Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.
Skor penilaian klinikal
Skala Koma Glasgow
GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR
5 tanda × 0–2 = 0–10; 7–10 menenangkan, 4–6 tidak normal secara sederhana, 0–3 rendah
Skala Braden
5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 berisiko
Skala jatuh Morse
jatuh 25, diagnosis 15, alat bantu 15/30, IV 20, cara berjalan 10/20, status mental 15
Risiko NEWS2
0–4 rendah; 3 tunggal rendah–sederhana; 5–6 sederhana; ≥ 7 tinggi
Tekanan arteri purata
MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Tekanan nadi dan indeks kejutan
PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Indeks jisim badan
BMI = kg/m² = 703·lb/in²
Kaedah
Cari helaian skor yang digunakan oleh soalan dan julatnya (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
Skorkan setiap item secara berasingan, dengan memadankan huraian dengan tahapnya.
Tambahkan skor item dan semak bahawa jumlahnya berada dalam julat.
Gunakan nilai potongan: untuk NEWS2 cari juga sebarang parameter tunggal yang diskor 3.
Untuk nilai terterbitan gunakan MAP = (SBP + 2·DBP)/3, PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP dan BMI = kg/m².
Namakan masalah itu: kegagalan pam, arteri tersumbat, rentak, bekuan, penyempitan saluran udara, jangkitan atau masalah peranti.
Semak tanda bahaya dahulu: hipoksia, hipotensi, sakit dada, kekeliruan baharu, anggota sejuk tanpa nadi.
Padankan oksigen dengan pesakit: 94–98% untuk kebanyakan, 88–92% untuk mereka yang berisiko menahan CO₂.
Kaitkan setiap ubat dengan ujian dan risikonya: warfarin dan INR, heparin dan aPTT serta platelet, diuretik dan kalium.
Pilih tindakan pertama yang selamat, kemudian eskalasikan dan nilai semula.
2Soalan latihan
1.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSederhana
Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit mempunyai Hb 147 g/L, SaO₂ 97% dan PaO₂ 88 mmHg (11.7 kPa). Cari kandungan oksigen arteri CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg) dalam mL O₂/dL.
Hb 147 g/LSaO₂ 97%PaO₂ 88 mmHg (11.7 kPa)
CaO₂ = mL/dL
2.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSukar
Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit mempunyai Hb 75 g/L, SaO₂ 97%, PaO₂ 94 mmHg (12.5 kPa) dan keluaran jantung 4.4 L/min. Dengan CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg), cari penghantaran oksigen DO₂ = CaO₂ × CO × 10 dalam mL/min.
Gas latihan menunjukkan asidosis metabolik dengan HCO₃⁻ 16 mmol/L. Gunakan rumus Winter untuk mencari PaCO₂ yang dijangka (tengah julat) dalam mmHg.
HCO₃⁻ 16 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
4.Tafsiran gas darah arteriSukar
Gas latihan menunjukkan alkalosis metabolik dengan HCO₃⁻ 34 mmol/L. Gunakan PaCO₂ yang dijangka = 0.7·HCO₃⁻ + 21 untuk mencari PaCO₂ yang dijangka.
HCO₃⁻ 34 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
5.Skor penilaian klinikalSederhana
Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit latihan selepas kecederaan kepala membuka mata hanya kepada tekanan (rangsangan menyakitkan), bercakap dalam ayat tetapi keliru dan menunjukkan respons motor terbaik: menggerakkan tangan ke tempat tekanan (melokalisasi). Tentukan GCS dan klasifikasikan kecederaan kepala mengikutnya. Klik jawapan anda.
1ringan
2sederhana
3teruk
6.Skor penilaian klinikalSukar
Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Gunakan carta NEWS2 (SpO₂ skala 1) untuk pemerhatian ini: kadar pernafasan 21/min, SpO₂ 86% bernafas udara bilik, tekanan darah 142/86 mmHg, nadi 64/min, sedar, suhu 37.8 °C. Kumpulan risiko klinikal yang manakah pesakit itu termasuk? Klik padanya.
Which method best confirms that an endotracheal tube is in the trachea?
AThe patient's skin colour improving
BThe chest rising on one side only
CMisting inside the tube
DA sustained waveform on capnography
3Larutan
1.Terapi oksigen & pengiraan respiratori
Jawapan: CaO₂ = 19.37 mL/dL
Kandungan dan penghantaran oksigen: CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg), dalam mL O₂ bagi setiap dL darah, dengan SaO₂ sebagai pecahan. Hampir semua oksigen terikat pada hemoglobin; bahagian yang terlarut adalah kecil. Penghantaran DO₂ = CaO₂ × keluaran jantung (L/min) × 10 (mL/min), kerana 1 L = 10 dL; nilai orang dewasa normal ketika rehat ialah kira-kira 1000 mL/min.
