Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.
Farmakokinetik klinikal
Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.
2Soalan latihan
1.Nilai makmal & elektrolitSederhana
A patient takes low-dose methotrexate weekly for rheumatoid arthritis. Which laboratory tests are monitored regularly?
AComplete blood count, liver tests and kidney function
BSerum lithium, sodium and urine specific gravity
CSerum amylase, lipase and blood ketones
DTroponin, creatine kinase and myoglobin
2.Nilai makmal & elektrolitSukar
A healthy woman at 10 weeks of pregnancy has a slightly low TSH with a normal free T4 and no symptoms. What is the most likely explanation?
AThe result shows severe primary hypothyroidism
BhCG stimulates the thyroid in early pregnancy
CShe has developed Graves disease in pregnancy
DShe has pituitary failure from the pregnancy
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
Gas latihan menunjukkan asidosis metabolik dengan HCO₃⁻ 12 mmol/L. Gunakan rumus Winter untuk mencari PaCO₂ yang dijangka (tengah julat) dalam mmHg.
HCO₃⁻ 12 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
4.Tafsiran gas darah arteriSukar
Gas latihan menunjukkan asidosis respiratori: pH 7.32, PaCO₂ 71 mmHg (9.5 kPa), HCO₃⁻ 35 mmol/L. Gunakan peraturan ‘HCO₃⁻ meningkat 1 mmol/L bagi setiap 10 mmHg (akut) atau 3.5 mmol/L bagi setiap 10 mmHg (kronik)’ untuk mengelaskannya. Klik jawapan anda.
pH 7.32PaCO₂ 71 mmHg (9.5 kPa)HCO₃⁻ 35 mmol/L
1akut
2kronik
3akut di atas kronik
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit 56 kg akan diberi dos pemuat secara intravena dengan aminophylline untuk mencapai paras theophylline sebanyak 15 mg/L. Isi padu taburannya ialah 0.5 L/kg dan faktor garamnya S = 0.8. Cari dos pemuat LD bagi aminophylline dalam mg.
56 kgVd = 0.5 L/kgC = 15 mg/LS = 0.8
LD = mg
6.Farmakokinetik klinikalSukar
Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang lelaki berumur 72 tahun seberat 67 kg dan mempunyai kreatinina serum 2.6 mg/dL (230 µmol/L). Anggarkan klirens kreatinina dengan Cockcroft–Gault: CrCl (mL/min) = (140 − umur) × berat (kg)/(72 × SCr dalam mg/dL), × 0.85 untuk wanita. Dos ciprofloxacin yang lazim ialah 500 mg untuk klirens kreatinina 120 mL/min, dan pecahan fe = 0.6 ubat dirembeskan tidak berubah oleh buah pinggang. Dengan menggunakan pecahan dos Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/CrCl normal), cari dos terlaras D. Bundarkan kepada nombor bulat yang terdekat.
An older adult has left lower abdominal pain, fever and a raised CRP. Which condition is most likely?
AAppendicitis
BDiverticulitis
CBiliary colic
DGastric ulcer
8.Kejururawatan klinikalSukar
During a blood transfusion, an older patient with heart failure becomes breathless with a rising blood pressure, raised JVP and crackles in the lungs. What is the most likely cause?
AAnaphylaxis
BTransfusion-related acute lung injury with hypotension
CA febrile non-haemolytic reaction
DTransfusion-associated circulatory overload
3Larutan
1.Nilai makmal & elektrolit
Jawapan: A · Complete blood count, liver tests and kidney function
Mengapa ini jawapannya
Methotrexate can cause bone marrow suppression, liver toxicity and, as it is cleared by the kidneys, toxicity when kidney function falls. The CBC, liver tests and creatinine are checked regularly, and folic acid is usually given to reduce adverse effects.Disemak dengan:Methotrexate · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2024)
Jawapan
A · Complete blood count, liver tests and kidney function
2.Nilai makmal & elektrolit
Jawapan: B · hCG stimulates the thyroid in early pregnancy
Mengapa ini jawapannya
hCG is structurally similar to TSH and stimulates the thyroid, peaking at the end of the first trimester, so TSH often falls slightly. With a normal free T4 and no symptoms, this is usually physiologic and is interpreted with pregnancy-specific ranges.Disemak dengan:TSH (Thyroid-stimulating hormone) Test · MedlinePlus (NIH) (2024)
Jawapan
B · hCG stimulates the thyroid in early pregnancy
3.Tafsiran gas darah arteri
Jawapan: PaCO₂ = 26 mmHg
Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·12 + 8 = 26 mmHg
julat: 24–28 mmHg
Jawapan
PaCO₂ = 26 mmHg
4.Tafsiran gas darah arteri
Jawapan: kronik
Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.
HCO₃⁻ yang dijangka
akut: 24 + 1·3.1 = 27.1 mmol/L
kronik: 24 + 3.5·3.1 = 34.85 mmol/L
Bandingkan
terukur: 35 mmol/L → kronik
Jawapan
kronik
5.Farmakokinetik klinikal
Jawapan: LD = 525 mg
Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.
Isi padu taburan
Vd = 0.5·56 = 28 L
Jumlah ubat aktif yang diperlukan
Vd·C = 28·15 = 420 mg
Dos pemuat
LD = 420/(0.8·1) = 525 mg
Jawapan
LD = 525 mg
Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah.
6.Farmakokinetik klinikal
Jawapan: D = 261 mg
Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.
Klirens kreatinina (Cockcroft–Gault)
CrCl = (140 − 72)·67/(72·2.6) = 24.34 mL/min
Pecahan dos (Dettli)
Q = 1 − 0.6·(1 − 24.34/120) = 0.5217
Dos terlaras
D = 0.5217·500 = 260.8 ≈ 261 mg
Jawapan
D = 261 mg
Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah dan disemak dengan maklumat produk.
7.Kejururawatan klinikal
Jawapan: B · Diverticulitis
Mengapa ini jawapannya
Diverticulitis is inflammation of diverticula, usually in the sigmoid colon, so pain is typically in the left iliac fossa. It is common in older adults.
Jawapan
B · Diverticulitis
8.Kejururawatan klinikal
Jawapan: D · Transfusion-associated circulatory overload
Mengapa ini jawapannya
TACO causes pulmonary oedema with hypertension and raised venous pressure, especially in older people and those with heart or kidney disease. TRALI usually presents with hypotension and no fluid overload signs.