Penjagaan Respiratori dan Terapi Oksigen: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Kanula nasal: FiO₂ ≈ 21% + 4% × L/min (1–6 L/min)
Tempoh silinder: min = (psi − 200) × faktor / (L/min); D 0.16, E 0.28, H 3.14 L/psi
Ventilasi seminit dan alveolar: V̇E = V_T·f, V̇A = (V_T − V_D)·f
Berat badan ramalan: lelaki 50 + 0.91 × (cm − 152.4); wanita 45.5 + 0.91 × (cm − 152.4)
Nisbah P/F (Berlin, PEEP ≥ 5): ringan > 200–300, sederhana > 100–200, teruk ≤ 100 mmHg
Kandungan oksigen: CaO₂ = 1.34·Hb·SaO₂ + 0.003·PaO₂
Penghantaran oksigen: DO₂ = CaO₂ × CO × 10
Indeks ROX: (SpO₂/FiO₂)/RR

Kaedah

Letakkan setiap nilai dalam unit formula: FiO₂ dan SaO₂ sebagai pecahan, PaO₂ dalam mmHg, Hb dalam g/dL.
Untuk silinder, tolak baki selamat, darabkan dengan faktor silinder dan bahagikan dengan aliran.
Bundarkan masa silinder dan aliran ke bawah, jangan sekali-kali ke atas.
Untuk nisbah P/F, semak PEEP dahulu, kemudian bahagikan PaO₂ dengan FiO₂ dan bandingkan dengan 300, 200 dan 100 mmHg.
Untuk ventilasi, tolak ruang mati untuk ventilasi alveolar dan gunakan berat badan ramalan untuk isi padu tidal.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Skor penilaian klinikal

Skala Koma Glasgow: GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR: 5 tanda × 0–2 = 0–10; 7–10 menenangkan, 4–6 tidak normal secara sederhana, 0–3 rendah
Skala Braden: 5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 berisiko
Skala jatuh Morse: jatuh 25, diagnosis 15, alat bantu 15/30, IV 20, cara berjalan 10/20, status mental 15
Risiko NEWS2: 0–4 rendah; 3 tunggal rendah–sederhana; 5–6 sederhana; ≥ 7 tinggi
Tekanan arteri purata: MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Tekanan nadi dan indeks kejutan: PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Indeks jisim badan: BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Kaedah

Cari helaian skor yang digunakan oleh soalan dan julatnya (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
Skorkan setiap item secara berasingan, dengan memadankan huraian dengan tahapnya.
Tambahkan skor item dan semak bahawa jumlahnya berada dalam julat.
Gunakan nilai potongan: untuk NEWS2 cari juga sebarang parameter tunggal yang diskor 3.
Untuk nilai terterbitan gunakan MAP = (SBP + 2·DBP)/3, PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP dan BMI = kg/m².

Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Kaedah

Namakan masalah itu: kegagalan pam, arteri tersumbat, rentak, bekuan, penyempitan saluran udara, jangkitan atau masalah peranti.
Semak tanda bahaya dahulu: hipoksia, hipotensi, sakit dada, kekeliruan baharu, anggota sejuk tanpa nadi.
Padankan oksigen dengan pesakit: 94–98% untuk kebanyakan, 88–92% untuk mereka yang berisiko menahan CO₂.
Kaitkan setiap ubat dengan ujian dan risikonya: warfarin dan INR, heparin dan aPTT serta platelet, diuretik dan kalium.
Pilih tindakan pertama yang selamat, kemudian eskalasikan dan nilai semula.

2Soalan latihan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit berventilasi yang memenuhi kriteria Berlin yang lain untuk ARDS mempunyai PaO₂ 131 mmHg (17.5 kPa) pada oksigen 30% dengan PEEP 8 cmH₂O. Kira nisbah P/F dan klik keterukan ARDS.

PaO₂ 131 mmHg (17.5 kPa)FiO₂ 30%PEEP 8 cmH₂O

1melebihi 300: tiada gred ARDS
2ringan
3sederhana
4teruk

2.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit pada oksigen nasal aliran tinggi mempunyai SpO₂ 95% pada FiO₂ 0.35 dan kadar pernafasan 37/min. Cari indeks ROX ROX = (SpO₂/FiO₂)/RR, dengan SpO₂ dalam peratus dan FiO₂ sebagai pecahan. Bundarkan kepada dua tempat perpuluhan.

SpO₂ 95%FiO₂ 0.35RR 37/min

ROX =

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Nilai latihan: Na⁺ 141 mmol/L, glukosa 18 mmol/L dan urea 5.5 mmol/L. Hitung osmolaliti serum Osm = 2·Na⁺ + glukosa + urea kepada nombor bulat terdekat.

Na⁺ 141 mmol/Lglukosa 18 mmol/Lurea 5.5 mmol/L

Osm = mOsm/kg

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Nilai latihan: Na⁺ 141, Cl⁻ 112, HCO₃⁻ 13 mmol/L dan albumin 19 g/L. Cari sela anion terbetul albumin AG_c = AG + 0.25·(40 − albumin).

Na⁺ 141 mmol/LCl⁻ 112 mmol/LHCO₃⁻ 13 mmol/Lalbumin 19 g/L

AG_c = mmol/L

5.Skor penilaian klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Gunakan carta NEWS2 (SpO₂ skala 1) untuk pemerhatian ini: kadar pernafasan 18/min, SpO₂ 90% bernafas udara bilik, tekanan darah 118/70 mmHg, nadi 82/min, bertindak balas kepada kesakitan sahaja, suhu 36.5 °C. Apakah jumlah skor NEWS2?

