Penjagaan Respiratori dan Terapi Oksigen: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Kanula nasal: FiO₂ ≈ 21% + 4% × L/min (1–6 L/min)
Tempoh silinder: min = (psi − 200) × faktor / (L/min); D 0.16, E 0.28, H 3.14 L/psi
Ventilasi seminit dan alveolar: V̇E = V_T·f, V̇A = (V_T − V_D)·f
Berat badan ramalan: lelaki 50 + 0.91 × (cm − 152.4); wanita 45.5 + 0.91 × (cm − 152.4)
Nisbah P/F (Berlin, PEEP ≥ 5): ringan > 200–300, sederhana > 100–200, teruk ≤ 100 mmHg
Kandungan oksigen: CaO₂ = 1.34·Hb·SaO₂ + 0.003·PaO₂
Penghantaran oksigen: DO₂ = CaO₂ × CO × 10
Indeks ROX: (SpO₂/FiO₂)/RR

Kaedah

Letakkan setiap nilai dalam unit formula: FiO₂ dan SaO₂ sebagai pecahan, PaO₂ dalam mmHg, Hb dalam g/dL.
Untuk silinder, tolak baki selamat, darabkan dengan faktor silinder dan bahagikan dengan aliran.
Bundarkan masa silinder dan aliran ke bawah, jangan sekali-kali ke atas.
Untuk nisbah P/F, semak PEEP dahulu, kemudian bahagikan PaO₂ dengan FiO₂ dan bandingkan dengan 300, 200 dan 100 mmHg.
Untuk ventilasi, tolak ruang mati untuk ventilasi alveolar dan gunakan berat badan ramalan untuk isi padu tidal.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Skor penilaian klinikal

Skala Koma Glasgow: GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR: 5 tanda × 0–2 = 0–10; 7–10 menenangkan, 4–6 tidak normal secara sederhana, 0–3 rendah
Skala Braden: 5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 berisiko
Skala jatuh Morse: jatuh 25, diagnosis 15, alat bantu 15/30, IV 20, cara berjalan 10/20, status mental 15
Risiko NEWS2: 0–4 rendah; 3 tunggal rendah–sederhana; 5–6 sederhana; ≥ 7 tinggi
Tekanan arteri purata: MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Tekanan nadi dan indeks kejutan: PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Indeks jisim badan: BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Kaedah

Cari helaian skor yang digunakan oleh soalan dan julatnya (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
Skorkan setiap item secara berasingan, dengan memadankan huraian dengan tahapnya.
Tambahkan skor item dan semak bahawa jumlahnya berada dalam julat.
Gunakan nilai potongan: untuk NEWS2 cari juga sebarang parameter tunggal yang diskor 3.
Untuk nilai terterbitan gunakan MAP = (SBP + 2·DBP)/3, PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP dan BMI = kg/m².

Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Kaedah

Namakan masalah itu: kegagalan pam, arteri tersumbat, rentak, bekuan, penyempitan saluran udara, jangkitan atau masalah peranti.
Semak tanda bahaya dahulu: hipoksia, hipotensi, sakit dada, kekeliruan baharu, anggota sejuk tanpa nadi.
Padankan oksigen dengan pesakit: 94–98% untuk kebanyakan, 88–92% untuk mereka yang berisiko menahan CO₂.
Kaitkan setiap ubat dengan ujian dan risikonya: warfarin dan INR, heparin dan aPTT serta platelet, diuretik dan kalium.
Pilih tindakan pertama yang selamat, kemudian eskalasikan dan nilai semula.

2Soalan latihan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit mempunyai Hb 148 g/L, SaO₂ 98% dan PaO₂ 108 mmHg (14.4 kPa). Cari kandungan oksigen arteri CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg) dalam mL O₂/dL.

