Penjagaan Respiratori dan Terapi Oksigen: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Kanula nasal: FiO₂ ≈ 21% + 4% × L/min (1–6 L/min)
Tempoh silinder: min = (psi − 200) × faktor / (L/min); D 0.16, E 0.28, H 3.14 L/psi
Ventilasi seminit dan alveolar: V̇E = V_T·f, V̇A = (V_T − V_D)·f
Berat badan ramalan: lelaki 50 + 0.91 × (cm − 152.4); wanita 45.5 + 0.91 × (cm − 152.4)
Nisbah P/F (Berlin, PEEP ≥ 5): ringan > 200–300, sederhana > 100–200, teruk ≤ 100 mmHg
Kandungan oksigen: CaO₂ = 1.34·Hb·SaO₂ + 0.003·PaO₂
Penghantaran oksigen: DO₂ = CaO₂ × CO × 10
Indeks ROX: (SpO₂/FiO₂)/RR

Kaedah

Letakkan setiap nilai dalam unit formula: FiO₂ dan SaO₂ sebagai pecahan, PaO₂ dalam mmHg, Hb dalam g/dL.
Untuk silinder, tolak baki selamat, darabkan dengan faktor silinder dan bahagikan dengan aliran.
Bundarkan masa silinder dan aliran ke bawah, jangan sekali-kali ke atas.
Untuk nisbah P/F, semak PEEP dahulu, kemudian bahagikan PaO₂ dengan FiO₂ dan bandingkan dengan 300, 200 dan 100 mmHg.
Untuk ventilasi, tolak ruang mati untuk ventilasi alveolar dan gunakan berat badan ramalan untuk isi padu tidal.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Skor penilaian klinikal

Skala Koma Glasgow: GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR: 5 tanda × 0–2 = 0–10; 7–10 menenangkan, 4–6 tidak normal secara sederhana, 0–3 rendah
Skala Braden: 5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 berisiko
Skala jatuh Morse: jatuh 25, diagnosis 15, alat bantu 15/30, IV 20, cara berjalan 10/20, status mental 15
Risiko NEWS2: 0–4 rendah; 3 tunggal rendah–sederhana; 5–6 sederhana; ≥ 7 tinggi
Tekanan arteri purata: MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Tekanan nadi dan indeks kejutan: PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Indeks jisim badan: BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Kaedah

Cari helaian skor yang digunakan oleh soalan dan julatnya (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
Skorkan setiap item secara berasingan, dengan memadankan huraian dengan tahapnya.
Tambahkan skor item dan semak bahawa jumlahnya berada dalam julat.
Gunakan nilai potongan: untuk NEWS2 cari juga sebarang parameter tunggal yang diskor 3.
Untuk nilai terterbitan gunakan MAP = (SBP + 2·DBP)/3, PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP dan BMI = kg/m².

Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Kaedah

Namakan masalah itu: kegagalan pam, arteri tersumbat, rentak, bekuan, penyempitan saluran udara, jangkitan atau masalah peranti.
Semak tanda bahaya dahulu: hipoksia, hipotensi, sakit dada, kekeliruan baharu, anggota sejuk tanpa nadi.
Padankan oksigen dengan pesakit: 94–98% untuk kebanyakan, 88–92% untuk mereka yang berisiko menahan CO₂.
Kaitkan setiap ubat dengan ujian dan risikonya: warfarin dan INR, heparin dan aPTT serta platelet, diuretik dan kalium.
Pilih tindakan pertama yang selamat, kemudian eskalasikan dan nilai semula.

2Soalan latihan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit mempunyai Hb 86 g/L, SaO₂ 97% dan PaO₂ 89 mmHg (11.9 kPa). Cari kandungan oksigen arteri CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg) dalam mL O₂/dL.

Hb 86 g/LSaO₂ 97%PaO₂ 89 mmHg (11.9 kPa)

CaO₂ = mL/dL

2.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit mempunyai Hb 111 g/L, SaO₂ 97%, PaO₂ 94 mmHg (12.5 kPa) dan keluaran jantung 3.2 L/min. Dengan CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg), cari penghantaran oksigen DO₂ = CaO₂ × CO × 10 dalam mL/min.

Hb 111 g/LSaO₂ 97%PaO₂ 94 mmHg (12.5 kPa)CO 3.2 L/min

DO₂ = mL/min

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas latihan menunjukkan PaCO₂ 53 mmHg (7.1 kPa). Gunakan peraturan bahawa dalam asidosis respiratori akut HCO₃⁻ meningkat 1 mmol/L bagi setiap 10 mmHg PaCO₂ melebihi 40, bermula dari HCO₃⁻ 24 mmol/L, untuk mencari HCO₃⁻ yang dijangka.

PaCO₂ 53 mmHg (7.1 kPa)garis asas: 40 mmHg, 24 mmol/L

HCO₃⁻ = mmol/L

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Pada aras laut, gas latihan yang diambil pada oksigen 21% menunjukkan PaO₂ 75 mmHg (10.0 kPa) dan PaCO₂ 40 mmHg (5.3 kPa). Gunakan PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 untuk mencari Kecerunan A–a.

FiO₂ 21%PaO₂ 75 mmHg (10.0 kPa)PaCO₂ 40 mmHg (5.3 kPa)

Kecerunan A–a = mmHg

5.Skor penilaian klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Gunakan carta NEWS2 (SpO₂ skala 1) untuk pemerhatian ini: kadar pernafasan 26/min, SpO₂ 97% bernafas udara bilik, tekanan darah 90/54 mmHg, nadi 132/min, sedar, suhu 38.4 °C. Apakah jumlah skor NEWS2?

RR 26SpO₂ 97%udaraSBP 90HR 132AT 38.4 °C

NEWS2 =

6.Skor penilaian klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang dewasa seberat 137 kg dan setinggi 197 cm. Kira BMI dan klik kategori berat WHO.

137 kg197 cm

1kekurangan berat badan
2berat badan sihat
3berat badan berlebihan
4obesiti kelas I
5obesiti kelas II
6obesiti kelas III

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSederhana

Mengapakah penyekat beta tidak patut dihentikan secara tiba-tiba pada pesakit penyakit jantung iskemia?

AKadar jantung menjadi perlahan secara kekal selepas itu
BTakikardia dan hipertensi lantun balik boleh mencetuskan angina atau infarksi miokardium
CUbat itu kekal tersimpan dalam tisu selama beberapa bulan selepas itu
DPenghentian mendadak menyebabkan hipoglisemia yang teruk dan berpanjangan

8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSukar

A frightened young woman is breathing fast and has tingling fingers. Her blood gas shows pH 7.50 and a low PaCO₂. SpO₂ is 99% on air. What does this show?

ARespiratory acidosis from hypoventilation
BMetabolic acidosis from kidney failure
CMetabolic alkalosis from vomiting
DRespiratory alkalosis from hyperventilation

3Larutan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: CaO₂ = 11.45 mL/dL

Kandungan dan penghantaran oksigen: CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg), dalam mL O₂ bagi setiap dL darah, dengan SaO₂ sebagai pecahan. Hampir semua oksigen terikat pada hemoglobin; bahagian yang terlarut adalah kecil. Penghantaran DO₂ = CaO₂ × keluaran jantung (L/min) × 10 (mL/min), kerana 1 L = 10 dL; nilai orang dewasa normal ketika rehat ialah kira-kira 1000 mL/min.

Hb dalam g/dL

86 g/L = 8.6 g/dL

Oksigen terikat

1.34·8.6·0.97 = 11.18 mL/dL

Oksigen terlarut

0.003·89 = 0.267 mL/dL

Kandungan oksigen

CaO₂ = 11.18 + 0.267 = 11.45 mL/dL

Jawapan

CaO₂ = 11.45 mL/dL

2.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: DO₂ = 470.7 mL/min

Kandungan oksigen

111 g/L = 11.1 g/dL

CaO₂ = 1.34·11.1·0.97 + 0.003·94 = 14.71 mL/dL

Penghantaran oksigen

DO₂ = 14.71·3.2·10 = 470.7 mL/min

Jawapan

DO₂ = 470.7 mL/min

Nilai orang dewasa normal ketika rehat ialah kira-kira 1000 mL/min.

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: HCO₃⁻ = 25.3 mmol/L

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Perubahan PaCO₂

|53 − 40| = 13 mmHg → 1.3 × 10 mmHg

HCO₃⁻ yang dijangka

HCO₃⁻ = 24 + 1·1.3 = 25.3 mmol/L

Jawapan

HCO₃⁻ = 25.3 mmol/L

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: Kecerunan A–a = 24.73 mmHg

Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.

Oksigen alveolus

PAO₂ = 0.21·713 − 40/0.8 = 149.7 − 50 = 99.73 mmHg

Kecerunan

A–a = 99.73 − 75 = 24.73 mmHg

Jawapan

Kecerunan A–a = 24.73 mmHg

5.Skor penilaian klinikal

Jawapan: NEWS2 = 10

NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): skorkan setiap satu daripada tujuh parameter dengan carta (kadar pernafasan, SpO₂ pada skala 1, udara atau oksigen tambahan, tekanan darah sistolik, nadi, kesedaran pada skala ACVPU dan suhu) dan tambahkan skor. Risiko klinikal: 0–4 rendah; skor 3 dalam mana-mana satu parameter rendah–sederhana; 5–6 sederhana; 7 atau lebih tinggi. Jumlah 5 atau lebih memerlukan tindak balas segera.

Skorkan setiap parameter

RR 26/min → 3

SpO₂ 97% → 0

bernafas udara → 0

SBP 90 mmHg → 3

HR 132/min → 3

sedar (A) → 0

T 38.4 °C → 1

Tambah

NEWS2 = 3 + 0 + 0 + 3 + 3 + 0 + 1 = 10

Jawapan

NEWS2 = 10

6.Skor penilaian klinikal

Jawapan: obesiti kelas II

Indeks jisim badan: BMI = berat (kg)/ketinggian (m)², dengan ketinggian ditukarkan kepada meter dahulu. Dengan paun dan inci, BMI = 703 × berat (lb)/ketinggian (in)². Kategori dewasa WHO: di bawah 18.5 kekurangan berat badan, 18.5–24.9 berat badan sihat, 25.0–29.9 berat badan berlebihan, 30.0–34.9 obesiti kelas I, 35.0–39.9 obesiti kelas II dan 40 atau lebih obesiti kelas III.

BMI

BMI = 137/1.97² = 35.3

Kategori

obesiti kelas II

Jawapan

obesiti kelas II

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: B · Takikardia dan hipertensi lantun balik boleh mencetuskan angina atau infarksi miokardium

Mengapa ini jawapannya

Sekatan beta jangka panjang meningkatkan bilangan dan kepekaan reseptor beta. Penarikan mendadak mendedahkan reseptor itu kepada aras adrenalin yang normal, yang boleh menyebabkan takikardia lantun balik, hipertensi dan iskemia miokardium. Dos dikurangkan secara beransur-ansur.

Jawapan

B · Takikardia dan hipertensi lantun balik boleh mencetuskan angina atau infarksi miokardium

8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: D · Respiratory alkalosis from hyperventilation

Mengapa ini jawapannya

Hyperventilation blows off CO₂, causing respiratory alkalosis. The alkalosis lowers ionised calcium, causing tingling and carpopedal spasm. Normal oxygen saturation is reassuring, but organic causes such as PE, asthma or diabetic ketoacidosis must still be excluded.

Jawapan

D · Respiratory alkalosis from hyperventilation

ExamProblems · examproblems.com/courses/respiratory-care-and-oxygen-therapy