Penjagaan Respiratori dan Terapi Oksigen: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Kanula nasal: FiO₂ ≈ 21% + 4% × L/min (1–6 L/min)
Tempoh silinder: min = (psi − 200) × faktor / (L/min); D 0.16, E 0.28, H 3.14 L/psi
Ventilasi seminit dan alveolar: V̇E = V_T·f, V̇A = (V_T − V_D)·f
Berat badan ramalan: lelaki 50 + 0.91 × (cm − 152.4); wanita 45.5 + 0.91 × (cm − 152.4)
Nisbah P/F (Berlin, PEEP ≥ 5): ringan > 200–300, sederhana > 100–200, teruk ≤ 100 mmHg
Kandungan oksigen: CaO₂ = 1.34·Hb·SaO₂ + 0.003·PaO₂
Penghantaran oksigen: DO₂ = CaO₂ × CO × 10
Indeks ROX: (SpO₂/FiO₂)/RR

Kaedah

Letakkan setiap nilai dalam unit formula: FiO₂ dan SaO₂ sebagai pecahan, PaO₂ dalam mmHg, Hb dalam g/dL.
Untuk silinder, tolak baki selamat, darabkan dengan faktor silinder dan bahagikan dengan aliran.
Bundarkan masa silinder dan aliran ke bawah, jangan sekali-kali ke atas.
Untuk nisbah P/F, semak PEEP dahulu, kemudian bahagikan PaO₂ dengan FiO₂ dan bandingkan dengan 300, 200 dan 100 mmHg.
Untuk ventilasi, tolak ruang mati untuk ventilasi alveolar dan gunakan berat badan ramalan untuk isi padu tidal.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Skor penilaian klinikal

Skala Koma Glasgow: GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR: 5 tanda × 0–2 = 0–10; 7–10 menenangkan, 4–6 tidak normal secara sederhana, 0–3 rendah
Skala Braden: 5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 berisiko
Skala jatuh Morse: jatuh 25, diagnosis 15, alat bantu 15/30, IV 20, cara berjalan 10/20, status mental 15
Risiko NEWS2: 0–4 rendah; 3 tunggal rendah–sederhana; 5–6 sederhana; ≥ 7 tinggi
Tekanan arteri purata: MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Tekanan nadi dan indeks kejutan: PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Indeks jisim badan: BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Kaedah

Cari helaian skor yang digunakan oleh soalan dan julatnya (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
Skorkan setiap item secara berasingan, dengan memadankan huraian dengan tahapnya.
Tambahkan skor item dan semak bahawa jumlahnya berada dalam julat.
Gunakan nilai potongan: untuk NEWS2 cari juga sebarang parameter tunggal yang diskor 3.
Untuk nilai terterbitan gunakan MAP = (SBP + 2·DBP)/3, PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP dan BMI = kg/m².

Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Kaedah

Namakan masalah itu: kegagalan pam, arteri tersumbat, rentak, bekuan, penyempitan saluran udara, jangkitan atau masalah peranti.
Semak tanda bahaya dahulu: hipoksia, hipotensi, sakit dada, kekeliruan baharu, anggota sejuk tanpa nadi.
Padankan oksigen dengan pesakit: 94–98% untuk kebanyakan, 88–92% untuk mereka yang berisiko menahan CO₂.
Kaitkan setiap ubat dengan ujian dan risikonya: warfarin dan INR, heparin dan aPTT serta platelet, diuretik dan kalium.
Pilih tindakan pertama yang selamat, kemudian eskalasikan dan nilai semula.

2Soalan latihan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Satu silinder oksigen saiz E (faktor 0.28 L/psi) menunjukkan 1300 psi dan berjalan pada 6 L/min. Dengan mengekalkan baki selamat 200 psi, berapa minit t ia akan bertahan? Bundarkan ke bawah kepada minit bulat.

1300 psif = 0.28 L/psi6 L/min200 psi

t = min

2.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Satu pemindahan akan mengambil masa 40 minit. Silinder saiz D (faktor 0.16 L/psi) menunjukkan 1150 psi. Dengan mengekalkan baki selamat 200 psi, apakah aliran nombor bulat tertinggi Q dalam L/min yang bertahan sepanjang pemindahan?

40 min1150 psif = 0.16 L/psi200 psi

Q = L/min

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Nilai latihan: Na⁺ 150 mmol/L, glukosa 28.1 mmol/L dan urea 22.2 mmol/L. Hitung osmolaliti serum Osm = 2·Na⁺ + glukosa + urea kepada nombor bulat terdekat.

Na⁺ 150 mmol/Lglukosa 28.1 mmol/Lurea 22.2 mmol/L

Osm = mOsm/kg

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Nilai latihan: Na⁺ 146, Cl⁻ 114, HCO₃⁻ 14 mmol/L dan albumin 18 g/L. Cari sela anion terbetul albumin AG_c = AG + 0.25·(40 − albumin).

Na⁺ 146 mmol/LCl⁻ 114 mmol/LHCO₃⁻ 14 mmol/Lalbumin 18 g/L

AG_c = mmol/L

5.Skor penilaian klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Gunakan carta NEWS2 (SpO₂ skala 1) untuk pemerhatian ini: kadar pernafasan 28/min, SpO₂ 99% bernafas udara bilik, tekanan darah 118/70 mmHg, nadi 82/min, sedar, suhu 39.6 °C. Apakah jumlah skor NEWS2?

RR 28SpO₂ 99%udaraSBP 118HR 82AT 39.6 °C

NEWS2 =

6.Skor penilaian klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang dewasa seberat 62 kg dan setinggi 172 cm. Kira BMI dan klik kategori berat WHO.

