Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat: k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
Dua paras: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat: LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan: R = CL·C_ss/(S·F)
Purata keadaan mantap: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap: 1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang: dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
Pilih hubungan: C = C₀·e^−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

When several samples are drawn at the same venipuncture, which tubes or bottles are filled first?

ABlood culture bottles
BCoagulation (citrate) tubes
CFluoride (glucose) tubes
DEDTA (complete blood count) tubes

2.Nilai makmal & elektrolitSukar

A patient taking an SGLT2 inhibitor has nausea and fast breathing. Glucose 190 mg/dL (10.5 mmol/L), pH 7.15, bicarbonate 10 mEq/L, blood ketones high. What is the most likely diagnosis?

AEuglycemic diabetic ketoacidosis
BSimple fasting ketosis only
CRespiratory acidosis from COPD
DHyperosmolar hyperglycemic state

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Nilai latihan: Na⁺ 137 mmol/L, glukosa 20.1 mmol/L dan urea 14.9 mmol/L. Hitung osmolaliti serum Osm = 2·Na⁺ + glukosa + urea kepada nombor bulat terdekat.

Na⁺ 137 mmol/Lglukosa 20.1 mmol/Lurea 14.9 mmol/L

Osm = mOsm/kg

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Gas latihan menunjukkan asidosis respiratori: pH 7.19, PaCO₂ 75 mmHg (10.0 kPa), HCO₃⁻ 28 mmol/L. Gunakan peraturan ‘HCO₃⁻ meningkat 1 mmol/L bagi setiap 10 mmHg (akut) atau 3.5 mmol/L bagi setiap 10 mmHg (kronik)’ untuk mengelaskannya. Klik jawapan anda.

pH 7.19PaCO₂ 75 mmHg (10.0 kPa)HCO₃⁻ 28 mmol/L

1akut
2kronik
3akut di atas kronik

5.Farmakokinetik klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 61 kg akan diberi dos pemuat secara intravena dengan phenytoin sodium untuk mencapai paras phenytoin sebanyak 15 mg/L. Isi padu taburannya ialah 0.7 L/kg dan faktor garamnya S = 0.92. Cari dos pemuat LD bagi phenytoin sodium dalam mg.

61 kgVd = 0.7 L/kgC = 15 mg/LS = 0.92

LD = mg

6.Farmakokinetik klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 82 kg mempunyai paras digoxin sebanyak 0.2 mcg/L; sasarannya ialah 0.8 mcg/L. Isi padu taburannya ialah 7 L/kg dan tablet mempunyai F = 0.7. Apakah dos pemuat tambahan LD yang menaikkan paras kepada sasaran?

82 kgVd = 7 L/kgC = 0.2 → 0.8 mcg/LF = 0.7

LD = mcg

7.Kejururawatan klinikalSederhana

Which adverse effects should be monitored for in a patient receiving IV gentamicin?

AKidney damage and hearing loss
BConstipation and urinary retention
CHyperglycaemia and tremor
DHair loss and weight gain

8.Kejururawatan klinikalSukar

Pengeluaran air kencing pesakit sangat rendah selama 12 jam dan kreatinin meningkat mendadak. Ubat manakah pada carta yang paling mungkin perlu disemak?

ASuplemen vitamin
BParasetamol pada dos biasa
CKrim pelembap
DUbat anti-radang bukan steroid seperti ibuprofen

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: A · Blood culture bottles

Mengapa ini jawapannya

Blood cultures are drawn first to reduce contamination. A standard order of draw then follows (citrate, serum, heparin, EDTA, fluoride), which prevents additives being carried from one tube into the next and distorting results.

Jawapan

A · Blood culture bottles

2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: A · Euglycemic diabetic ketoacidosis

Mengapa ini jawapannya

SGLT2 inhibitors can cause DKA with only mildly raised glucose because glucose is lost in the urine. Ketones and acidosis must be checked in any unwell patient on these drugs, even with a near-normal glucose.

Jawapan

A · Euglycemic diabetic ketoacidosis

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: Osm = 309 mOsm/kg

Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.

Osmolaliti terhitung

Osm = 2·137 + 20.1 + 14.9 = 309 ≈ 309 mOsm/kg

Jawapan

Osm = 309 mOsm/kg

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: akut

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

HCO₃⁻ yang dijangka

akut: 24 + 1·3.5 = 27.5 mmol/L

kronik: 24 + 3.5·3.5 = 36.25 mmol/L

Bandingkan

terukur: 28 mmol/L → akut

Jawapan

akut

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: LD = 696.2 mg

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × C_ss. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 0.7·61 = 42.7 L

Jumlah ubat aktif yang diperlukan

Vd·C = 42.7·15 = 640.5 mg

Dos pemuat

LD = 640.5/(0.92·1) = 696.2 mg

Jawapan

LD = 696.2 mg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.

6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: LD = 492 mcg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(C_puncak/C_palung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (C_puncak − C_palung). Purata paras keadaan mantap ialah C_ss,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e^−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Isi padu taburan

Vd = 7·82 = 574 L

Kenaikan yang diperlukan

0.8 − 0.2 = 0.6 mcg/L

Dos pemuat

LD = 574·0.6/(1·0.7) = 492 mcg

Jawapan

LD = 492 mcg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: A · Kidney damage and hearing loss

Mengapa ini jawapannya

Gentamicin is nephrotoxic and ototoxic. Blood levels and renal function are monitored, and any tinnitus, dizziness or hearing change is reported.

Jawapan

A · Kidney damage and hearing loss

8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · Ubat anti-radang bukan steroid seperti ibuprofen

Mengapa ini jawapannya

Dalam kecederaan buah pinggang akut, ubat nefrotoksik (seperti NSAID dan aminoglikosida) dan ubat yang mengurangkan perfusi buah pinggang (seperti perencat ACE dan diuretik) disemak dan selalunya dihentikan.

Jawapan

D · Ubat anti-radang bukan steroid seperti ibuprofen

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses