Nilai Makmal untuk Jururawat: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Nilai makmal & elektrolit

Kaedah

  1. Bandingkan nilai dengan julat rujukan makmal itu sendiri, kemudian dengan garis dasar dan arah aliran pesakit.
  2. Semak sampel: hemolisis, kelewatan, atau darah yang diambil berhampiran IV boleh memberikan keputusan palsu.
  3. Kaitkan nilai dengan tanda lazimnya dan dengan ubat serta keadaan yang menyebabkannya.
  4. Cari interaksi: kalium atau magnesium yang rendah meningkatkan ketoksikan digoksin; dehidrasi menaikkan litium.
  5. Bertindak untuk pesakit: nilai, tahan ubat jika paras tidak selamat, baca balik nilai kritikal dan maklumkan pemberi preskripsi.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Farmakokinetik klinikal

Pemalar kadar dan separuh hayat
k = ln 2/t½ = 0.693/t½
Pereputan tertib pertama
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
Dua paras
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Isi padu dan klirens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Dos pemuat
LD = Vd·C/(S·F)
Kadar penyelenggaraan
R = CL·Css/(S·F)
Purata keadaan mantap
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Keadaan mantap
1 − (1/2)ⁿ selepas n separuh hayat; ≈ 97% selepas 5
Infusi
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Sela dan dos daripada puncak dan palung
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
CrCl = (140 − umur) × kg/(72 × SCr mg/dL), × 0.85 untuk wanita
Pelarasan buah pinggang
dos × CrCl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/normal)

Kaedah

  1. Tukarkan separuh hayat kepada pemalar kadar: k = 0.693/t½.
  2. Tukarkan nilai bagi setiap kg kepada jumlah: Vd (L) = L/kg × berat, CL (L/h) = L/kg/h × berat.
  3. Pilih hubungan: C = C₀·e−kt, LD = Vd·C/(S·F), kadar penyelenggaraan = CL·Css/(S·F), τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k.
  4. Untuk fungsi buah pinggang, anggarkan CrCl dengan Cockcroft–Gault dahulu, kemudian skalakan dos atau sela.
  5. Semak keputusan: paras jatuh separuh setiap separuh hayat, dan keadaan mantap mengambil masa kira-kira lima separuh hayat.

2Soalan latihan

1.Nilai makmal & elektrolitSederhana

Seorang pesakit mempunyai cecair IV yang mengalir ke lengan bawah kiri. Di manakah jururawat patut mengambil sampel darah?

  1. ADari mana-mana vena, kerana cecair tidak menjejaskan keputusan
  2. BDari kanul IV semasa cecair mengalir
  3. CDari lengan yang bertentangan
  4. DDari tempat tepat di atas tapak IV pada lengan yang sama
2.Nilai makmal & elektrolitSukar

Weeks after neck surgery, a patient has muscle cramps and tingling. Calcium is low, phosphate is high and parathyroid hormone (PTH) is low. Which condition fits best?

  1. AVitamin D toxicity
  2. BPrimary hyperparathyroidism
  3. CHypoparathyroidism
  4. DChronic kidney disease
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
pH7.357.457.42PaCO₂mmHg354559HCO₃⁻mmol/L222637tanpa pampasanpampasan separapampasan penuh

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.42, PaCO₂ 59 mmHg (7.9 kPa) dan HCO₃⁻ 37 mmol/L. Gangguan utamanya ialah alkalosis metabolik. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.42PaCO₂ 59 mmHg (7.9 kPa)HCO₃⁻ 37 mmol/L
  1. 1tanpa pampasan
  2. 2pampasan separa
  3. 3pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Gas latihan menunjukkan alkalosis metabolik dengan HCO₃⁻ 37 mmol/L. Gunakan PaCO₂ yang dijangka = 0.7·HCO₃⁻ + 21 untuk mencari PaCO₂ yang dijangka.

HCO₃⁻ 37 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
5.Farmakokinetik klinikalSederhana
VCss​ = 20 mg/LR = ? mg/hCL = 3.5 L/h

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Vankomisin diberikan sebagai infusi berterusan kepada pesakit yang klirens vankomisinnya 3.5 L/h. Apakah kadar infusi R dalam mg/h yang memberikan paras keadaan mantap 20 mg/L?

CL = 3.5 L/hCss = 20 mg/L
R = mg/h
6.Farmakokinetik klinikalSukar
88 kg44 · lelakiSCr 1.7 mg/dLfe​ = 0.6D = ? mg

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang lelaki berumur 44 tahun seberat 88 kg dan mempunyai kreatinina serum 1.7 mg/dL (150 µmol/L). Anggarkan klirens kreatinina dengan Cockcroft–Gault: CrCl (mL/min) = (140 − umur) × berat (kg)/(72 × SCr dalam mg/dL), × 0.85 untuk wanita. Dos ciprofloxacin yang lazim ialah 500 mg untuk klirens kreatinina 100 mL/min, dan pecahan fe = 0.6 ubat dirembeskan tidak berubah oleh buah pinggang. Dengan menggunakan pecahan dos Dettli Q = 1 − fe·(1 − CrCl/CrCl normal), cari dos terlaras D. Bundarkan kepada nombor bulat yang terdekat.

