Penjagaan Respiratori dan Terapi Oksigen: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Kanula nasal: FiO₂ ≈ 21% + 4% × L/min (1–6 L/min)
Tempoh silinder: min = (psi − 200) × faktor / (L/min); D 0.16, E 0.28, H 3.14 L/psi
Ventilasi seminit dan alveolar: V̇E = V_T·f, V̇A = (V_T − V_D)·f
Berat badan ramalan: lelaki 50 + 0.91 × (cm − 152.4); wanita 45.5 + 0.91 × (cm − 152.4)
Nisbah P/F (Berlin, PEEP ≥ 5): ringan > 200–300, sederhana > 100–200, teruk ≤ 100 mmHg
Kandungan oksigen: CaO₂ = 1.34·Hb·SaO₂ + 0.003·PaO₂
Penghantaran oksigen: DO₂ = CaO₂ × CO × 10
Indeks ROX: (SpO₂/FiO₂)/RR

Kaedah

Letakkan setiap nilai dalam unit formula: FiO₂ dan SaO₂ sebagai pecahan, PaO₂ dalam mmHg, Hb dalam g/dL.
Untuk silinder, tolak baki selamat, darabkan dengan faktor silinder dan bahagikan dengan aliran.
Bundarkan masa silinder dan aliran ke bawah, jangan sekali-kali ke atas.
Untuk nisbah P/F, semak PEEP dahulu, kemudian bahagikan PaO₂ dengan FiO₂ dan bandingkan dengan 300, 200 dan 100 mmHg.
Untuk ventilasi, tolak ruang mati untuk ventilasi alveolar dan gunakan berat badan ramalan untuk isi padu tidal.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Skor penilaian klinikal

Skala Koma Glasgow: GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR: 5 tanda × 0–2 = 0–10; 7–10 menenangkan, 4–6 tidak normal secara sederhana, 0–3 rendah
Skala Braden: 5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 berisiko
Skala jatuh Morse: jatuh 25, diagnosis 15, alat bantu 15/30, IV 20, cara berjalan 10/20, status mental 15
Risiko NEWS2: 0–4 rendah; 3 tunggal rendah–sederhana; 5–6 sederhana; ≥ 7 tinggi
Tekanan arteri purata: MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Tekanan nadi dan indeks kejutan: PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Indeks jisim badan: BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Kaedah

Cari helaian skor yang digunakan oleh soalan dan julatnya (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
Skorkan setiap item secara berasingan, dengan memadankan huraian dengan tahapnya.
Tambahkan skor item dan semak bahawa jumlahnya berada dalam julat.
Gunakan nilai potongan: untuk NEWS2 cari juga sebarang parameter tunggal yang diskor 3.
Untuk nilai terterbitan gunakan MAP = (SBP + 2·DBP)/3, PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP dan BMI = kg/m².

Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Kaedah

Namakan masalah itu: kegagalan pam, arteri tersumbat, rentak, bekuan, penyempitan saluran udara, jangkitan atau masalah peranti.
Semak tanda bahaya dahulu: hipoksia, hipotensi, sakit dada, kekeliruan baharu, anggota sejuk tanpa nadi.
Padankan oksigen dengan pesakit: 94–98% untuk kebanyakan, 88–92% untuk mereka yang berisiko menahan CO₂.
Kaitkan setiap ubat dengan ujian dan risikonya: warfarin dan INR, heparin dan aPTT serta platelet, diuretik dan kalium.
Pilih tindakan pertama yang selamat, kemudian eskalasikan dan nilai semula.

2Soalan latihan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Satu silinder oksigen saiz H (faktor 3.14 L/psi) menunjukkan 2100 psi dan berjalan pada 5 L/min. Dengan mengekalkan baki selamat 200 psi, berapa minit t ia akan bertahan? Bundarkan ke bawah kepada minit bulat.

2100 psif = 3.14 L/psi5 L/min200 psi

t = min

2.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang wanita berventilasi setinggi 161 cm dan seberat 69 kg. Ventilasi pelindung paru-paru ditetapkan pada 4 mL bagi setiap kg berat badan ramalan. Dengan menggunakan PBW = 45.5 + 0.91 × (height cm − 152.4) kg, cari isi padu tidal V_T kepada mL yang terdekat.

161 cm69 kg4 mL/kg

V_T = mL

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Nilai latihan: Na⁺ 146 mmol/L, glukosa 20.9 mmol/L dan urea 4.5 mmol/L. Hitung osmolaliti serum Osm = 2·Na⁺ + glukosa + urea kepada nombor bulat terdekat.

Na⁺ 146 mmol/Lglukosa 20.9 mmol/Lurea 4.5 mmol/L

Osm = mOsm/kg

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Nilai latihan: Na⁺ 137, Cl⁻ 103, HCO₃⁻ 20 mmol/L dan albumin 31 g/L. Cari sela anion terbetul albumin AG_c = AG + 0.25·(40 − albumin).

Na⁺ 137 mmol/LCl⁻ 103 mmol/LHCO₃⁻ 20 mmol/Lalbumin 31 g/L

AG_c = mmol/L

5.Skor penilaian klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Gunakan carta NEWS2 (SpO₂ skala 1) untuk pemerhatian ini: kadar pernafasan 24/min, SpO₂ 91% bernafas udara bilik, tekanan darah 84/50 mmHg, nadi 40/min, sedar, suhu 37.1 °C. Apakah jumlah skor NEWS2?

RR 24SpO₂ 91%udaraSBP 84HR 40AT 37.1 °C

NEWS2 =

6.Skor penilaian klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Gunakan carta NEWS2 (SpO₂ skala 1) untuk pemerhatian ini: kadar pernafasan 8/min, SpO₂ 86% bernafas udara bilik, tekanan darah 222/134 mmHg, nadi 64/min, sedar, suhu 37.6 °C. Kumpulan risiko klinikal yang manakah pesakit itu termasuk? Klik padanya.

RR 8SpO₂ 86%udaraSBP 222HR 64AT 37.6 °C

1rendah
2rendah–sederhana
3sederhana
4tinggi

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSederhana

What is the main difference between CPAP and bilevel NIV (often called BiPAP)?

ACPAP is mainly used to lower a raised PaCO₂ in COPD exacerbations
BCPAP is given only through a tracheostomy
CBilevel NIV adds a higher inspiratory pressure, helping remove CO₂
DBilevel NIV gives oxygen only, without any positive airway pressure

8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSukar

After a faulty gas heater was found at home, a patient has headache, nausea and confusion. SpO₂ is 99% on air. What is the priority treatment?

AParacetamol (acetaminophen) and observation only
BOxygen at 1 L/min via nasal cannula
CReassurance, because the oxygen saturation is normal
DHigh-concentration oxygen via a non-rebreather mask

3Larutan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: t = 1193 min

Tempoh silinder: liter yang boleh digunakan = (tekanan tolok − baki selamat) × faktor silinder, dengan baki selamat biasanya 200 psi. Faktor silinder dalam L/psi: D 0.16, E 0.28, H (dan K) 3.14. Tempoh (min) = liter yang boleh digunakan/aliran (L/min). Bundarkan tempoh ke bawah, jangan ke atas, supaya silinder ditukar tepat pada masanya. Dalam sistem berasaskan bar, isi padu gas ialah kapasiti air (L) × tekanan (bar).

Liter yang boleh digunakan

(2100 − 200)·3.14 = 5966 L

Tempoh

5966/5 = 1193 min → t = 1193 min

Jawapan

t = 1193 min

Itu kira-kira 19 h 53 min.

