Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat: k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
Dua paras: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat: LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan: R = CL·C_ss/(S·F)
Purata keadaan mantap: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap: 1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang: dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
Pilih hubungan: C = C₀·e^−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

A patient has a calcium of 11.8 mg/dL (2.95 mmol/L) from bone metastases. Which nursing measure is appropriate?

AEncourage fluids and mobility as tolerated
BOffer extra milk and cheese at each meal
CGive calcium carbonate antacids for nausea
DEncourage bed rest and limit oral fluids

2.Nilai makmal & elektrolitSukar

Seorang pesakit trombosis vena dalam yang baharu menerima infusi heparin, dan warfarin baru dimulakan. Mengapakah heparin diteruskan selama beberapa hari?

AHeparin mencegah kesan sampingan warfarin
BWarfarin mengambil masa beberapa hari untuk mencapai kesan antikoagulan sepenuhnya
CWarfarin hanya berfungsi apabila heparin diberi pada masa yang sama
DHeparin meningkatkan penyerapan warfarin daripada usus

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.57, PaCO₂ 27 mmHg (3.6 kPa) dan HCO₃⁻ 24 mmol/L. Gangguan utamanya ialah alkalosis respiratori. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.57PaCO₂ 27 mmHg (3.6 kPa)HCO₃⁻ 24 mmol/L

1tanpa pampasan
2pampasan separa
3pampasan penuh

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Pada aras laut, gas latihan yang diambil pada oksigen 30% menunjukkan PaO₂ 83 mmHg (11.1 kPa) dan PaCO₂ 57 mmHg (7.6 kPa). Gunakan PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 untuk mencari Kecerunan A–a.

FiO₂ 30%PaO₂ 83 mmHg (11.1 kPa)PaCO₂ 57 mmHg (7.6 kPa)

Kecerunan A–a = mmHg

5.Farmakokinetik klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Selepas dos IV tobramycin, paras ialah 6 mg/L pada 1 h dan 1.9 mg/L pada 6 h. Andaikan penyingkiran tertib pertama. Cari separuh hayat t½.

C₁ = 6 mg/L (1 h)C₂ = 1.9 mg/L (6 h)

t½ = h

6.Farmakokinetik klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Infusi theophylline berjalan pada 52.5 mg/h tanpa dos pemuat. Klirens pesakit ialah 3.5 L/h dan separuh hayatnya 6 h. Berapakah paras C selepas 11 h?

R = 52.5 mg/hCL = 3.5 L/ht½ = 6 ht = 11 h

C = mg/L

7.Kejururawatan klinikalSederhana

Seorang pesakit pascaoperasi mempunyai kadar jantung 125/min, tekanan darah 88/50 mmHg dan pembalut yang basah dengan darah. Apakah yang sedang berlaku?

AKebimbangan sahaja
BKejutan hipovolemik akibat pendarahan
CTindak balas sakit yang normal
DKejutan septik akibat jangkitan kencing

8.Kejururawatan klinikalSukar

Why should "units" never be abbreviated to "U" or "IU" on an insulin prescription?

AThe abbreviation is only allowed on prescriptions for children
BIt changes the type of insulin given
CThe letters can be misread as a zero, causing a tenfold overdose
DPharmacists cannot dispense insulin written that way

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: A · Encourage fluids and mobility as tolerated

Mengapa ini jawapannya

Hydration helps the kidneys excrete calcium and prevents stones, and weight-bearing mobility slows calcium loss from bone. Calcium-containing foods and antacids are not encouraged. The nurse also monitors for confusion, constipation and arrhythmias.Disemak dengan: Hypercalcemia · MedlinePlus (NIH) (2026)

Jawapan

A · Encourage fluids and mobility as tolerated

2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: B · Warfarin mengambil masa beberapa hari untuk mencapai kesan antikoagulan sepenuhnya

Mengapa ini jawapannya

Warfarin menyekat pengeluaran faktor pembekuan baharu yang bergantung pada vitamin K, tetapi faktor sedia ada bertahan selama beberapa hari. Heparin oleh itu bertindih sehingga INR berada dalam julat sasaran, lazimnya sekurang-kurangnya 24 jam dan selepas minimum kira-kira 5 hari.

Jawapan

B · Warfarin mengambil masa beberapa hari untuk mencapai kesan antikoagulan sepenuhnya

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: tanpa pampasan

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.57: alkalemia (di atas 7.45)

PaCO₂ 27 mmHg: rendah (35–45)

HCO₃⁻ 24 mmol/L: biasa (22–26)

Pampasan

tanpa pampasan

Jawapan

tanpa pampasan

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: Kecerunan A–a = 59.65 mmHg

Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.

Oksigen alveolus

PAO₂ = 0.3·713 − 57/0.8 = 213.9 − 71.25 = 142.7 mmHg

Kecerunan

A–a = 142.7 − 83 = 59.65 mmHg

Jawapan

Kecerunan A–a = 59.65 mmHg

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: t½ = 3.014 h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × C_ss. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Pemalar kadar penyingkiran

k = ln(6/1.9)/5 = 1.15/5 = 0.23 h⁻¹

Separuh hayat

t½ = 0.693/0.23 = 3.014 h

Jawapan

t½ = 3.014 h

6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: C = 10.79 mg/L

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(C_puncak/C_palung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (C_puncak − C_palung). Purata paras keadaan mantap ialah C_ss,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e^−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Paras keadaan mantap

C_ss = 52.5/3.5 = 15 mg/L

Pemalar kadar

k = 0.693/6 = 0.1155 h⁻¹

Paras selepas masa yang diberikan

C = 15·(1 − e^{−0.1155·11}) = 10.79 mg/L

Jawapan

C = 10.79 mg/L

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: B · Kejutan hipovolemik akibat pendarahan

Mengapa ini jawapannya

Takikardia, hipotensi dan kehilangan darah yang kelihatan mencadangkan kejutan hemoragik (hipovolemik). Tekan luka, panggil bantuan segera dan sediakan untuk cecair atau darah.

Jawapan

B · Kejutan hipovolemik akibat pendarahan

8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · The letters can be misread as a zero, causing a tenfold overdose

Mengapa ini jawapannya

"U" can be misread as 0, so "10U" might be read as 100, and "IU" can be mistaken for "IV" or "10". Writing "units" in full is a standard safety rule (ISMP), because insulin errors can cause severe hypoglycaemia.

Jawapan

C · The letters can be misread as a zero, causing a tenfold overdose

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses