Penjagaan Respiratori dan Terapi Oksigen: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Kanula nasal: FiO₂ ≈ 21% + 4% × L/min (1–6 L/min)
Tempoh silinder: min = (psi − 200) × faktor / (L/min); D 0.16, E 0.28, H 3.14 L/psi
Ventilasi seminit dan alveolar: V̇E = V_T·f, V̇A = (V_T − V_D)·f
Berat badan ramalan: lelaki 50 + 0.91 × (cm − 152.4); wanita 45.5 + 0.91 × (cm − 152.4)
Nisbah P/F (Berlin, PEEP ≥ 5): ringan > 200–300, sederhana > 100–200, teruk ≤ 100 mmHg
Kandungan oksigen: CaO₂ = 1.34·Hb·SaO₂ + 0.003·PaO₂
Penghantaran oksigen: DO₂ = CaO₂ × CO × 10
Indeks ROX: (SpO₂/FiO₂)/RR

Kaedah

Letakkan setiap nilai dalam unit formula: FiO₂ dan SaO₂ sebagai pecahan, PaO₂ dalam mmHg, Hb dalam g/dL.
Untuk silinder, tolak baki selamat, darabkan dengan faktor silinder dan bahagikan dengan aliran.
Bundarkan masa silinder dan aliran ke bawah, jangan sekali-kali ke atas.
Untuk nisbah P/F, semak PEEP dahulu, kemudian bahagikan PaO₂ dengan FiO₂ dan bandingkan dengan 300, 200 dan 100 mmHg.
Untuk ventilasi, tolak ruang mati untuk ventilasi alveolar dan gunakan berat badan ramalan untuk isi padu tidal.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Skor penilaian klinikal

Skala Koma Glasgow: GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR: 5 tanda × 0–2 = 0–10; 7–10 menenangkan, 4–6 tidak normal secara sederhana, 0–3 rendah
Skala Braden: 5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 berisiko
Skala jatuh Morse: jatuh 25, diagnosis 15, alat bantu 15/30, IV 20, cara berjalan 10/20, status mental 15
Risiko NEWS2: 0–4 rendah; 3 tunggal rendah–sederhana; 5–6 sederhana; ≥ 7 tinggi
Tekanan arteri purata: MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Tekanan nadi dan indeks kejutan: PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Indeks jisim badan: BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Kaedah

Cari helaian skor yang digunakan oleh soalan dan julatnya (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
Skorkan setiap item secara berasingan, dengan memadankan huraian dengan tahapnya.
Tambahkan skor item dan semak bahawa jumlahnya berada dalam julat.
Gunakan nilai potongan: untuk NEWS2 cari juga sebarang parameter tunggal yang diskor 3.
Untuk nilai terterbitan gunakan MAP = (SBP + 2·DBP)/3, PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP dan BMI = kg/m².

Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Kaedah

Namakan masalah itu: kegagalan pam, arteri tersumbat, rentak, bekuan, penyempitan saluran udara, jangkitan atau masalah peranti.
Semak tanda bahaya dahulu: hipoksia, hipotensi, sakit dada, kekeliruan baharu, anggota sejuk tanpa nadi.
Padankan oksigen dengan pesakit: 94–98% untuk kebanyakan, 88–92% untuk mereka yang berisiko menahan CO₂.
Kaitkan setiap ubat dengan ujian dan risikonya: warfarin dan INR, heparin dan aPTT serta platelet, diuretik dan kalium.
Pilih tindakan pertama yang selamat, kemudian eskalasikan dan nilai semula.

2Soalan latihan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit mempunyai Hb 100 g/L, SaO₂ 93% dan PaO₂ 67 mmHg (8.9 kPa). Cari kandungan oksigen arteri CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg) dalam mL O₂/dL.

Hb 100 g/LSaO₂ 93%PaO₂ 67 mmHg (8.9 kPa)

CaO₂ = mL/dL

2.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang wanita berventilasi setinggi 163 cm dan seberat 94 kg. Ventilasi pelindung paru-paru ditetapkan pada 6 mL bagi setiap kg berat badan ramalan. Dengan menggunakan PBW = 45.5 + 0.91 × (height cm − 152.4) kg, cari isi padu tidal V_T kepada mL yang terdekat.

163 cm94 kg6 mL/kg

V_T = mL

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Nilai latihan: Na⁺ 130 mmol/L, glukosa 6.2 mmol/L dan urea 17.1 mmol/L. Hitung osmolaliti serum Osm = 2·Na⁺ + glukosa + urea kepada nombor bulat terdekat.

Na⁺ 130 mmol/Lglukosa 6.2 mmol/Lurea 17.1 mmol/L

Osm = mOsm/kg

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Gas latihan menunjukkan alkalosis metabolik dengan HCO₃⁻ 45 mmol/L. Gunakan PaCO₂ yang dijangka = 0.7·HCO₃⁻ + 21 untuk mencari PaCO₂ yang dijangka.

HCO₃⁻ 45 mmol/L

PaCO₂ = mmHg

5.Skor penilaian klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit latihan dinilai dengan skala jatuh Morse: sejarah jatuh dalam 3 bulan yang lalu: tidak; diagnosis sekunder: tidak; alat bantu berjalan: berpegang pada perabot; terapi IV atau kunci salina: ya; cara berjalan: lemah; status mental: melebih-lebihkan atau melupakan had. Cari jumlah Morse MFS.

0–125

MFS =

6.Skor penilaian klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit latihan dinilai dengan skala jatuh Morse: sejarah jatuh dalam 3 bulan yang lalu: tidak; diagnosis sekunder: tidak; alat bantu berjalan: tiada, rehat di katil atau dibantu jururawat; terapi IV atau kunci salina: tidak; cara berjalan: terjejas; status mental: melebih-lebihkan atau melupakan had. Dengan menggunakan nilai potongan 0–24 rendah, 25–44 sederhana dan 45 atau lebih tinggi, klik tahap risiko jatuh.

1risiko rendah
2risiko sederhana
3risiko tinggi

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSederhana

Menurut garis panduan semasa, bilakah oksigen patut diberikan kepada pesakit dengan sindrom koronari akut?

ASentiasa pada 15 L/min, tanpa mengira ketepuan
BHanya apabila keputusan troponin tersedia
CHanya apabila SpO₂ di bawah julat sasaran
DTidak pernah, kerana oksigen membahayakan otot jantung

8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSukar

A patient had 40 minutes of chest pain at rest. The ECG shows ST depression without ST elevation, and the troponin is rising. What is the diagnosis?

AAcute pericarditis
BStable angina
CST-elevation myocardial infarction (STEMI)
DNon-ST-elevation myocardial infarction

3Larutan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: CaO₂ = 12.66 mL/dL

Kandungan dan penghantaran oksigen: CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg), dalam mL O₂ bagi setiap dL darah, dengan SaO₂ sebagai pecahan. Hampir semua oksigen terikat pada hemoglobin; bahagian yang terlarut adalah kecil. Penghantaran DO₂ = CaO₂ × keluaran jantung (L/min) × 10 (mL/min), kerana 1 L = 10 dL; nilai orang dewasa normal ketika rehat ialah kira-kira 1000 mL/min.

Hb dalam g/dL

100 g/L = 10 g/dL

Oksigen terikat

1.34·10·0.93 = 12.46 mL/dL

Oksigen terlarut

0.003·67 = 0.201 mL/dL

Kandungan oksigen

CaO₂ = 12.46 + 0.201 = 12.66 mL/dL

Jawapan

CaO₂ = 12.66 mL/dL

2.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: V_T = 331 mL

Ventilasi: ventilasi seminit V̇E = isi padu tidal × kadar pernafasan (orang dewasa normal kira-kira 5–8 L/min). Ventilasi alveolar V̇A = (isi padu tidal − ruang mati) × kadar, kerana udara dalam saluran udara (kira-kira 150 mL pada orang dewasa) tidak mengambil bahagian dalam pertukaran gas. Ventilasi pelindung paru-paru menggunakan kira-kira 6 mL setiap kg berat badan ramalan (PBW): lelaki 50 + 0.91 × (ketinggian dalam cm − 152.4) kg, wanita 45.5 + 0.91 × (ketinggian dalam cm − 152.4) kg (dengan inci: 2.3 bagi setiap inci melebihi 60 in).