2.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: V_T = 213 mL

Ventilasi: ventilasi seminit V̇E = isi padu tidal × kadar pernafasan (orang dewasa normal kira-kira 5–8 L/min). Ventilasi alveolar V̇A = (isi padu tidal − ruang mati) × kadar, kerana udara dalam saluran udara (kira-kira 150 mL pada orang dewasa) tidak mengambil bahagian dalam pertukaran gas. Ventilasi pelindung paru-paru menggunakan kira-kira 6 mL setiap kg berat badan ramalan (PBW): lelaki 50 + 0.91 × (ketinggian dalam cm − 152.4) kg, wanita 45.5 + 0.91 × (ketinggian dalam cm − 152.4) kg (dengan inci: 2.3 bagi setiap inci melebihi 60 in).

Berat badan ramalan

PBW = 45.5 + 0.91·(161 − 152.4) = 53.33 kg

Isi padu tidal

V_T = 4·53.33 = 213.3 ≈ 213 mL

Jawapan

V_T = 213 mL

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: Osm = 317 mOsm/kg

Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.

Osmolaliti terhitung

Osm = 2·146 + 20.9 + 4.5 = 317.4 ≈ 317 mOsm/kg

Jawapan

Osm = 317 mOsm/kg

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: AG_c = 16.25 mmol/L

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Sela anion

AG = 137 − (103 + 20) = 14

Pembetulan untuk albumin

14 + 0.25·(40 − 31) = 16.25 mmol/L

Jawapan

AG_c = 16.25 mmol/L

Di atas kira-kira 12 selepas pembetulan: sela anion tinggi.

5.Skor penilaian klinikal

Jawapan: NEWS2 = 11

NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): skorkan setiap satu daripada tujuh parameter dengan carta (kadar pernafasan, SpO₂ pada skala 1, udara atau oksigen tambahan, tekanan darah sistolik, nadi, kesedaran pada skala ACVPU dan suhu) dan tambahkan skor. Risiko klinikal: 0–4 rendah; skor 3 dalam mana-mana satu parameter rendah–sederhana; 5–6 sederhana; 7 atau lebih tinggi. Jumlah 5 atau lebih memerlukan tindak balas segera.

Skorkan setiap parameter

RR 24/min → 2

SpO₂ 91% → 3

bernafas udara → 0

SBP 84 mmHg → 3

HR 40/min → 3

sedar (A) → 0

T 37.1 °C → 0

Tambah

NEWS2 = 2 + 3 + 0 + 3 + 3 + 0 + 0 = 11

Jawapan

NEWS2 = 11

6.Skor penilaian klinikal

Jawapan: tinggi

Skorkan setiap parameter

RR 8/min → 3

SpO₂ 86% → 3

bernafas udara → 0

SBP 222 mmHg → 3

HR 64/min → 0

sedar (A) → 0

T 37.6 °C → 0

Jumlah dan skor merah

NEWS2 = 3 + 3 + 0 + 3 + 0 + 0 + 0 = 9

Sekurang-kurangnya satu parameter diskor 3.

Kumpulan risiko

tinggi

Jawapan

tinggi

Jumlah 5 atau lebih memerlukan tindak balas klinikal segera.

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: C · Bilevel NIV adds a higher inspiratory pressure, helping remove CO₂

Mengapa ini jawapannya

CPAP gives one continuous pressure that splints the airways and alveoli open, improving oxygenation (for example in pulmonary oedema or OSA). Bilevel NIV adds a higher inspiratory pressure that supports ventilation, so it is used for hypercapnic respiratory failure such as COPD exacerbations.

Jawapan

C · Bilevel NIV adds a higher inspiratory pressure, helping remove CO₂

8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: D · High-concentration oxygen via a non-rebreather mask

Mengapa ini jawapannya

Carbon monoxide binds haemoglobin far more strongly than oxygen, causing tissue hypoxia, while pulse oximetry can look normal. High-concentration oxygen speeds CO removal. Carboxyhaemoglobin is measured on a blood gas, and others in the home may also be at risk.

Jawapan

D · High-concentration oxygen via a non-rebreather mask

ExamProblems · examproblems.com/courses/respiratory-care-and-oxygen-therapy