44 tahun88 kglelakiSCr = 1.7 mg/dL500 mgfe = 0.6CrCl biasa 100 mL/min
D = mg
7.Kejururawatan klinikalSederhana

What should a patient starting oral iron tablets be told?

  1. AThey must take the tablets with strong tea
  2. BTheir urine will turn bright green
  3. CTheir stools may turn dark or black
  4. DThe tablets will cause weight loss
8.Kejururawatan klinikalSukar

A patient admitted after a fall takes many regular medicines. Which safety step on admission helps prevent medication errors?

  1. AStopping all regular medicines until the day the patient is discharged
  2. BDoubling the doses to make up for any missed while at home
  3. CPrescribing only the medicines that the patient can remember taking
  4. DMedicines reconciliation against reliable sources, such as primary care records

3Larutan

1.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · Dari lengan yang bertentangan

Mengapa ini jawapannya

Darah yang diambil berhampiran infusi yang sedang mengalir bercampur dengan cecair IV, menyebabkan keputusan palsu, seperti glukosa tinggi atau hemoglobin rendah. Sampel diambil dari lengan yang satu lagi, atau mengikut polisi jika itu tidak mungkin.

Jawapan

C · Dari lengan yang bertentangan
2.Nilai makmal & elektrolit

Jawapan: C · Hypoparathyroidism

Mengapa ini jawapannya

Without enough PTH, calcium is not released from bone or kept by the kidney, and phosphate is not excreted, so calcium falls and phosphate rises. It can follow injury or removal of the parathyroid glands during thyroid or neck surgery.Disemak dengan: Hypoparathyroidism · MedlinePlus (NIH) (2026); Hypocalcemia · StatPearls (NCBI Bookshelf) (2026)

Jawapan

C · Hypoparathyroidism
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: pampasan penuh

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.42: dalam lingkungan 7.35–7.45
PaCO₂ 59 mmHg: tinggi (35–45)
HCO₃⁻ 37 mmol/L: tinggi (22–26)

Pampasan

Secara klinikal, semak juga pampasan dijangka: bagi alkalosis metabolik PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21 = 44.9–48.9 mmHg, jadi nilai 59 mmHg yang diukur menunjukkan asidosis respiratori tambahan (gangguan campuran). Jawapan di atas ialah klasifikasi peperiksaan ROME.

pampasan penuh

Jawapan

pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 46.9 mmHg

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

PaCO₂ yang dijangka

0.7·37 + 21 = 46.9 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 46.9 mmHg

Kenaikan itu ada had: PaCO₂ jarang melebihi kira-kira 55 mmHg daripada pampasan sahaja.

5.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: R = 70 mg/h

Klirens dan isi padu: pada keadaan mantap kadar pendosan sama dengan kadar penyingkiran, jadi kadar penyelenggaraan = CL × Css. Dos pemuat ialah LD = Vd × C/(S × F), dengan S faktor garam (pecahan ubat aktif dalam garam) dan F bioketersediaan (1 untuk IV). Daripada dua paras, k = ln(C₁/C₂)/Δt; untuk bolus IV Vd = dos/C₀ dan CL = k × Vd. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Kadar infusi

R = 3.5·20 = 70 mg/h

Jawapan

R = 70 mg/h
6.Farmakokinetik klinikal

Jawapan: D = 407 mg

Merangka regimen: dengan dos IV pantas, paras jatuh dari puncak ke palung semasa sela, jadi τ = ln(Cpuncak/Cpalung)/k dan dos yang memulihkan puncak ialah Vd × (Cpuncak − Cpalung). Purata paras keadaan mantap ialah Css,avg = S·F·dos/(CL·τ). Infusi meningkat sebagai C = (R/CL)(1 − e−kt). Untuk ubat yang dibersihkan oleh buah pinggang, dos dilaraskan mengikut klirens kreatinina. Nombor hanya untuk latihan; di sisi katil sentiasa ikut protokol tempatan dan minta dos berisiko tinggi disemak dua kali.

Klirens kreatinina (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 44)·88/(72·1.7) = 69.02 mL/min

Pecahan dos (Dettli)

Q = 1 − 0.6·(1 − 69.02/100) = 0.8141

Dos terlaras

D = 0.8141·500 = 407.1 ≈ 407 mg

Jawapan

D = 407 mg

Dalam amalan dos dibundarkan kepada jumlah yang mudah dan disemak dengan maklumat produk.

7.Kejururawatan klinikal

Jawapan: C · Their stools may turn dark or black

Mengapa ini jawapannya

Oral iron commonly darkens the stool and can cause constipation or stomach upset. Tea and antacids reduce absorption, while vitamin C may increase it.

Jawapan

C · Their stools may turn dark or black
8.Kejururawatan klinikal

Jawapan: D · Medicines reconciliation against reliable sources, such as primary care records

Mengapa ini jawapannya

Medicines reconciliation compares several sources to produce an accurate medication list. It finds omissions, duplications and errors, and is especially important in older people with polypharmacy.

Jawapan

D · Medicines reconciliation against reliable sources, such as primary care records

ExamProblems · examproblems.com/courses/lab-values-for-nurses