Penjagaan Respiratori dan Terapi Oksigen: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Kanula nasal: FiO₂ ≈ 21% + 4% × L/min (1–6 L/min)
Tempoh silinder: min = (psi − 200) × faktor / (L/min); D 0.16, E 0.28, H 3.14 L/psi
Ventilasi seminit dan alveolar: V̇E = V_T·f, V̇A = (V_T − V_D)·f
Berat badan ramalan: lelaki 50 + 0.91 × (cm − 152.4); wanita 45.5 + 0.91 × (cm − 152.4)
Nisbah P/F (Berlin, PEEP ≥ 5): ringan > 200–300, sederhana > 100–200, teruk ≤ 100 mmHg
Kandungan oksigen: CaO₂ = 1.34·Hb·SaO₂ + 0.003·PaO₂
Penghantaran oksigen: DO₂ = CaO₂ × CO × 10
Indeks ROX: (SpO₂/FiO₂)/RR

Kaedah

Letakkan setiap nilai dalam unit formula: FiO₂ dan SaO₂ sebagai pecahan, PaO₂ dalam mmHg, Hb dalam g/dL.
Untuk silinder, tolak baki selamat, darabkan dengan faktor silinder dan bahagikan dengan aliran.
Bundarkan masa silinder dan aliran ke bawah, jangan sekali-kali ke atas.
Untuk nisbah P/F, semak PEEP dahulu, kemudian bahagikan PaO₂ dengan FiO₂ dan bandingkan dengan 300, 200 dan 100 mmHg.
Untuk ventilasi, tolak ruang mati untuk ventilasi alveolar dan gunakan berat badan ramalan untuk isi padu tidal.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Skor penilaian klinikal

Skala Koma Glasgow: GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR: 5 tanda × 0–2 = 0–10; 7–10 menenangkan, 4–6 tidak normal secara sederhana, 0–3 rendah
Skala Braden: 5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 berisiko
Skala jatuh Morse: jatuh 25, diagnosis 15, alat bantu 15/30, IV 20, cara berjalan 10/20, status mental 15
Risiko NEWS2: 0–4 rendah; 3 tunggal rendah–sederhana; 5–6 sederhana; ≥ 7 tinggi
Tekanan arteri purata: MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Tekanan nadi dan indeks kejutan: PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Indeks jisim badan: BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Kaedah

Cari helaian skor yang digunakan oleh soalan dan julatnya (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
Skorkan setiap item secara berasingan, dengan memadankan huraian dengan tahapnya.
Tambahkan skor item dan semak bahawa jumlahnya berada dalam julat.
Gunakan nilai potongan: untuk NEWS2 cari juga sebarang parameter tunggal yang diskor 3.
Untuk nilai terterbitan gunakan MAP = (SBP + 2·DBP)/3, PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP dan BMI = kg/m².

Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Kaedah

Namakan masalah itu: kegagalan pam, arteri tersumbat, rentak, bekuan, penyempitan saluran udara, jangkitan atau masalah peranti.
Semak tanda bahaya dahulu: hipoksia, hipotensi, sakit dada, kekeliruan baharu, anggota sejuk tanpa nadi.
Padankan oksigen dengan pesakit: 94–98% untuk kebanyakan, 88–92% untuk mereka yang berisiko menahan CO₂.
Kaitkan setiap ubat dengan ujian dan risikonya: warfarin dan INR, heparin dan aPTT serta platelet, diuretik dan kalium.
Pilih tindakan pertama yang selamat, kemudian eskalasikan dan nilai semula.

2Soalan latihan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit mempunyai Hb 72 g/L, SaO₂ 97% dan PaO₂ 91 mmHg (12.1 kPa). Cari kandungan oksigen arteri CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg) dalam mL O₂/dL.

Hb 72 g/LSaO₂ 97%PaO₂ 91 mmHg (12.1 kPa)

CaO₂ = mL/dL

2.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Satu silinder dengan kapasiti air 10 L diisi sehingga 142 bar dan berjalan pada 12 L/min. Isi padu gas ialah kira-kira kapasiti air × tekanan. Dalam latihan ini silinder ditukar pada 20 bar. Berapa minit t sehingga ia mesti ditukar? Bundarkan ke bawah kepada minit bulat.

10 L142 bar12 L/min20 bar

t = min

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.37, PaCO₂ 67 mmHg (8.9 kPa) dan HCO₃⁻ 37 mmol/L. Gangguan utamanya ialah asidosis respiratori. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.37PaCO₂ 67 mmHg (8.9 kPa)HCO₃⁻ 37 mmol/L

1tanpa pampasan
2pampasan separa
3pampasan penuh

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Pada aras laut, gas latihan yang diambil pada oksigen 50% menunjukkan PaO₂ 64 mmHg (8.5 kPa) dan PaCO₂ 55 mmHg (7.3 kPa). Gunakan PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 untuk mencari Kecerunan A–a.

FiO₂ 50%PaO₂ 64 mmHg (8.5 kPa)PaCO₂ 55 mmHg (7.3 kPa)

Kecerunan A–a = mmHg

5.Skor penilaian klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Gunakan carta NEWS2 (SpO₂ skala 1) untuk pemerhatian ini: kadar pernafasan 8/min, SpO₂ 93% bernafas udara bilik, tekanan darah 106/64 mmHg, nadi 76/min, sedar, suhu 38.1 °C. Apakah jumlah skor NEWS2?

RR 8SpO₂ 93%udaraSBP 106HR 76AT 38.1 °C

NEWS2 =

6.Skor penilaian klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Gunakan carta NEWS2 (SpO₂ skala 1) untuk pemerhatian ini: kadar pernafasan 20/min, SpO₂ 97% bernafas udara bilik, tekanan darah 222/134 mmHg, nadi 58/min, sedar, suhu 37.8 °C. Kumpulan risiko klinikal yang manakah pesakit itu termasuk? Klik padanya.