Hb 148 g/LSaO₂ 98%PaO₂ 108 mmHg (14.4 kPa)

CaO₂ = mL/dL

2.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit mempunyai Hb 113 g/L, SaO₂ 97%, PaO₂ 94 mmHg (12.5 kPa) dan keluaran jantung 6.6 L/min. Dengan CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg), cari penghantaran oksigen DO₂ = CaO₂ × CO × 10 dalam mL/min.

Hb 113 g/LSaO₂ 97%PaO₂ 94 mmHg (12.5 kPa)CO 6.6 L/min

DO₂ = mL/min

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.05, PaCO₂ 37 mmHg (4.9 kPa) dan HCO₃⁻ 10 mmol/L. Gangguan utamanya ialah asidosis metabolik. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.05PaCO₂ 37 mmHg (4.9 kPa)HCO₃⁻ 10 mmol/L

1tanpa pampasan
2pampasan separa
3pampasan penuh

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Nilai latihan: Na⁺ 146, Cl⁻ 117 dan HCO₃⁻ 9 mmol/L. Hitung nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻), menggunakan AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻). Beri dua tempat perpuluhan.

Na⁺ 146 mmol/LCl⁻ 117 mmol/LHCO₃⁻ 9 mmol/L

nisbah delta =

5.Skor penilaian klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit latihan dinilai dengan skala jatuh Morse: sejarah jatuh dalam 3 bulan yang lalu: tidak; diagnosis sekunder: tidak; alat bantu berjalan: berpegang pada perabot; terapi IV atau kunci salina: tidak; cara berjalan: lemah; status mental: melebih-lebihkan atau melupakan had. Cari jumlah Morse MFS.

0–125

MFS =

6.Skor penilaian klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit latihan dinilai dengan skala jatuh Morse: sejarah jatuh dalam 3 bulan yang lalu: tidak; diagnosis sekunder: tidak; alat bantu berjalan: tongkat ketiak, tongkat atau alat bantu berjalan; terapi IV atau kunci salina: tidak; cara berjalan: normal, rehat di katil atau kerusi roda; status mental: tahu had sendiri. Dengan menggunakan nilai potongan 0–24 rendah, 25–44 sederhana dan 45 atau lebih tinggi, klik tahap risiko jatuh.

1risiko rendah
2risiko sederhana
3risiko tinggi

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSederhana

Mengapakah pesakit COPD yang teruk digalakkan makan hidangan kecil dan kerap?

APerut yang penuh menghadkan diafragma dan makan itu memenatkan
BHidangan yang kerap mencegah jangkitan dada secara langsung
CHidangan besar menyebabkan saluran udara menyempit secara kekal
DHidangan kecil mengurangkan kekerapan inhaler diperlukan

8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSukar

A 25-year-old non-smoker has wheeze and cough that come and go, worse at night and after exercise. Spirometry improves markedly after a bronchodilator. Which diagnosis is most likely?

AHeart failure
BCOPD
CAsthma
DIdiopathic pulmonary fibrosis

3Larutan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: CaO₂ = 19.76 mL/dL

Kandungan dan penghantaran oksigen: CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg), dalam mL O₂ bagi setiap dL darah, dengan SaO₂ sebagai pecahan. Hampir semua oksigen terikat pada hemoglobin; bahagian yang terlarut adalah kecil. Penghantaran DO₂ = CaO₂ × keluaran jantung (L/min) × 10 (mL/min), kerana 1 L = 10 dL; nilai orang dewasa normal ketika rehat ialah kira-kira 1000 mL/min.

Hb dalam g/dL

148 g/L = 14.8 g/dL

Oksigen terikat

1.34·14.8·0.98 = 19.44 mL/dL

Oksigen terlarut

0.003·108 = 0.324 mL/dL

Kandungan oksigen

CaO₂ = 19.44 + 0.324 = 19.76 mL/dL

Jawapan

CaO₂ = 19.76 mL/dL

2.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: DO₂ = 988 mL/min

Kandungan oksigen

113 g/L = 11.3 g/dL

CaO₂ = 1.34·11.3·0.97 + 0.003·94 = 14.97 mL/dL

Penghantaran oksigen

DO₂ = 14.97·6.6·10 = 988 mL/min

Jawapan

DO₂ = 988 mL/min

Nilai orang dewasa normal ketika rehat ialah kira-kira 1000 mL/min.

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: tanpa pampasan

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.05: asidemia (di bawah 7.35)

PaCO₂ 37 mmHg: biasa (35–45)

HCO₃⁻ 10 mmol/L: rendah (22–26)

Pampasan

Secara klinikal, semak juga pampasan dijangka: rumus Winter menjangkakan PaCO₂ 21–25 mmHg, jadi nilai 37 mmHg yang diukur menunjukkan asidosis respiratori tambahan (gangguan campuran). Jawapan di atas ialah klasifikasi peperiksaan ROME.

tanpa pampasan

Jawapan

tanpa pampasan

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: nisbah delta = 0.5333

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Sela anion

AG = 146 − (117 + 9) = 20

Nisbah delta

(20 − 12)/(24 − 9) = 8/15 = 0.5333

Jawapan

nisbah delta = 0.5333

Di bawah 1: asidosis sela anion normal tambahan.

5.Skor penilaian klinikal

Jawapan: MFS = 55

Skala jatuh Morse: enam item. Sejarah jatuh: tidak 0, ya 25. Diagnosis sekunder: tidak 0, ya 15. Alat bantu berjalan: tiada, rehat di katil atau bantuan jururawat 0; tongkat ketiak, tongkat atau alat bantu berjalan 15; berpegang pada perabot 30. Terapi IV atau kunci salina: tidak 0, ya 20. Cara berjalan: normal, rehat di katil atau kerusi roda 0; lemah 10; terjejas 20. Status mental: tahu had sendiri 0; melebih-lebihkan atau melupakan had 15. Jumlahnya dari 0 hingga 125. Nilai potongan risiko berbeza antara hospital; set yang lazim ialah 0–24 rendah, 25–44 sederhana dan 45 atau lebih tinggi.

Skorkan setiap item

sejarah jatuh dalam 3 bulan yang lalu: tidak → 0

diagnosis sekunder: tidak → 0

alat bantu berjalan: berpegang pada perabot → 30

terapi IV atau kunci salina: tidak → 0

cara berjalan: lemah → 10

status mental: melebih-lebihkan atau melupakan had → 15

Tambah

Jumlah Morse = 0 + 0 + 30 + 0 + 10 + 15 = 55

Jawapan

MFS = 55

6.Skor penilaian klinikal

Jawapan: risiko rendah

Skorkan setiap item

sejarah jatuh dalam 3 bulan yang lalu: tidak → 0

diagnosis sekunder: tidak → 0

alat bantu berjalan: tongkat ketiak, tongkat atau alat bantu berjalan → 15

terapi IV atau kunci salina: tidak → 0

cara berjalan: normal, rehat di katil atau kerusi roda → 0

status mental: tahu had sendiri → 0

Tambah

Jumlah Morse = 0 + 0 + 15 + 0 + 0 + 0 = 15

Tahap risiko

15 → risiko rendah

Jawapan

risiko rendah

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: A · Perut yang penuh menghadkan diafragma dan makan itu memenatkan

Mengapa ini jawapannya

Ramai orang dengan COPD yang teruk kehilangan berat badan kerana pernafasan menggunakan banyak tenaga dan hidangan besar menyebabkan kembung dan sesak nafas. Hidangan kecil yang padat nutrien membantu mengekalkan berat badan dan kekuatan otot.

Jawapan

A · Perut yang penuh menghadkan diafragma dan makan itu memenatkan

8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: C · Asthma

Mengapa ini jawapannya

Asthma typically causes variable symptoms with reversible airflow obstruction. COPD usually affects older people with a smoking history and causes persistent, poorly reversible obstruction. Fibrosis gives a restrictive pattern.

Jawapan

C · Asthma

ExamProblems · examproblems.com/courses/respiratory-care-and-oxygen-therapy