Penjagaan Respiratori dan Terapi Oksigen: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Kanula nasal: FiO₂ ≈ 21% + 4% × L/min (1–6 L/min)
Tempoh silinder: min = (psi − 200) × faktor / (L/min); D 0.16, E 0.28, H 3.14 L/psi
Ventilasi seminit dan alveolar: V̇E = V_T·f, V̇A = (V_T − V_D)·f
Berat badan ramalan: lelaki 50 + 0.91 × (cm − 152.4); wanita 45.5 + 0.91 × (cm − 152.4)
Nisbah P/F (Berlin, PEEP ≥ 5): ringan > 200–300, sederhana > 100–200, teruk ≤ 100 mmHg
Kandungan oksigen: CaO₂ = 1.34·Hb·SaO₂ + 0.003·PaO₂
Penghantaran oksigen: DO₂ = CaO₂ × CO × 10
Indeks ROX: (SpO₂/FiO₂)/RR

Kaedah

Letakkan setiap nilai dalam unit formula: FiO₂ dan SaO₂ sebagai pecahan, PaO₂ dalam mmHg, Hb dalam g/dL.
Untuk silinder, tolak baki selamat, darabkan dengan faktor silinder dan bahagikan dengan aliran.
Bundarkan masa silinder dan aliran ke bawah, jangan sekali-kali ke atas.
Untuk nisbah P/F, semak PEEP dahulu, kemudian bahagikan PaO₂ dengan FiO₂ dan bandingkan dengan 300, 200 dan 100 mmHg.
Untuk ventilasi, tolak ruang mati untuk ventilasi alveolar dan gunakan berat badan ramalan untuk isi padu tidal.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Skor penilaian klinikal

Skala Koma Glasgow: GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR: 5 tanda × 0–2 = 0–10; 7–10 menenangkan, 4–6 tidak normal secara sederhana, 0–3 rendah
Skala Braden: 5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 berisiko
Skala jatuh Morse: jatuh 25, diagnosis 15, alat bantu 15/30, IV 20, cara berjalan 10/20, status mental 15
Risiko NEWS2: 0–4 rendah; 3 tunggal rendah–sederhana; 5–6 sederhana; ≥ 7 tinggi
Tekanan arteri purata: MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Tekanan nadi dan indeks kejutan: PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Indeks jisim badan: BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Kaedah

Cari helaian skor yang digunakan oleh soalan dan julatnya (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
Skorkan setiap item secara berasingan, dengan memadankan huraian dengan tahapnya.
Tambahkan skor item dan semak bahawa jumlahnya berada dalam julat.
Gunakan nilai potongan: untuk NEWS2 cari juga sebarang parameter tunggal yang diskor 3.
Untuk nilai terterbitan gunakan MAP = (SBP + 2·DBP)/3, PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP dan BMI = kg/m².

Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Kaedah

Namakan masalah itu: kegagalan pam, arteri tersumbat, rentak, bekuan, penyempitan saluran udara, jangkitan atau masalah peranti.
Semak tanda bahaya dahulu: hipoksia, hipotensi, sakit dada, kekeliruan baharu, anggota sejuk tanpa nadi.
Padankan oksigen dengan pesakit: 94–98% untuk kebanyakan, 88–92% untuk mereka yang berisiko menahan CO₂.
Kaitkan setiap ubat dengan ujian dan risikonya: warfarin dan INR, heparin dan aPTT serta platelet, diuretik dan kalium.
Pilih tindakan pertama yang selamat, kemudian eskalasikan dan nilai semula.

2Soalan latihan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Satu silinder oksigen saiz E (faktor 0.28 L/psi) menunjukkan 1650 psi dan berjalan pada 6 L/min. Dengan mengekalkan baki selamat 200 psi, berapa minit t ia akan bertahan? Bundarkan ke bawah kepada minit bulat.

1650 psif = 0.28 L/psi6 L/min200 psi

t = min

2.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Satu silinder dengan kapasiti air 3 L diisi sehingga 91 bar dan berjalan pada 6 L/min. Isi padu gas ialah kira-kira kapasiti air × tekanan. Dalam latihan ini silinder ditukar pada 20 bar. Berapa minit t sehingga ia mesti ditukar? Bundarkan ke bawah kepada minit bulat.

3 L91 bar6 L/min20 bar

t = min

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.53, PaCO₂ 47 mmHg (6.3 kPa) dan HCO₃⁻ 38 mmol/L. Gangguan utamanya ialah alkalosis metabolik. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.53PaCO₂ 47 mmHg (6.3 kPa)HCO₃⁻ 38 mmol/L

1tanpa pampasan
2pampasan separa
3pampasan penuh

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Pada aras laut, gas latihan yang diambil pada oksigen 30% menunjukkan PaO₂ 57 mmHg (7.6 kPa) dan PaCO₂ 55 mmHg (7.3 kPa). Gunakan PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 untuk mencari Kecerunan A–a.

FiO₂ 30%PaO₂ 57 mmHg (7.6 kPa)PaCO₂ 55 mmHg (7.3 kPa)

Kecerunan A–a = mmHg

5.Skor penilaian klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Gunakan carta NEWS2 (SpO₂ skala 1) untuk pemerhatian ini: kadar pernafasan 28/min, SpO₂ 93% bernafas udara bilik, tekanan darah 130/78 mmHg, nadi 132/min, bertindak balas kepada kesakitan sahaja, suhu 34.8 °C. Apakah jumlah skor NEWS2?