Hb dalam g/dL
147 g/L = 14.7 g/dL
Oksigen terikat
1.34·14.7·0.97 = 19.11 mL/dL
Oksigen terlarut
0.003·88 = 0.264 mL/dL
Kandungan oksigen
CaO₂ = 19.11 + 0.264 = 19.37 mL/dL
Jawapan
CaO₂ = 19.37 mL/dL
2.Terapi oksigen & pengiraan respiratori
Jawapan: DO₂ = 441.3 mL/min
Kandungan dan penghantaran oksigen: CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg), dalam mL O₂ bagi setiap dL darah, dengan SaO₂ sebagai pecahan. Hampir semua oksigen terikat pada hemoglobin; bahagian yang terlarut adalah kecil. Penghantaran DO₂ = CaO₂ × keluaran jantung (L/min) × 10 (mL/min), kerana 1 L = 10 dL; nilai orang dewasa normal ketika rehat ialah kira-kira 1000 mL/min.
Kandungan oksigen
75 g/L = 7.5 g/dL
CaO₂ = 1.34·7.5·0.97 + 0.003·94 = 10.03 mL/dL
Penghantaran oksigen
DO₂ = 10.03·4.4·10 = 441.3 mL/min
Jawapan
DO₂ = 441.3 mL/min
Nilai orang dewasa normal ketika rehat ialah kira-kira 1000 mL/min.
3.Tafsiran gas darah arteri
Jawapan: PaCO₂ = 32 mmHg
Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.
Rumus Winter
PaCO₂ = 1.5·16 + 8 = 32 mmHg
julat: 30–34 mmHg
Jawapan
PaCO₂ = 32 mmHg
4.Tafsiran gas darah arteri
Jawapan: PaCO₂ = 44.8 mmHg
Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.
PaCO₂ yang dijangka
0.7·34 + 21 = 44.8 mmHg
Jawapan
PaCO₂ = 44.8 mmHg
Kenaikan itu ada had: PaCO₂ jarang melebihi kira-kira 55 mmHg daripada pampasan sahaja.
5.Skor penilaian klinikal
Jawapan: sederhana
Skala Koma Glasgow: tambahkan respons terbaik dalam tiga bahagian. Pembukaan mata E: 4 spontan, 3 kepada bunyi atau pertuturan, 2 kepada tekanan, 1 tiada. Lisan V: 5 berorientasi, 4 keliru, 3 perkataan tidak sesuai, 2 bunyi yang tidak difahami, 1 tiada. Motor M: 6 mematuhi arahan, 5 melokalisasi, 4 fleksi normal (menarik diri), 3 fleksi tidak normal, 2 ekstensi, 1 tiada. Jumlahnya dari 3 hingga 15. Selepas kecederaan kepala, 13–15 biasanya dipanggil ringan, 9–12 sederhana dan 3–8 teruk.
Skorkan setiap bahagian
E: membuka mata hanya kepada tekanan (rangsangan menyakitkan) → 2
V: bercakap dalam ayat tetapi keliru → 4
M: menggerakkan tangan ke tempat tekanan (melokalisasi) → 5
Tambah
GCS = 2 + 4 + 5 = 11
Keterukan
GCS 11 → sederhana
Jawapan
sederhana
6.Skor penilaian klinikal
Jawapan: sederhana
NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): skorkan setiap satu daripada tujuh parameter dengan carta (kadar pernafasan, SpO₂ pada skala 1, udara atau oksigen tambahan, tekanan darah sistolik, nadi, kesedaran pada skala ACVPU dan suhu) dan tambahkan skor. Risiko klinikal: 0–4 rendah; skor 3 dalam mana-mana satu parameter rendah–sederhana; 5–6 sederhana; 7 atau lebih tinggi. Jumlah 5 atau lebih memerlukan tindak balas segera.
Skorkan setiap parameter
RR 21/min → 2
SpO₂ 86% → 3
bernafas udara → 0
SBP 142 mmHg → 0
HR 64/min → 0
sedar (A) → 0
T 37.8 °C → 0
Jumlah dan skor merah
NEWS2 = 2 + 3 + 0 + 0 + 0 + 0 + 0 = 5
Sekurang-kurangnya satu parameter diskor 3.
Kumpulan risiko
sederhana
Jawapan
sederhana
Jumlah 5 atau lebih memerlukan tindak balas klinikal segera.
Jawapan: C · HDL carries cholesterol from the tissues back to the liver
Mengapa ini jawapannya
HDL transports cholesterol from the tissues and artery walls to the liver for removal (reverse cholesterol transport), so higher levels are linked with lower cardiovascular risk. LDL carries cholesterol to tissues and drives atherosclerosis.
Jawapan
C · HDL carries cholesterol from the tissues back to the liver
A sustained exhaled carbon dioxide waveform confirms tracheal placement. Misting and chest movement can be misleading, and skin colour changes late. A chest X-ray shows the depth of the tube but does not prove it is in the trachea.