RR 20SpO₂ 97%udaraSBP 222HR 58AT 37.8 °C

1rendah
2rendah–sederhana
3sederhana
4tinggi

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSederhana

A patient's blood pressure is 120/60 mmHg. What is the approximate mean arterial pressure?

A60 mmHg
B100 mmHg
C80 mmHg
D90 mmHg

8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSukar

A healthcare assistant (unlicensed assistive personnel) reports four observations. Which one needs the nurse's attention first?

AA patient with a DVT whose leg is less swollen today
BA patient with COPD whose SpO₂ is 90% on 1 L/min, which is usual for him
CA patient after a PCI asking for a cup of tea
DA patient with heart failure who is newly confused, with SpO₂ 89%

3Larutan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: CaO₂ = 9.632 mL/dL

Kandungan dan penghantaran oksigen: CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg), dalam mL O₂ bagi setiap dL darah, dengan SaO₂ sebagai pecahan. Hampir semua oksigen terikat pada hemoglobin; bahagian yang terlarut adalah kecil. Penghantaran DO₂ = CaO₂ × keluaran jantung (L/min) × 10 (mL/min), kerana 1 L = 10 dL; nilai orang dewasa normal ketika rehat ialah kira-kira 1000 mL/min.

Hb dalam g/dL

72 g/L = 7.2 g/dL

Oksigen terikat

1.34·7.2·0.97 = 9.359 mL/dL

Oksigen terlarut

0.003·91 = 0.273 mL/dL

Kandungan oksigen

CaO₂ = 9.359 + 0.273 = 9.632 mL/dL

Jawapan

CaO₂ = 9.632 mL/dL

2.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: t = 101 min

Tempoh silinder: liter yang boleh digunakan = (tekanan tolok − baki selamat) × faktor silinder, dengan baki selamat biasanya 200 psi. Faktor silinder dalam L/psi: D 0.16, E 0.28, H (dan K) 3.14. Tempoh (min) = liter yang boleh digunakan/aliran (L/min). Bundarkan tempoh ke bawah, jangan ke atas, supaya silinder ditukar tepat pada masanya. Dalam sistem berasaskan bar, isi padu gas ialah kapasiti air (L) × tekanan (bar).

Gas yang boleh digunakan

10·(142 − 20) = 1220 L

Tempoh

1220/12 = 101.7 min → t = 101 min

Jawapan

t = 101 min

Itu kira-kira 1 h 41 min.

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: pampasan penuh

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.37: dalam lingkungan 7.35–7.45

PaCO₂ 67 mmHg: tinggi (35–45)

HCO₃⁻ 37 mmol/L: tinggi (22–26)

Pampasan

pampasan penuh

Jawapan

pampasan penuh

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: Kecerunan A–a = 223.8 mmHg

Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.

Oksigen alveolus

PAO₂ = 0.5·713 − 55/0.8 = 356.5 − 68.75 = 287.8 mmHg

Kecerunan

A–a = 287.8 − 64 = 223.8 mmHg

Jawapan

Kecerunan A–a = 223.8 mmHg

5.Skor penilaian klinikal

Jawapan: NEWS2 = 7

NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): skorkan setiap satu daripada tujuh parameter dengan carta (kadar pernafasan, SpO₂ pada skala 1, udara atau oksigen tambahan, tekanan darah sistolik, nadi, kesedaran pada skala ACVPU dan suhu) dan tambahkan skor. Risiko klinikal: 0–4 rendah; skor 3 dalam mana-mana satu parameter rendah–sederhana; 5–6 sederhana; 7 atau lebih tinggi. Jumlah 5 atau lebih memerlukan tindak balas segera.

Skorkan setiap parameter

RR 8/min → 3

SpO₂ 93% → 2

bernafas udara → 0

SBP 106 mmHg → 1

HR 76/min → 0

sedar (A) → 0

T 38.1 °C → 1

Tambah

NEWS2 = 3 + 2 + 0 + 1 + 0 + 0 + 1 = 7

Jawapan

NEWS2 = 7

6.Skor penilaian klinikal

Jawapan: rendah–sederhana

Skorkan setiap parameter

RR 20/min → 0

SpO₂ 97% → 0

bernafas udara → 0

SBP 222 mmHg → 3

HR 58/min → 0

sedar (A) → 0

T 37.8 °C → 0

Jumlah dan skor merah

NEWS2 = 0 + 0 + 0 + 3 + 0 + 0 + 0 = 3

Sekurang-kurangnya satu parameter diskor 3.

Kumpulan risiko

rendah–sederhana

Jawapan

rendah–sederhana

Satu skor tunggal 3 memerlukan semakan segera walaupun jumlahnya rendah.

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: C · 80 mmHg

Mengapa ini jawapannya

MAP ≈ diastolic + (systolic − diastolic) ÷ 3 = 60 + 60 ÷ 3 = 80 mmHg. The heart spends longer in diastole, so MAP is closer to the diastolic value. A MAP of at least about 65 mmHg is a common target for organ perfusion.

Jawapan

C · 80 mmHg

8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: D · A patient with heart failure who is newly confused, with SpO₂ 89%

Mengapa ini jawapannya

New confusion with hypoxaemia suggests acute deterioration and needs immediate assessment. A COPD patient within their usual target range, a request for tea and an improving DVT are not urgent. Delegated observations must be reported and acted on promptly.

Jawapan

D · A patient with heart failure who is newly confused, with SpO₂ 89%

ExamProblems · examproblems.com/courses/respiratory-care-and-oxygen-therapy