Berat badan ramalan

PBW = 45.5 + 0.91·(163 − 152.4) = 55.15 kg

Isi padu tidal

V_T = 6·55.15 = 330.9 ≈ 331 mL

Jawapan

V_T = 331 mL

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: Osm = 283 mOsm/kg

Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.

Osmolaliti terhitung

Osm = 2·130 + 6.2 + 17.1 = 283.3 ≈ 283 mOsm/kg

Jawapan

Osm = 283 mOsm/kg

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 52.5 mmHg

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

PaCO₂ yang dijangka

0.7·45 + 21 = 52.5 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 52.5 mmHg

Kenaikan itu ada had: PaCO₂ jarang melebihi kira-kira 55 mmHg daripada pampasan sahaja.

5.Skor penilaian klinikal

Jawapan: MFS = 75

Skala jatuh Morse: enam item. Sejarah jatuh: tidak 0, ya 25. Diagnosis sekunder: tidak 0, ya 15. Alat bantu berjalan: tiada, rehat di katil atau bantuan jururawat 0; tongkat ketiak, tongkat atau alat bantu berjalan 15; berpegang pada perabot 30. Terapi IV atau kunci salina: tidak 0, ya 20. Cara berjalan: normal, rehat di katil atau kerusi roda 0; lemah 10; terjejas 20. Status mental: tahu had sendiri 0; melebih-lebihkan atau melupakan had 15. Jumlahnya dari 0 hingga 125. Nilai potongan risiko berbeza antara hospital; set yang lazim ialah 0–24 rendah, 25–44 sederhana dan 45 atau lebih tinggi.

Skorkan setiap item

sejarah jatuh dalam 3 bulan yang lalu: tidak → 0

diagnosis sekunder: tidak → 0

alat bantu berjalan: berpegang pada perabot → 30

terapi IV atau kunci salina: ya → 20

cara berjalan: lemah → 10

status mental: melebih-lebihkan atau melupakan had → 15

Tambah

Jumlah Morse = 0 + 0 + 30 + 20 + 10 + 15 = 75

Jawapan

MFS = 75

6.Skor penilaian klinikal

Jawapan: risiko sederhana

Skorkan setiap item

sejarah jatuh dalam 3 bulan yang lalu: tidak → 0

diagnosis sekunder: tidak → 0

alat bantu berjalan: tiada, rehat di katil atau dibantu jururawat → 0

terapi IV atau kunci salina: tidak → 0

cara berjalan: terjejas → 20

status mental: melebih-lebihkan atau melupakan had → 15

Tambah

Jumlah Morse = 0 + 0 + 0 + 0 + 20 + 15 = 35

Tahap risiko

35 → risiko sederhana

Jawapan

risiko sederhana

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: C · Hanya apabila SpO₂ di bawah julat sasaran

Mengapa ini jawapannya

Oksigen aliran tinggi rutin pada pesakit yang tidak hipoksemik tidak memberikan manfaat dan mungkin meningkatkan saiz infarksi. Oksigen diberikan apabila ketepuan jatuh di bawah sasaran (contohnya di bawah 90% dalam sesetengah garis panduan, di bawah 94% dalam yang lain).

Jawapan

C · Hanya apabila SpO₂ di bawah julat sasaran

8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: D · Non-ST-elevation myocardial infarction

Mengapa ini jawapannya

An NSTEMI is an acute coronary syndrome with myocardial necrosis (rising troponin) but no persistent ST elevation; ST depression or T wave inversion may be seen. It is treated with antiplatelets, anticoagulation and angiography based on risk, rather than emergency reperfusion.

Jawapan

D · Non-ST-elevation myocardial infarction

ExamProblems · examproblems.com/courses/respiratory-care-and-oxygen-therapy