62 kg172 cm

1kekurangan berat badan
2berat badan sihat
3berat badan berlebihan
4obesiti kelas I
5obesiti kelas II
6obesiti kelas III

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSederhana

Dua hari selepas infarksi miokardium, seorang pesakit mengalami sesak nafas tiba-tiba, krepitasi dan bunyi bising sistolik kuat yang baharu. Komplikasi manakah yang patut disyaki?

AEmbolisme pulmonari yang disebabkan oleh rehat di katil yang berpanjangan
BEpisod baharu angina stabil yang dicetuskan oleh tekanan
CPecah otot papilari dengan regurgitasi mitral akut
DPerikarditis pasca-infarksi yang menyebabkan geseran perikardium

8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSukar

Mengapakah pelembapan digunakan dengan oksigen aliran tinggi?

AGas kering pada aliran tinggi mengeringkan saluran udara dan memekatkan rembesan
BWap air menapis bakteria daripada bekalan oksigen
CPelembapan menghalang ketoksikan oksigen daripada berkembang
DGas yang dilembapkan membawa lebih banyak oksigen seliter berbanding gas kering

3Larutan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: t = 51 min

Tempoh silinder: liter yang boleh digunakan = (tekanan tolok − baki selamat) × faktor silinder, dengan baki selamat biasanya 200 psi. Faktor silinder dalam L/psi: D 0.16, E 0.28, H (dan K) 3.14. Tempoh (min) = liter yang boleh digunakan/aliran (L/min). Bundarkan tempoh ke bawah, jangan ke atas, supaya silinder ditukar tepat pada masanya. Dalam sistem berasaskan bar, isi padu gas ialah kapasiti air (L) × tekanan (bar).

Liter yang boleh digunakan

(1300 − 200)·0.28 = 308 L

Tempoh

308/6 = 51.33 min → t = 51 min

Jawapan

t = 51 min

2.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: Q = 3 L/min

Liter yang boleh digunakan

(1150 − 200)·0.16 = 152 L

Aliran tertinggi

152/40 = 3.8 L/min → Q = 3 L/min

Jawapan

Q = 3 L/min

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: Osm = 350 mOsm/kg

Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.

Osmolaliti terhitung

Osm = 2·150 + 28.1 + 22.2 = 350.3 ≈ 350 mOsm/kg

Jawapan

Osm = 350 mOsm/kg

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: AG_c = 23.5 mmol/L

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Sela anion

AG = 146 − (114 + 14) = 18

Pembetulan untuk albumin

18 + 0.25·(40 − 18) = 23.5 mmol/L

Jawapan

AG_c = 23.5 mmol/L

Di atas kira-kira 12 selepas pembetulan: sela anion tinggi.

5.Skor penilaian klinikal

Jawapan: NEWS2 = 5

NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): skorkan setiap satu daripada tujuh parameter dengan carta (kadar pernafasan, SpO₂ pada skala 1, udara atau oksigen tambahan, tekanan darah sistolik, nadi, kesedaran pada skala ACVPU dan suhu) dan tambahkan skor. Risiko klinikal: 0–4 rendah; skor 3 dalam mana-mana satu parameter rendah–sederhana; 5–6 sederhana; 7 atau lebih tinggi. Jumlah 5 atau lebih memerlukan tindak balas segera.

Skorkan setiap parameter

RR 28/min → 3

SpO₂ 99% → 0

bernafas udara → 0

SBP 118 mmHg → 0

HR 82/min → 0

sedar (A) → 0

T 39.6 °C → 2

Tambah

NEWS2 = 3 + 0 + 0 + 0 + 0 + 0 + 2 = 5

Jawapan

NEWS2 = 5

6.Skor penilaian klinikal

Jawapan: berat badan sihat

Indeks jisim badan: BMI = berat (kg)/ketinggian (m)², dengan ketinggian ditukarkan kepada meter dahulu. Dengan paun dan inci, BMI = 703 × berat (lb)/ketinggian (in)². Kategori dewasa WHO: di bawah 18.5 kekurangan berat badan, 18.5–24.9 berat badan sihat, 25.0–29.9 berat badan berlebihan, 30.0–34.9 obesiti kelas I, 35.0–39.9 obesiti kelas II dan 40 atau lebih obesiti kelas III.

BMI

BMI = 62/1.72² = 20.96

Kategori

berat badan sihat

Jawapan

berat badan sihat

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: C · Pecah otot papilari dengan regurgitasi mitral akut

Mengapa ini jawapannya

Pecahnya otot papilari (atau septum ventrikel) selepas infarksi miokardium menghasilkan bunyi bising baharu dan kegagalan jantung atau renjatan secara tiba-tiba. Ini ialah kecemasan pembedahan. Perikarditis menyebabkan sakit dada pleuritik dan geseran, bukannya edema pulmonari akut dengan bunyi bising baharu.

Jawapan

C · Pecah otot papilari dengan regurgitasi mitral akut

8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: A · Gas kering pada aliran tinggi mengeringkan saluran udara dan memekatkan rembesan

Mengapa ini jawapannya

Gas kering aliran tinggi melebihi keupayaan hidung untuk melembapkan, menyebabkan mukosa kering, rembesan pekat dan ketidakselesaan. Sistem aliran tinggi yang dipanaskan dan dilembapkan memperbaik toleransi dan membantu membersihkan rembesan.

Jawapan

A · Gas kering pada aliran tinggi mengeringkan saluran udara dan memekatkan rembesan

ExamProblems · examproblems.com/courses/respiratory-care-and-oxygen-therapy