederaan, beri oksigen dan beri antikonvulsan kecemasan seperti yang dipreskripsikan.

Jawapan

B · Ia patut dirawat sebagai status epileptikus dan ubat kecemasan diberi

8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · Check the patient's condition and inform the doctor

Mengapa ini jawapannya

The first priority is the patient: assess them and inform the prescriber so that any treatment can be given. The error must then be documented, reported and discussed openly with the patient (open disclosure; in the UK, the statutory duty of candour).

Jawapan

C · Check the patient's condition and inform the doctor

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses