Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.
Skor penilaian klinikal
Skala Koma Glasgow
GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR
5 tanda × 0–2 = 0–10; 7–10 menenangkan, 4–6 tidak normal secara sederhana, 0–3 rendah
Skala Braden
5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 berisiko
Skala jatuh Morse
jatuh 25, diagnosis 15, alat bantu 15/30, IV 20, cara berjalan 10/20, status mental 15
Risiko NEWS2
0–4 rendah; 3 tunggal rendah–sederhana; 5–6 sederhana; ≥ 7 tinggi
Tekanan arteri purata
MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Tekanan nadi dan indeks kejutan
PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Indeks jisim badan
BMI = kg/m² = 703·lb/in²
Kaedah
Cari helaian skor yang digunakan oleh soalan dan julatnya (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
Skorkan setiap item secara berasingan, dengan memadankan huraian dengan tahapnya.
Tambahkan skor item dan semak bahawa jumlahnya berada dalam julat.
Gunakan nilai potongan: untuk NEWS2 cari juga sebarang parameter tunggal yang diskor 3.
Untuk nilai terterbitan gunakan MAP = (SBP + 2·DBP)/3, PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP dan BMI = kg/m².
Namakan masalah itu: kegagalan pam, arteri tersumbat, rentak, bekuan, penyempitan saluran udara, jangkitan atau masalah peranti.
Semak tanda bahaya dahulu: hipoksia, hipotensi, sakit dada, kekeliruan baharu, anggota sejuk tanpa nadi.
Padankan oksigen dengan pesakit: 94–98% untuk kebanyakan, 88–92% untuk mereka yang berisiko menahan CO₂.
Kaitkan setiap ubat dengan ujian dan risikonya: warfarin dan INR, heparin dan aPTT serta platelet, diuretik dan kalium.
Pilih tindakan pertama yang selamat, kemudian eskalasikan dan nilai semula.
2Soalan latihan
1.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSederhana
Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit mempunyai Hb 145 g/L, SaO₂ 95% dan PaO₂ 76 mmHg (10.1 kPa). Cari kandungan oksigen arteri CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg) dalam mL O₂/dL.
Hb 145 g/LSaO₂ 95%PaO₂ 76 mmHg (10.1 kPa)
CaO₂ = mL/dL
2.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSukar
Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit dengan hipoksemia akut dan kelegapan dua hala, yang tidak dapat dijelaskan oleh kegagalan jantung, mempunyai PaO₂ 7 kPa pada oksigen 45% dengan PEEP 12 cmH₂O. Gredkan keterukan ARDS menggunakan takrifan Berlin. Klik jawapan anda.
PaO₂ 7 kPaFiO₂ 45%PEEP 12 cmH₂O
1melebihi 300: tiada gred ARDS
2ringan
3sederhana
4teruk
5tidak boleh digredkan: PEEP di bawah 5
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.42, PaCO₂ 30 mmHg (4.0 kPa) dan HCO₃⁻ 19 mmol/L. Gangguan utamanya ialah alkalosis respiratori. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.
pH 7.42PaCO₂ 30 mmHg (4.0 kPa)HCO₃⁻ 19 mmol/L
1tanpa pampasan
2pampasan separa
3pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteriSukar
Pada aras laut, gas latihan yang diambil pada oksigen 21% menunjukkan PaO₂ 54 mmHg (7.2 kPa) dan PaCO₂ 40 mmHg (5.3 kPa). Gunakan PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 untuk mencari Kecerunan A–a.
Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Satu carta latihan merekodkan GCS 7, dengan E2 dan V2. Apakah skor motor M yang direkodkan, dan respons yang manakah yang dihuraikannya? Berikan nombornya.
GCS 7E2V2
M =
6.Skor penilaian klinikalSukar
Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit latihan dinilai dengan skala Braden: persepsi deria: terhad sepenuhnya; kelembapan: kadang-kadang lembap; aktiviti: kerap berjalan; mobiliti: sangat terhad; pemakanan: mencukupi; geseran dan ricih: tiada masalah ketara. Gunakan jalur 19–23 tiada risiko, 15–18 ringan, 13–14 sederhana, 10–12 tinggi dan 9 atau kurang sangat tinggi. Klik tahap risikonya.
Seorang pesakit COPD sesak nafas dengan SpO₂ 84% pada udara bilik. Gas darah menunjukkan pH 7.30 dan PaCO₂ yang meningkat walaupun rawatan perubatan optimum. Rawatan manakah yang mungkin dipertimbangkan?