RR 28SpO₂ 93%udaraSBP 130HR 132PT 34.8 °C

NEWS2 =

6.Skor penilaian klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Gunakan carta NEWS2 (SpO₂ skala 1) untuk pemerhatian ini: kadar pernafasan 18/min, SpO₂ 97% bernafas udara bilik, tekanan darah 124/74 mmHg, nadi 140/min, sedar, suhu 38.1 °C. Kumpulan risiko klinikal yang manakah pesakit itu termasuk? Klik padanya.

RR 18SpO₂ 97%udaraSBP 124HR 140AT 38.1 °C

1rendah
2rendah–sederhana
3sederhana
4tinggi

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSederhana

A patient with chest pain has a first troponin result within the normal range one hour after the pain started. Why is a repeat test arranged?

ATroponin falls during an MI, so a lower value confirms it
BThe repeat test is only needed for patients over 80
CThe first sample is always contaminated
DTroponin may take a few hours to rise after muscle damage

8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSukar

Empat jam selepas PCI melalui arteri femoral, pembalut di pangkal paha basah dengan darah dan bengkak yang keras semakin membesar. Apakah tindakan segera?

AMembantu pesakit duduk dan berjalan ke tandas untuk membuang air kecil
BMenaikkan kadar infusi heparin supaya tiada bekuan terbentuk di tapak
CMenekan dengan kuat tepat di atas tapak tusukan dan memanggil bantuan
DMembuka pembalut dan membiarkan tapak terdedah kepada udara

3Larutan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: t = 67 min

Tempoh silinder: liter yang boleh digunakan = (tekanan tolok − baki selamat) × faktor silinder, dengan baki selamat biasanya 200 psi. Faktor silinder dalam L/psi: D 0.16, E 0.28, H (dan K) 3.14. Tempoh (min) = liter yang boleh digunakan/aliran (L/min). Bundarkan tempoh ke bawah, jangan ke atas, supaya silinder ditukar tepat pada masanya. Dalam sistem berasaskan bar, isi padu gas ialah kapasiti air (L) × tekanan (bar).

Liter yang boleh digunakan

(1650 − 200)·0.28 = 406 L

Tempoh

406/6 = 67.67 min → t = 67 min

Jawapan

t = 67 min

Itu kira-kira 1 h 07 min.

2.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: t = 35 min

Gas yang boleh digunakan

3·(91 − 20) = 213 L

Tempoh

213/6 = 35.5 min → t = 35 min

Jawapan

t = 35 min

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: pampasan separa

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.53: alkalemia (di atas 7.45)

PaCO₂ 47 mmHg: tinggi (35–45)

HCO₃⁻ 38 mmol/L: tinggi (22–26)

Pampasan

pampasan separa

Jawapan

pampasan separa

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: Kecerunan A–a = 88.15 mmHg

Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.

Oksigen alveolus

PAO₂ = 0.3·713 − 55/0.8 = 213.9 − 68.75 = 145.2 mmHg

Kecerunan

A–a = 145.2 − 57 = 88.15 mmHg

Jawapan

Kecerunan A–a = 88.15 mmHg

5.Skor penilaian klinikal

Jawapan: NEWS2 = 14

NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): skorkan setiap satu daripada tujuh parameter dengan carta (kadar pernafasan, SpO₂ pada skala 1, udara atau oksigen tambahan, tekanan darah sistolik, nadi, kesedaran pada skala ACVPU dan suhu) dan tambahkan skor. Risiko klinikal: 0–4 rendah; skor 3 dalam mana-mana satu parameter rendah–sederhana; 5–6 sederhana; 7 atau lebih tinggi. Jumlah 5 atau lebih memerlukan tindak balas segera.

Skorkan setiap parameter

RR 28/min → 3

SpO₂ 93% → 2

bernafas udara → 0

SBP 130 mmHg → 0

HR 132/min → 3

bertindak balas kepada kesakitan sahaja (P) → 3

T 34.8 °C → 3

Tambah

NEWS2 = 3 + 2 + 0 + 0 + 3 + 3 + 3 = 14

Jawapan

NEWS2 = 14

6.Skor penilaian klinikal

Jawapan: rendah–sederhana

Skorkan setiap parameter

RR 18/min → 0

SpO₂ 97% → 0

bernafas udara → 0

SBP 124 mmHg → 0

HR 140/min → 3

sedar (A) → 0

T 38.1 °C → 1

Jumlah dan skor merah

NEWS2 = 0 + 0 + 0 + 0 + 3 + 0 + 1 = 4

Sekurang-kurangnya satu parameter diskor 3.

Kumpulan risiko

rendah–sederhana

Jawapan

rendah–sederhana

Satu skor tunggal 3 memerlukan semakan segera walaupun jumlahnya rendah.

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: D · Troponin may take a few hours to rise after muscle damage

Mengapa ini jawapannya

Troponin starts to rise within hours of myocardial injury, so a very early result can be normal. Protocols use serial measurements at set intervals, with the ECG and clinical picture, to diagnose or exclude MI. A rising pattern supports acute injury.

Jawapan

D · Troponin may take a few hours to rise after muscle damage

8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: C · Menekan dengan kuat tepat di atas tapak tusukan dan memanggil bantuan

Mengapa ini jawapannya

Pendarahan atau hematoma pada tapak akses arteri ialah komplikasi lazim, yang diburukkan oleh ubat antiplatelet dan antikoagulan. Tekanan manual yang kuat tepat di atas tusukan kulit (di atas tusukan arteri), dengan pesakit berbaring mendatar, ialah tindakan pertama, bersama tanda vital, nadi distal dan eskalasi. Pendarahan retroperitoneal boleh tersembunyi, jadi perhatikan sakit belakang dan hipotensi.

Jawapan

C · Menekan dengan kuat tepat di atas tapak tusukan dan memanggil bantuan

ExamProblems · examproblems.com/courses/respiratory-care-and-oxygen-therapy