Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat: k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
Dua paras: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat: LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan: R = CL·C_ss/(S·F)
Purata keadaan mantap: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap: 1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang: dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
Pilih hubungan: C = C₀·e^−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

Kiraan sel darah putih seorang pesakit ialah 16 × 10³/µL dengan perkadaran tinggi neutrofil yang belum matang (band). Apakah yang paling mungkin ditunjukkan oleh ini?

AKeputusan normal
BPenyakit virus kronik sahaja
CJangkitan bakteria akut
DAnemia kekurangan zat besi

2.Nilai makmal & elektrolitSukar

A patient's AST is about twice the ALT, both moderately raised, and the GGT is high. Which cause is most likely?

AAcute myocardial infarction
BGallstone blocking the bile duct
CAlcohol-related liver disease
DAcute viral hepatitis A

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas latihan menunjukkan asidosis metabolik dengan HCO₃⁻ 8 mmol/L. Gunakan rumus Winter untuk mencari PaCO₂ yang dijangka (tengah julat) dalam mmHg.

HCO₃⁻ 8 mmol/L

PaCO₂ = mmHg

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Gas latihan menunjukkan asidosis respiratori: pH 7.27, PaCO₂ 67 mmHg (8.9 kPa), HCO₃⁻ 30 mmol/L. Gunakan peraturan ‘HCO₃⁻ meningkat 1 mmol/L bagi setiap 10 mmHg (akut) atau 3.5 mmol/L bagi setiap 10 mmHg (kronik)’ untuk mengelaskannya. Klik jawapan anda.

pH 7.27PaCO₂ 67 mmHg (8.9 kPa)HCO₃⁻ 30 mmol/L

1akut
2kronik
3akut di atas kronik

5.Farmakokinetik klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Selepas dos IV tobramycin, paras ialah 8 mg/L pada 1 h dan 2 mg/L pada 6 h. Andaikan penyingkiran tertib pertama. Cari separuh hayat t½.

C₁ = 8 mg/L (1 h)C₂ = 2 mg/L (6 h)

t½ = h

6.Farmakokinetik klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 59 kg mengambil teofilin oral (F = 1) setiap 12 h. Klirensnya ialah 0.03 L/kg/h. Apakah dos D dalam mg yang memberikan purata paras keadaan mantap 12 mg/L?

CL = 0.03 L/kg/hτ = 12 hS = 1F = 159 kgC_ss,avg = 12 mg/L

D = mg

7.Kejururawatan klinikalSederhana

A patient with DKA has an arterial blood gas showing a low pH and a low bicarbonate. Which disturbance is this?

AMetabolic alkalosis
BRespiratory alkalosis
CMetabolic acidosis
DRespiratory acidosis

8.Kejururawatan klinikalSukar

Why should "units" never be abbreviated to "U" or "IU" on an insulin prescription?

AThe abbreviation is only allowed on prescriptions for children
BThe letters can be misread as a zero, causing a tenfold overdose
CIt changes the type of insulin given
DPharmacists cannot dispense insulin written that way

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · Jangkitan bakteria akut

Mengapa ini jawapannya

Kiraan sel darah putih yang meningkat dengan lebih banyak band ("anjakan ke kiri") mencadangkan sumsum bertindak balas terhadap jangkitan bakteria akut atau keradangan teruk. Keputusan dibaca bersama tanda pesakit, seperti demam.Disemak dengan: Blood Differential · MedlinePlus (NIH) (2024)

Jawapan

C · Jangkitan bakteria akut

2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · Alcohol-related liver disease

Mengapa ini jawapannya

An AST:ALT ratio of about 2:1 or more with a high GGT is typical of alcohol-related liver disease. In acute viral hepatitis ALT is usually higher than AST and often very high; bile-duct obstruction mainly raises ALP.

Jawapan

C · Alcohol-related liver disease

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 20 mmHg

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Rumus Winter

PaCO₂ = 1.5·8 + 8 = 20 mmHg

julat: 18–22 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 20 mmHg

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: akut di atas kronik

HCO₃⁻ yang dijangka

akut: 24 + 1·2.7 = 26.7 mmol/L

kronik: 24 + 3.5·2.7 = 33.45 mmol/L

Bandingkan

terukur: 30 mmol/L → akut di atas kronik

Jawapan

akut di atas kronik

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: t½ = 2.5 h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × C_ss. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar penyingkiran

k = ln(8/2)/5 = 1.386/5 = 0.2773 h⁻¹

Separuh hayat

t½ = 0.693/0.2773 = 2.5 h

Jawapan

t½ = 2.5 h

6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: D = 254.9 mg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(C_puncak/C_palung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (C_puncak − C_palung). Purata paras keadaan mantap ialah C_ss,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e^−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens

CL = 0.03·59 = 1.77 L/h

Dos

D = C_ss,avg·CL·τ/(S·F) = 12·1.77·12/(1·1) = 254.9 mg

Jawapan

D = 254.9 mg

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · Metabolic acidosis

Mengapa ini jawapannya

In DKA, ketoacids consume bicarbonate, causing a metabolic acidosis. The patient breathes deeply and fast (Kussmaul breathing) to lower PaCO₂ as compensation.

Jawapan

C · Metabolic acidosis

8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: B · The letters can be misread as a zero, causing a tenfold overdose

Mengapa ini jawapannya

"U" can be misread as 0, so "10U" might be read as 100, and "IU" can be mistaken for "IV" or "10". Writing "units" in full is a standard safety rule (ISMP), because insulin errors can cause severe hypoglycaemia.

Jawapan

B · The letters can be misread as a zero, causing a tenfold overdose

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses