Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.
Skor penilaian klinikal
Skala Koma Glasgow
GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR
5 tanda × 0–2 = 0–10; 7–10 menenangkan, 4–6 tidak normal secara sederhana, 0–3 rendah
Skala Braden
5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 berisiko
Skala jatuh Morse
jatuh 25, diagnosis 15, alat bantu 15/30, IV 20, cara berjalan 10/20, status mental 15
Risiko NEWS2
0–4 rendah; 3 tunggal rendah–sederhana; 5–6 sederhana; ≥ 7 tinggi
Tekanan arteri purata
MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Tekanan nadi dan indeks kejutan
PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Indeks jisim badan
BMI = kg/m² = 703·lb/in²
Kaedah
Cari helaian skor yang digunakan oleh soalan dan julatnya (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
Skorkan setiap item secara berasingan, dengan memadankan huraian dengan tahapnya.
Tambahkan skor item dan semak bahawa jumlahnya berada dalam julat.
Gunakan nilai potongan: untuk NEWS2 cari juga sebarang parameter tunggal yang diskor 3.
Untuk nilai terterbitan gunakan MAP = (SBP + 2·DBP)/3, PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP dan BMI = kg/m².
Namakan masalah itu: kegagalan pam, arteri tersumbat, rentak, bekuan, penyempitan saluran udara, jangkitan atau masalah peranti.
Semak tanda bahaya dahulu: hipoksia, hipotensi, sakit dada, kekeliruan baharu, anggota sejuk tanpa nadi.
Padankan oksigen dengan pesakit: 94–98% untuk kebanyakan, 88–92% untuk mereka yang berisiko menahan CO₂.
Kaitkan setiap ubat dengan ujian dan risikonya: warfarin dan INR, heparin dan aPTT serta platelet, diuretik dan kalium.
Pilih tindakan pertama yang selamat, kemudian eskalasikan dan nilai semula.
2Soalan latihan
1.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSederhana
Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit bernafas 10 kali seminit dengan isi padu tidal 470 mL. Ruang mati anatomi ialah 140 mL. Cari ventilasi alveolar V̇A dalam L/min.
VT 470 mL10/minVD 140 mL
V̇A = L/min
2.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSukar
Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit mempunyai Hb 129 g/L, SaO₂ 98%, PaO₂ 108 mmHg (14.4 kPa) dan keluaran jantung 5 L/min. Dengan CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg), cari penghantaran oksigen DO₂ = CaO₂ × CO × 10 dalam mL/min.
Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.44, PaCO₂ 53 mmHg (7.1 kPa) dan HCO₃⁻ 35 mmol/L. Gangguan utamanya ialah alkalosis metabolik. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.
pH 7.44PaCO₂ 53 mmHg (7.1 kPa)HCO₃⁻ 35 mmol/L
1tanpa pampasan
2pampasan separa
3pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteriSukar
Gas latihan menunjukkan asidosis metabolik: pH 7.12, PaCO₂ 41 mmHg (5.5 kPa), HCO₃⁻ 13 mmol/L. Bandingkan PaCO₂ terukur dengan rumus Winter. Klik tafsiran anda.
pH 7.12PaCO₂ 41 mmHg (5.5 kPa)HCO₃⁻ 13 mmol/L
1pampasan yang sesuai
2asidosis respiratori tambahan
3alkalosis respiratori tambahan
5.Skor penilaian klinikalSederhana
Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Gunakan carta NEWS2 (SpO₂ skala 1) untuk pemerhatian ini: kadar pernafasan 20/min, SpO₂ 92% dengan oksigen tambahan, tekanan darah 106/64 mmHg, nadi 98/min, sedar, suhu 38.8 °C. Apakah jumlah skor NEWS2?
RR 20SpO₂ 92%O₂SBP 106HR 98AT 38.8 °C
NEWS2 =
6.Skor penilaian klinikalSukar
Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang dewasa seberat 118 kg dan setinggi 186 cm. Kira BMI dan klik kategori berat WHO.
Seorang pesakit yang mengambil dabigatran mengalami pendarahan gastrousus yang serius. Agen penterbalikan khusus manakah yang boleh digunakan?
AFitomenadion (vitamin K)
BAsid traneksamik sahaja
CProtamin sulfat
DIdarusizumab
3Larutan
1.Terapi oksigen & pengiraan respiratori
Jawapan: V̇A = 3.3 L/min
Ventilasi: ventilasi seminit V̇E = isi padu tidal × kadar pernafasan (orang dewasa normal kira-kira 5–8 L/min). Ventilasi alveolar V̇A = (isi padu tidal − ruang mati) × kadar, kerana udara dalam saluran udara (kira-kira 150 mL pada orang dewasa) tidak mengambil bahagian dalam pertukaran gas. Ventilasi pelindung paru-paru menggunakan kira-kira 6 mL setiap kg berat badan ramalan (PBW): lelaki 50 + 0.91 × (ketinggian dalam cm − 152.4) kg, wanita 45.5 + 0.91 × (ketinggian dalam cm − 152.4) kg (dengan inci: 2.3 bagi setiap inci melebihi 60 in).
Bahagian alveolar bagi satu nafas
470 − 140 = 330 mL
Ventilasi alveolar
V̇A = 330·10 = 3300 mL/min = 3.3 L/min
Jawapan
V̇A = 3.3 L/min
2.Terapi oksigen & pengiraan respiratori
Jawapan: DO₂ = 863.2 mL/min
Kandungan dan penghantaran oksigen: CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg), dalam mL O₂ bagi setiap dL darah, dengan SaO₂ sebagai pecahan. Hampir semua oksigen terikat pada hemoglobin; bahagian yang terlarut adalah kecil. Penghantaran DO₂ = CaO₂ × keluaran jantung (L/min) × 10 (mL/min), kerana 1 L = 10 dL; nilai orang dewasa normal ketika rehat ialah kira-kira 1000 mL/min.
Kandungan oksigen
129 g/L = 12.9 g/dL
CaO₂ = 1.34·12.9·0.98 + 0.003·108 = 17.26 mL/dL
Penghantaran oksigen
DO₂ = 17.26·5·10 = 863.2 mL/min
Jawapan
DO₂ = 863.2 mL/min
Nilai orang dewasa normal ketika rehat ialah kira-kira 1000 mL/min.
3.Tafsiran gas darah arteri
Jawapan: pampasan penuh
Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.
ROME, nilai demi nilai
pH 7.44: dalam lingkungan 7.35–7.45
PaCO₂ 53 mmHg: tinggi (35–45)
HCO₃⁻ 35 mmol/L: tinggi (22–26)
Pampasan
Secara klinikal, semak juga pampasan dijangka: bagi alkalosis metabolik PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21 = 43.5–47.5 mmHg, jadi nilai 53 mmHg yang diukur menunjukkan asidosis respiratori tambahan (gangguan campuran). Jawapan di atas ialah klasifikasi peperiksaan ROME.
pampasan penuh
Jawapan
pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteri
Jawapan: asidosis respiratori tambahan
Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.
PaCO₂ yang dijangka
1.5·13 + 8 = 27.5 → 25.5–29.5 mmHg
Bandingkan
terukur: 41 mmHg → asidosis respiratori tambahan
Jawapan
asidosis respiratori tambahan
5.Skor penilaian klinikal
Jawapan: NEWS2 = 7
NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): skorkan setiap satu daripada tujuh parameter dengan carta (kadar pernafasan, SpO₂ pada skala 1, udara atau oksigen tambahan, tekanan darah sistolik, nadi, kesedaran pada skala ACVPU dan suhu) dan tambahkan skor. Risiko klinikal: 0–4 rendah; skor 3 dalam mana-mana satu parameter rendah–sederhana; 5–6 sederhana; 7 atau lebih tinggi. Jumlah 5 atau lebih memerlukan tindak balas segera.
Skorkan setiap parameter
RR 20/min → 0
SpO₂ 92% → 2
dengan oksigen → 2
SBP 106 mmHg → 1
HR 98/min → 1
sedar (A) → 0
T 38.8 °C → 1
Tambah
NEWS2 = 0 + 2 + 2 + 1 + 1 + 0 + 1 = 7
Jawapan
NEWS2 = 7
6.Skor penilaian klinikal
Jawapan: obesiti kelas I
Indeks jisim badan: BMI = berat (kg)/ketinggian (m)², dengan ketinggian ditukarkan kepada meter dahulu. Dengan paun dan inci, BMI = 703 × berat (lb)/ketinggian (in)². Kategori dewasa WHO: di bawah 18.5 kekurangan berat badan, 18.5–24.9 berat badan sihat, 25.0–29.9 berat badan berlebihan, 30.0–34.9 obesiti kelas I, 35.0–39.9 obesiti kelas II dan 40 atau lebih obesiti kelas III.
Oil-based products such as petroleum jelly can ignite or burn intensely in high oxygen concentrations and have caused facial burns. Water-based products are recommended. Oxygen cylinders are kept upright and secured, away from heat and flames.
Idarusizumab mengikat dabigatran dan menterbalikkan kesannya dalam beberapa minit. Andeksanet alfa (atau konsentrat kompleks protrombin jika tidak tersedia) digunakan untuk perencat faktor Xa. Protamin menterbalikkan heparin dan vitamin K menterbalikkan warfarin. Asid traneksamik mungkin menyokong hemostasis tetapi bukan agen penterbalikan.