Penjagaan Respiratori dan Terapi Oksigen: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharuKembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Kanula nasal
FiO₂ ≈ 21% + 4% × L/min (1–6 L/min)
Tempoh silinder
min = (psi − 200) × faktor / (L/min); D 0.16, E 0.28, H 3.14 L/psi
Ventilasi seminit dan alveolar
V̇E = VT·f, V̇A = (VT − VD)·f
Berat badan ramalan
lelaki 50 + 0.91 × (cm − 152.4); wanita 45.5 + 0.91 × (cm − 152.4)
Nisbah P/F (Berlin, PEEP ≥ 5)
ringan > 200–300, sederhana > 100–200, teruk ≤ 100 mmHg
Kandungan oksigen
CaO₂ = 1.34·Hb·SaO₂ + 0.003·PaO₂
Penghantaran oksigen
DO₂ = CaO₂ × CO × 10
Indeks ROX
(SpO₂/FiO₂)/RR

Kaedah

  1. Letakkan setiap nilai dalam unit formula: FiO₂ dan SaO₂ sebagai pecahan, PaO₂ dalam mmHg, Hb dalam g/dL.
  2. Untuk silinder, tolak baki selamat, darabkan dengan faktor silinder dan bahagikan dengan aliran.
  3. Bundarkan masa silinder dan aliran ke bawah, jangan sekali-kali ke atas.
  4. Untuk nisbah P/F, semak PEEP dahulu, kemudian bahagikan PaO₂ dengan FiO₂ dan bandingkan dengan 300, 200 dan 100 mmHg.
  5. Untuk ventilasi, tolak ruang mati untuk ventilasi alveolar dan gunakan berat badan ramalan untuk isi padu tidal.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal
pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik
PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin
AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F
PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

  1. Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
  2. Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
  3. Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
  4. Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Skor penilaian klinikal

Skala Koma Glasgow
GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR
5 tanda × 0–2 = 0–10; 7–10 menenangkan, 4–6 tidak normal secara sederhana, 0–3 rendah
Skala Braden
5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 berisiko
Skala jatuh Morse
jatuh 25, diagnosis 15, alat bantu 15/30, IV 20, cara berjalan 10/20, status mental 15
Risiko NEWS2
0–4 rendah; 3 tunggal rendah–sederhana; 5–6 sederhana; ≥ 7 tinggi
Tekanan arteri purata
MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Tekanan nadi dan indeks kejutan
PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Indeks jisim badan
BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Kaedah

  1. Cari helaian skor yang digunakan oleh soalan dan julatnya (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
  2. Skorkan setiap item secara berasingan, dengan memadankan huraian dengan tahapnya.
  3. Tambahkan skor item dan semak bahawa jumlahnya berada dalam julat.
  4. Gunakan nilai potongan: untuk NEWS2 cari juga sebarang parameter tunggal yang diskor 3.
  5. Untuk nilai terterbitan gunakan MAP = (SBP + 2·DBP)/3, PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP dan BMI = kg/m².

Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Kaedah

  1. Namakan masalah itu: kegagalan pam, arteri tersumbat, rentak, bekuan, penyempitan saluran udara, jangkitan atau masalah peranti.
  2. Semak tanda bahaya dahulu: hipoksia, hipotensi, sakit dada, kekeliruan baharu, anggota sejuk tanpa nadi.
  3. Padankan oksigen dengan pesakit: 94–98% untuk kebanyakan, 88–92% untuk mereka yang berisiko menahan CO₂.
  4. Kaitkan setiap ubat dengan ujian dan risikonya: warfarin dan INR, heparin dan aPTT serta platelet, diuretik dan kalium.
  5. Pilih tindakan pertama yang selamat, kemudian eskalasikan dan nilai semula.

2Soalan latihan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSederhana
60 s570 mLf = 30/min · V̇A = ?VD​ = 150 mL

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit bernafas 30 kali seminit dengan isi padu tidal 570 mL. Ruang mati anatomi ialah 150 mL. Cari ventilasi alveolar V̇A dalam L/min.

VT 570 mL30/minVD 150 mL
V̇A = L/min
2.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSukar
103 bar3 L6 L/min20 bart = ? min

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Satu silinder dengan kapasiti air 3 L diisi sehingga 103 bar dan berjalan pada 6 L/min. Isi padu gas ialah kira-kira kapasiti air × tekanan. Dalam latihan ini silinder ditukar pada 20 bar. Berapa minit t sehingga ia mesti ditukar? Bundarkan ke bawah kepada minit bulat.

3 L103 bar6 L/min20 bar
t = min
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
pH7.357.457.38PaCO₂mmHg354526HCO₃⁻mmol/L222615tanpa pampasanpampasan separapampasan penuh

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.38, PaCO₂ 26 mmHg (3.5 kPa) dan HCO₃⁻ 15 mmol/L. Gangguan utamanya ialah asidosis metabolik. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.38PaCO₂ 26 mmHg (3.5 kPa)HCO₃⁻ 15 mmol/L
  1. 1tanpa pampasan
  2. 2pampasan separa
  3. 3pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteriSukar
pH7.357.457.25PaCO₂mmHg354542HCO₃⁻mmol/L222618pampasan yang sesuaiasidosis respiratori tambahanalkalosis respiratori tambahan

Gas latihan menunjukkan asidosis metabolik: pH 7.25, PaCO₂ 42 mmHg (5.6 kPa), HCO₃⁻ 18 mmol/L. Bandingkan PaCO₂ terukur dengan rumus Winter. Klik tafsiran anda.

pH 7.25PaCO₂ 42 mmHg (5.6 kPa)HCO₃⁻ 18 mmol/L
  1. 1pampasan yang sesuai
  2. 2asidosis respiratori tambahan
  3. 3alkalosis respiratori tambahan
5.Skor penilaian klinikalSederhana
12971SBPDBPmmHgHR 131/min · SI = ?

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit mempunyai nadi 131/min dan tekanan darah 129/71 mmHg. Cari indeks kejutan SI = HR/SBP. Bundarkan kepada dua tempat perpuluhan.

HR 131/minBP 129/71 mmHg
SI =
6.Skor penilaian klinikalSukar
risiko rendahrisiko sederhanarisiko tinggi

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit latihan dinilai dengan skala jatuh Morse: sejarah jatuh dalam 3 bulan yang lalu: tidak; diagnosis sekunder: ya; alat bantu berjalan: tiada, rehat di katil atau dibantu jururawat; terapi IV atau kunci salina: ya; cara berjalan: normal, rehat di katil atau kerusi roda; status mental: tahu had sendiri. Dengan menggunakan nilai potongan 0–24 rendah, 25–44 sederhana dan 45 atau lebih tinggi, klik tahap risiko jatuh.

  1. 1risiko rendah
  2. 2risiko sederhana
  3. 3risiko tinggi
7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSederhana

Why are patients with mitral stenosis at high risk of atrial fibrillation?

  1. AThe narrow valve presses on the sinus node and slows it down directly
  2. BThe left atrium enlarges as it pushes blood through the narrow valve
  3. CThe coronary arteries become blocked by the valve
  4. DThe right ventricle shrinks and stops contracting properly over time
8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSukar

After chest trauma, a patient is hypotensive with reduced breath sounds on the left. Which finding suggests a haemothorax rather than a tension pneumothorax?

  1. ADullness to percussion on the affected side
  2. BHyper-resonance on the affected side
  3. CTrachea pushed away from the affected side
  4. DDistended neck veins

3Larutan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: V̇A = 12.6 L/min

Ventilasi: ventilasi seminit V̇E = isi padu tidal × kadar pernafasan (orang dewasa normal kira-kira 5–8 L/min). Ventilasi alveolar V̇A = (isi padu tidal − ruang mati) × kadar, kerana udara dalam saluran udara (kira-kira 150 mL pada orang dewasa) tidak mengambil bahagian dalam pertukaran gas. Ventilasi pelindung paru-paru menggunakan kira-kira 6 mL setiap kg berat badan ramalan (PBW): lelaki 50 + 0.91 × (ketinggian dalam cm − 152.4) kg, wanita 45.5 + 0.91 × (ketinggian dalam cm − 152.4) kg (dengan inci: 2.3 bagi setiap inci melebihi 60 in).

Bahagian alveolar bagi satu nafas

570 − 150 = 420 mL

Ventilasi alveolar

V̇A = 420·30 = 12600 mL/min = 12.6 L/min

Jawapan

V̇A = 12.6 L/min
2.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: t = 41 min

Tempoh silinder: liter yang boleh digunakan = (tekanan tolok − baki selamat) × faktor silinder, dengan baki selamat biasanya 200 psi. Faktor silinder dalam L/psi: D 0.16, E 0.28, H (dan K) 3.14. Tempoh (min) = liter yang boleh digunakan/aliran (L/min). Bundarkan tempoh ke bawah, jangan ke atas, supaya silinder ditukar tepat pada masanya. Dalam sistem berasaskan bar, isi padu gas ialah kapasiti air (L) × tekanan (bar).

Gas yang boleh digunakan

3·(103 − 20) = 249 L

Tempoh

249/6 = 41.5 min → t = 41 min

Jawapan

t = 41 min
3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: pampasan penuh

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.38: dalam lingkungan 7.35–7.45
PaCO₂ 26 mmHg: rendah (35–45)
HCO₃⁻ 15 mmol/L: rendah (22–26)

Pampasan

Secara klinikal, semak juga pampasan dijangka: rumus Winter menjangkakan PaCO₂ 28.5–32.5 mmHg, jadi nilai 26 mmHg yang diukur menunjukkan alkalosis respiratori tambahan (gangguan campuran). Jawapan di atas ialah klasifikasi peperiksaan ROME.

pampasan penuh

Jawapan

pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: asidosis respiratori tambahan

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

PaCO₂ yang dijangka

1.5·18 + 8 = 35 → 33–37 mmHg

Bandingkan

terukur: 42 mmHg → asidosis respiratori tambahan

Jawapan

asidosis respiratori tambahan
5.Skor penilaian klinikal

Jawapan: SI = 1.02

Nilai tekanan darah: tekanan nadi PP = SBP − DBP. Tekanan arteri min MAP ≈ (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3, anggaran berdasarkan jantung yang menghabiskan kira-kira dua pertiga setiap denyutan dalam diastol pada kadar denyutan jantung normal (kurang tepat apabila kadar denyutan jantung laju); MAP sekurang-kurangnya kira-kira 65 mmHg ialah sasaran biasa untuk perfusi organ. Indeks kejutan SI = kadar denyutan jantung/SBP biasanya kira-kira 0.5–0.7; nilai melebihi kira-kira 1 ialah tanda amaran kejutan.

Indeks kejutan

SI = 131/129 = 1.016 ≈ 1.02

Jawapan

SI = 1.02

1 atau lebih: tanda amaran kejutan dalam kes latihan ini.

6.Skor penilaian klinikal

Jawapan: risiko sederhana

Skala jatuh Morse: enam item. Sejarah jatuh: tidak 0, ya 25. Diagnosis sekunder: tidak 0, ya 15. Alat bantu berjalan: tiada, rehat di katil atau bantuan jururawat 0; tongkat ketiak, tongkat atau alat bantu berjalan 15; berpegang pada perabot 30. Terapi IV atau kunci salina: tidak 0, ya 20. Cara berjalan: normal, rehat di katil atau kerusi roda 0; lemah 10; terjejas 20. Status mental: tahu had sendiri 0; melebih-lebihkan atau melupakan had 15. Jumlahnya dari 0 hingga 125. Nilai potongan risiko berbeza antara hospital; set yang lazim ialah 0–24 rendah, 25–44 sederhana dan 45 atau lebih tinggi.

Skorkan setiap item

sejarah jatuh dalam 3 bulan yang lalu: tidak → 0
diagnosis sekunder: ya → 15
alat bantu berjalan: tiada, rehat di katil atau dibantu jururawat → 0
terapi IV atau kunci salina: ya → 20
cara berjalan: normal, rehat di katil atau kerusi roda → 0
status mental: tahu had sendiri → 0

Tambah

Jumlah Morse = 0 + 15 + 0 + 20 + 0 + 0 = 35

Tahap risiko

35 → risiko sederhana

Jawapan

risiko sederhana
7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: B · The left atrium enlarges as it pushes blood through the narrow valve

Mengapa ini jawapannya

A narrowed mitral valve raises pressure in the left atrium, which dilates. A stretched atrium is prone to atrial fibrillation, and blood stasis there carries a high risk of clots and stroke. Anticoagulation is therefore essential in mitral stenosis with AF.

Jawapan

B · The left atrium enlarges as it pushes blood through the narrow valve
8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: A · Dullness to percussion on the affected side

Mengapa ini jawapannya

Blood in the pleural space gives a dull percussion note, whereas air gives hyper-resonance. In haemothorax the neck veins are often flat because of blood loss; in tension pneumothorax they are distended. A massive haemothorax needs a large chest drain, blood replacement and surgical review.

Jawapan

A · Dullness to percussion on the affected side

ExamProblems · examproblems.com/courses/respiratory-care-and-oxygen-therapy