RR 18SpO₂ 90%udaraSBP 118HR 82PT 36.5 °C

NEWS2 =

6.Skor penilaian klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Gunakan carta NEWS2 (SpO₂ skala 1) untuk pemerhatian ini: kadar pernafasan 16/min, SpO₂ 98% bernafas udara bilik, tekanan darah 78/46 mmHg, nadi 58/min, sedar, suhu 36.1 °C. Kumpulan risiko klinikal yang manakah pesakit itu termasuk? Klik padanya.

RR 16SpO₂ 98%udaraSBP 78HR 58AT 36.1 °C

1rendah
2rendah–sederhana
3sederhana
4tinggi

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSederhana

A patient with COPD uses an inhaled corticosteroid combination inhaler. Which risk should the nurse be aware of?

AAn increased risk of high blood pressure crises
BHearing loss after every dose
CAn increased risk of pneumonia
DA sharp drop in potassium after each dose

8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSukar

A patient with severe chronic kidney disease needs therapeutic anticoagulation for a DVT. Why might unfractionated heparin be chosen instead of a low-molecular-weight heparin?

ALMWH is cleared by the kidneys and can accumulate
BLMWH cannot be given to anyone over 60
CUnfractionated heparin is taken by mouth
DUnfractionated heparin has no bleeding risk at all

3Larutan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: melebihi 300: tiada gred ARDS

Nisbah P/F dan ARDS (takrifan Berlin): P/F = PaO₂ (mmHg)/FiO₂ (sebagai pecahan). Dengan PEEP atau CPAP sekurang-kurangnya 5 cmH₂O, ARDS digredkan ringan untuk 200 < P/F ≤ 300, sederhana untuk 100 < P/F ≤ 200 dan teruk untuk P/F ≤ 100 mmHg. Kriteria Berlin yang lain (permulaan dalam masa seminggu, kelegapan dua hala, tidak dapat dijelaskan sepenuhnya oleh kegagalan jantung) juga mesti dipenuhi. PaO₂ dalam kPa × 7.5 memberikan mmHg. Indeks ROX (SpO₂/FiO₂)/kadar pernafasan digunakan untuk memantau pesakit yang menerima oksigen nasal aliran tinggi.

Nisbah P/F

P/F = 131/0.3 = 436.7 mmHg

Keterukan Berlin

melebihi 300: tiada gred ARDS

Jawapan

melebihi 300: tiada gred ARDS

2.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: ROX = 7.34

SpO₂/FiO₂

95/0.35 = 271.4

ROX

ROX = 271.4/37 = 7.336 ≈ 7.34

Jawapan

ROX = 7.34

Pada atau melebihi 4.88, nilai yang dikaitkan dalam kajian dengan kejayaan oksigen aliran tinggi.

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: Osm = 306 mOsm/kg

Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.

Osmolaliti terhitung

Osm = 2·141 + 18 + 5.5 = 305.5 ≈ 306 mOsm/kg

Jawapan

Osm = 306 mOsm/kg

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: AG_c = 21.25 mmol/L

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Sela anion

AG = 141 − (112 + 13) = 16

Pembetulan untuk albumin

16 + 0.25·(40 − 19) = 21.25 mmol/L

Jawapan

AG_c = 21.25 mmol/L

Di atas kira-kira 12 selepas pembetulan: sela anion tinggi.

5.Skor penilaian klinikal

Jawapan: NEWS2 = 6

NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): skorkan setiap satu daripada tujuh parameter dengan carta (kadar pernafasan, SpO₂ pada skala 1, udara atau oksigen tambahan, tekanan darah sistolik, nadi, kesedaran pada skala ACVPU dan suhu) dan tambahkan skor. Risiko klinikal: 0–4 rendah; skor 3 dalam mana-mana satu parameter rendah–sederhana; 5–6 sederhana; 7 atau lebih tinggi. Jumlah 5 atau lebih memerlukan tindak balas segera.

Skorkan setiap parameter

RR 18/min → 0

SpO₂ 90% → 3

bernafas udara → 0

SBP 118 mmHg → 0

HR 82/min → 0

bertindak balas kepada kesakitan sahaja (P) → 3

T 36.5 °C → 0

Tambah

NEWS2 = 0 + 3 + 0 + 0 + 0 + 3 + 0 = 6

Jawapan

NEWS2 = 6

6.Skor penilaian klinikal

Jawapan: rendah–sederhana

Skorkan setiap parameter

RR 16/min → 0

SpO₂ 98% → 0

bernafas udara → 0

SBP 78 mmHg → 3

HR 58/min → 0

sedar (A) → 0

T 36.1 °C → 0

Jumlah dan skor merah

NEWS2 = 0 + 0 + 0 + 3 + 0 + 0 + 0 = 3

Sekurang-kurangnya satu parameter diskor 3.

Kumpulan risiko

rendah–sederhana

Jawapan

rendah–sederhana

Satu skor tunggal 3 memerlukan semakan segera walaupun jumlahnya rendah.

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: C · An increased risk of pneumonia

Mengapa ini jawapannya

In COPD, inhaled corticosteroids increase the risk of pneumonia. They are used where there are frequent exacerbations or features of asthma, and their benefit is weighed against this risk. Signs of pneumonia should be reported promptly.

Jawapan

C · An increased risk of pneumonia

8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: A · LMWH is cleared by the kidneys and can accumulate

Mengapa ini jawapannya

Low-molecular-weight heparins are mainly renally excreted, so they accumulate in severe renal impairment and increase bleeding risk. Unfractionated heparin is cleared mainly by other routes, has a short half-life and can be monitored with aPTT and reversed with protamine.

Jawapan

A · LMWH is cleared by the kidneys and can accumulate

ExamProblems · examproblems.com/courses/respiratory-care-and-oxygen-therapy