AMenghentikan bronkodilator nebulisasi
BPengudaraan tidak invasif (NIV)
CSedasi IV untuk memperlahankan kadar pernafasan
DOksigen kepekatan tinggi melalui pelitup muka bukan-sedut-semula
3Larutan
1.Terapi oksigen & pengiraan respiratori
Jawapan: CaO₂ = 18.69 mL/dL
Kandungan dan penghantaran oksigen: CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg), dalam mL O₂ bagi setiap dL darah, dengan SaO₂ sebagai pecahan. Hampir semua oksigen terikat pada hemoglobin; bahagian yang terlarut adalah kecil. Penghantaran DO₂ = CaO₂ × keluaran jantung (L/min) × 10 (mL/min), kerana 1 L = 10 dL; nilai orang dewasa normal ketika rehat ialah kira-kira 1000 mL/min.
Hb dalam g/dL
145 g/L = 14.5 g/dL
Oksigen terikat
1.34·14.5·0.95 = 18.46 mL/dL
Oksigen terlarut
0.003·76 = 0.228 mL/dL
Kandungan oksigen
CaO₂ = 18.46 + 0.228 = 18.69 mL/dL
Jawapan
CaO₂ = 18.69 mL/dL
2.Terapi oksigen & pengiraan respiratori
Jawapan: sederhana
Nisbah P/F dan ARDS (takrifan Berlin): P/F = PaO₂ (mmHg)/FiO₂ (sebagai pecahan). Dengan PEEP atau CPAP sekurang-kurangnya 5 cmH₂O, ARDS digredkan ringan untuk 200 < P/F ≤ 300, sederhana untuk 100 < P/F ≤ 200 dan teruk untuk P/F ≤ 100 mmHg. Kriteria Berlin yang lain (permulaan dalam masa seminggu, kelegapan dua hala, tidak dapat dijelaskan sepenuhnya oleh kegagalan jantung) juga mesti dipenuhi. PaO₂ dalam kPa × 7.5 memberikan mmHg. Indeks ROX (SpO₂/FiO₂)/kadar pernafasan digunakan untuk memantau pesakit yang menerima oksigen nasal aliran tinggi.
PEEP
PEEP 12 ≥ 5 cmH₂O
PaO₂ dalam mmHg
7·7.5 = 52.5 mmHg
Nisbah P/F
P/F = 52.5/0.45 = 116.7 mmHg
Keterukan Berlin
sederhana
Jawapan
sederhana
3.Tafsiran gas darah arteri
Jawapan: pampasan penuh
Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.
ROME, nilai demi nilai
pH 7.42: dalam lingkungan 7.35–7.45
PaCO₂ 30 mmHg: rendah (35–45)
HCO₃⁻ 19 mmol/L: rendah (22–26)
Pampasan
pampasan penuh
Jawapan
pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteri
Jawapan: Kecerunan A–a = 45.73 mmHg
Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.
Skala Koma Glasgow: tambahkan respons terbaik dalam tiga bahagian. Pembukaan mata E: 4 spontan, 3 kepada bunyi atau pertuturan, 2 kepada tekanan, 1 tiada. Lisan V: 5 berorientasi, 4 keliru, 3 perkataan tidak sesuai, 2 bunyi yang tidak difahami, 1 tiada. Motor M: 6 mematuhi arahan, 5 melokalisasi, 4 fleksi normal (menarik diri), 3 fleksi tidak normal, 2 ekstensi, 1 tiada. Jumlahnya dari 3 hingga 15. Selepas kecederaan kepala, 13–15 biasanya dipanggil ringan, 9–12 sederhana dan 3–8 teruk.
Skor motor
M = 7 − 2 − 2 = 3
M3: fleksi lengan yang tidak normal (postur dekortikat)
Jawapan
M = 3
6.Skor penilaian klinikal
Jawapan: risiko ringan
Skala Braden: enam subskala untuk risiko kecederaan tekanan. Persepsi deria, kelembapan, aktiviti, mobiliti dan pemakanan diskor 1 hingga 4, dari tahap terburuk (1) hingga tiada masalah (4); geseran dan ricih diskor 1 hingga 3. Jumlahnya dari 6 hingga 23, dan jumlah yang lebih rendah bermakna risiko yang lebih tinggi. Jalur lazim: 19–23 tiada risiko, 15–18 risiko ringan, 13–14 risiko sederhana, 10–12 risiko tinggi dan 9 atau kurang risiko sangat tinggi.
Jawapan: B · Wear the compression stockings as advised and walk regularly
Mengapa ini jawapannya
After varicose vein treatment, patients are encouraged to walk regularly and wear compression as instructed to reduce bruising, swelling and DVT risk. They avoid standing still or sitting for long periods and elevate the legs when resting.
Jawapan
B · Wear the compression stockings as advised and walk regularly
Dalam eksaserbasi COPD akut dengan asidosis respiratori (pH < 7.35 dan PaCO₂ meningkat) yang berterusan walaupun terapi perubatan optimum, NIV mengurangkan kematian dan keperluan intubasi. Oksigen terkawal diteruskan dengan sasaran 88–92%. Oksigen aliran tinggi tanpa kawalan dan sedatif boleh memburukkan pengekalan CO₂.