Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

An older adult takes lisinopril and furosemide and recently started daily ibuprofen for knee pain. The creatinine has risen from 1.0 to 1.8 mg/dL (88 to 159 µmol/L). What is the most likely cause?

  1. ANormal aging of the kidneys over a period of a few weeks
  2. BMore activity has increased the patient's muscle mass quickly
  3. CThe NSAID reduces kidney blood flow on top of the other two drugs
  4. DA laboratory error, since ibuprofen has no effect on the kidney
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

A patient with cirrhosis and ascites has fever and abdominal tenderness. The ascitic fluid neutrophil count is 400 cells/mm³. What does this indicate?

  1. AMalignant ascites from cancer
  2. BNormal ascitic fluid in cirrhosis
  3. CBleeding into the abdominal cavity
  4. DSpontaneous bacterial peritonitis
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
pH7.357.457.26PaCO₂mmHg354579HCO₃⁻mmol/L222634tanpa pampasanpampasan separapampasan penuh

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.26, PaCO₂ 79 mmHg (10.5 kPa) dan HCO₃⁻ 34 mmol/L. Gangguan utamanya ialah asidosis respiratori. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.26PaCO₂ 79 mmHg (10.5 kPa)HCO₃⁻ 34 mmol/L
  1. 1tanpa pampasan
  2. 2pampasan separa
  3. 3pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Gas latihan menunjukkan alkalosis metabolik dengan HCO₃⁻ 33 mmol/L. Gunakan PaCO₂ yang dijangka = 0.7·HCO₃⁻ + 21 untuk mencari PaCO₂ yang dijangka.

HCO₃⁻ 33 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
VCss​ = 4 mg/LR = ? mg/minCL = 800 mL/min

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit mempunyai klirens lidokain 800 mL/min. Apakah kadar infusi R dalam mg/min yang mengekalkan paras keadaan mantap pada 4 mg/L?

CL = 800 mL/minCss = 4 mg/L
R = mg/min
6.Farmakokinetik klinikalSukar
79 kg63 · wanitaSCr 2.1 mg/dLCrCl → τ = ? h

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang wanita berumur 63 tahun seberat 79 kg dan mempunyai kreatinina serum 2.1 mg/dL (186 µmol/L). Anggarkan klirens kreatinina dengan Cockcroft–Gault: CrCl (mL/min) = (140 − umur) × berat (kg)/(72 × SCr dalam mg/dL), × 0.85 untuk wanita. Regimen tobramycin yang lazim ialah 120 mg setiap 8 h untuk klirens kreatinina 100 mL/min. Dengan mengekalkan dos, sela dipanjangkan mengikut kadar penurunan klirens. Cari sela dos baharu τ. Bundarkan kepada satu tempat perpuluhan.

63 tahun79 kgwanitaSCr = 2.1 mg/dL120 mg q8hCrCl biasa 100 mL/min
τ = h
7.Kejururawatan klinikalSederhana

Apakah rawatan ubat barisan pertama bagi anafilaksis?

  1. ASteroid disedut
  2. BParasetamol intravena
  3. CAntihistamin oral seperti cetirizine
  4. DAdrenalin intramuskular
8.Kejururawatan klinikalSukar

A patient who speaks little English needs to give consent for a procedure. Their 14-year-old child offers to interpret. What is the best action?

  1. AAsk the patient to sign the form without explanation
  2. BUse gestures and proceed
  3. CLet the child interpret to save time
  4. DArrange a professional interpreter

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · The NSAID reduces kidney blood flow on top of the other two drugs

Mengapa ini jawapannya

NSAIDs reduce prostaglandin-driven blood flow to the kidney. Combined with an ACE inhibitor and a diuretic, this can cause acute kidney injury, especially in older adults. The nurse reports the result and the NSAID is usually stopped.Disemak dengan: Creatinine blood test · MedlinePlus (NIH) (2025)

Jawapan

C · The NSAID reduces kidney blood flow on top of the other two drugs
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: D · Spontaneous bacterial peritonitis

Mengapa ini jawapannya

An ascitic neutrophil count of 250 cells/mm³ or more indicates spontaneous bacterial peritonitis, which is treated with antibiotics. It can occur without classic signs, so new confusion or worsening kidney function in cirrhosis should also prompt a diagnostic paracentesis.Disemak dengan: Ascites · MedlinePlus (NIH) (2024); Peritonitis · MedlinePlus (NIH) (2026)

Jawapan

D · Spontaneous bacterial peritonitis
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: pampasan separa

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.26: asidemia (di bawah 7.35)
PaCO₂ 79 mmHg: tinggi (35–45)
HCO₃⁻ 34 mmol/L: tinggi (22–26)

Pampasan

pampasan separa

Jawapan

pampasan separa
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 44.1 mmHg

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

PaCO₂ yang dijangka

0.7·33 + 21 = 44.1 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 44.1 mmHg

Kenaikan itu ada had: PaCO₂ jarang melebihi kira-kira 55 mmHg daripada pampasan sahaja.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: R = 3.2 mg/min

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens dalam L/min

800 mL/min = 0.8 L/min

Kadar infusi

R = 0.8·4 = 3.2 mg/min

Jawapan

R = 3.2 mg/min
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: τ = 23.4 h

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens kreatinina (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 63)·79/(72·2.1)·0.85 = 34.2 mL/min

Sela baharu

τ = 8·100/34.2 = 23.39 ≈ 23.4 h

Jawapan

τ = 23.4 h

Dalam amalan sela dibundarkan kepada nilai yang mudah seperti 12, 24, 36 atau 48 h.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · Adrenalin intramuskular

Mengapa ini jawapannya

Adrenalin IM ke dalam paha (untuk orang dewasa lazimnya 0.5 mg, iaitu 0.5 mL daripada 1 mg/mL; garis panduan AS 0.3–0.5 mg) ialah barisan pertama, diulang selepas 5 minit jika perlu. Antihistamin dan steroid bukan rawatan barisan pertama.

Jawapan

D · Adrenalin intramuskular
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · Arrange a professional interpreter

Mengapa ini jawapannya

Professional interpreters provide accurate, impartial translation and protect confidentiality. Children and family members should not be used for important clinical discussions such as consent.

Jawapan

D · Arrange a professional interpreter

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses