Penjagaan Respiratori dan Terapi Oksigen: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Kanula nasal: FiO₂ ≈ 21% + 4% × L/min (1–6 L/min)
Tempoh silinder: min = (psi − 200) × faktor / (L/min); D 0.16, E 0.28, H 3.14 L/psi
Ventilasi seminit dan alveolar: V̇E = V_T·f, V̇A = (V_T − V_D)·f
Berat badan ramalan: lelaki 50 + 0.91 × (cm − 152.4); wanita 45.5 + 0.91 × (cm − 152.4)
Nisbah P/F (Berlin, PEEP ≥ 5): ringan > 200–300, sederhana > 100–200, teruk ≤ 100 mmHg
Kandungan oksigen: CaO₂ = 1.34·Hb·SaO₂ + 0.003·PaO₂
Penghantaran oksigen: DO₂ = CaO₂ × CO × 10
Indeks ROX: (SpO₂/FiO₂)/RR

Kaedah

Letakkan setiap nilai dalam unit formula: FiO₂ dan SaO₂ sebagai pecahan, PaO₂ dalam mmHg, Hb dalam g/dL.
Untuk silinder, tolak baki selamat, darabkan dengan faktor silinder dan bahagikan dengan aliran.
Bundarkan masa silinder dan aliran ke bawah, jangan sekali-kali ke atas.
Untuk nisbah P/F, semak PEEP dahulu, kemudian bahagikan PaO₂ dengan FiO₂ dan bandingkan dengan 300, 200 dan 100 mmHg.
Untuk ventilasi, tolak ruang mati untuk ventilasi alveolar dan gunakan berat badan ramalan untuk isi padu tidal.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Skor penilaian klinikal

Skala Koma Glasgow: GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR: 5 tanda × 0–2 = 0–10; 7–10 menenangkan, 4–6 tidak normal secara sederhana, 0–3 rendah
Skala Braden: 5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 berisiko
Skala jatuh Morse: jatuh 25, diagnosis 15, alat bantu 15/30, IV 20, cara berjalan 10/20, status mental 15
Risiko NEWS2: 0–4 rendah; 3 tunggal rendah–sederhana; 5–6 sederhana; ≥ 7 tinggi
Tekanan arteri purata: MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Tekanan nadi dan indeks kejutan: PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Indeks jisim badan: BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Kaedah

Cari helaian skor yang digunakan oleh soalan dan julatnya (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
Skorkan setiap item secara berasingan, dengan memadankan huraian dengan tahapnya.
Tambahkan skor item dan semak bahawa jumlahnya berada dalam julat.
Gunakan nilai potongan: untuk NEWS2 cari juga sebarang parameter tunggal yang diskor 3.
Untuk nilai terterbitan gunakan MAP = (SBP + 2·DBP)/3, PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP dan BMI = kg/m².

Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Kaedah

Namakan masalah itu: kegagalan pam, arteri tersumbat, rentak, bekuan, penyempitan saluran udara, jangkitan atau masalah peranti.
Semak tanda bahaya dahulu: hipoksia, hipotensi, sakit dada, kekeliruan baharu, anggota sejuk tanpa nadi.
Padankan oksigen dengan pesakit: 94–98% untuk kebanyakan, 88–92% untuk mereka yang berisiko menahan CO₂.
Kaitkan setiap ubat dengan ujian dan risikonya: warfarin dan INR, heparin dan aPTT serta platelet, diuretik dan kalium.
Pilih tindakan pertama yang selamat, kemudian eskalasikan dan nilai semula.

2Soalan latihan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Satu silinder oksigen saiz H (faktor 3.14 L/psi) menunjukkan 1350 psi dan berjalan pada 12 L/min. Dengan mengekalkan baki selamat 200 psi, berapa minit t ia akan bertahan? Bundarkan ke bawah kepada minit bulat.

1350 psif = 3.14 L/psi12 L/min200 psi

t = min

2.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit pada oksigen nasal aliran tinggi mempunyai SpO₂ 95% pada FiO₂ 0.5 dan kadar pernafasan 38/min. Cari indeks ROX ROX = (SpO₂/FiO₂)/RR, dengan SpO₂ dalam peratus dan FiO₂ sebagai pecahan. Bundarkan kepada dua tempat perpuluhan.

SpO₂ 95%FiO₂ 0.5RR 38/min

ROX =

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Nilai latihan: Na⁺ 143 mmol/L, glukosa 13.1 mmol/L dan urea 12.3 mmol/L. Hitung osmolaliti serum Osm = 2·Na⁺ + glukosa + urea kepada nombor bulat terdekat.

Na⁺ 143 mmol/Lglukosa 13.1 mmol/Lurea 12.3 mmol/L

Osm = mOsm/kg

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Gas latihan menunjukkan asidosis respiratori: pH 7.32, PaCO₂ 67 mmHg (8.9 kPa), HCO₃⁻ 33 mmol/L. Gunakan peraturan ‘HCO₃⁻ meningkat 1 mmol/L bagi setiap 10 mmHg (akut) atau 3.5 mmol/L bagi setiap 10 mmHg (kronik)’ untuk mengelaskannya. Klik jawapan anda.

pH 7.32PaCO₂ 67 mmHg (8.9 kPa)HCO₃⁻ 33 mmol/L

1akut
2kronik
3akut di atas kronik

5.Skor penilaian klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit latihan dinilai dengan skala Braden: persepsi deria: terhad sepenuhnya; kelembapan: jarang lembap; aktiviti: berjalan sekali-sekala; mobiliti: sangat terhad; pemakanan: sangat lemah; geseran dan ricih: masalah. Cari jumlah Braden B.

6–23

B =

6.Skor penilaian klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Pasukan menyasarkan tekanan arteri purata sekurang-kurangnya 70 mmHg. Tekanan sistolik pesakit ialah 94 mmHg. Dengan menggunakan MAP = (SBP + 2·DBP)/3, apakah tekanan diastolik terendah DBP yang masih memberikan MAP 70 mmHg?

MAP 70 mmHgSBP 94 mmHg

DBP = mmHg

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSederhana

Mengapakah tiub saluran dada pada amnya tidak patut diapit?

APengapitan melemahkan dan meretakkan tiub secara kekal
BPengapitan menyebabkan air dalam kedap menyejat
CPengapitan menyebabkan cecair mengalir keluar dari dada terlalu cepat
DUdara yang terperangkap boleh terkumpul dan menyebabkan pneumotoraks tegang

8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSukar

A nurse reviews inhaler use with a patient who has asthma and uses a separate steroid preventer inhaler and a salbutamol reliever. Which statement shows a need for further teaching?

A"I carry my blue reliever inhaler with me."
B"I use my steroid inhaler every day, even when I feel well."
C"I rinse my mouth after the steroid inhaler."
D"I use my steroid inhaler when I start to wheeze."

3Larutan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: t = 300 min

Tempoh silinder: liter yang boleh digunakan = (tekanan tolok − baki selamat) × faktor silinder, dengan baki selamat biasanya 200 psi. Faktor silinder dalam L/psi: D 0.16, E 0.28, H (dan K) 3.14. Tempoh (min) = liter yang boleh digunakan/aliran (L/min). Bundarkan tempoh ke bawah, jangan ke atas, supaya silinder ditukar tepat pada masanya. Dalam sistem berasaskan bar, isi padu gas ialah kapasiti air (L) × tekanan (bar).

Liter yang boleh digunakan

(1350 − 200)·3.14 = 3611 L

Tempoh

3611/12 = 300.9 min → t = 300 min

Jawapan

t = 300 min

Itu kira-kira 5 h 00 min.

2.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: ROX = 5

Nisbah P/F dan ARDS (takrifan Berlin): P/F = PaO₂ (mmHg)/FiO₂ (sebagai pecahan). Dengan PEEP atau CPAP sekurang-kurangnya 5 cmH₂O, ARDS digredkan ringan untuk 200 < P/F ≤ 300, sederhana untuk 100 < P/F ≤ 200 dan teruk untuk P/F ≤ 100 mmHg. Kriteria Berlin yang lain (permulaan dalam masa seminggu, kelegapan dua hala, tidak dapat dijelaskan sepenuhnya oleh kegagalan jantung) juga mesti dipenuhi. PaO₂ dalam kPa × 7.5 memberikan mmHg. Indeks ROX (SpO₂/FiO₂)/kadar pernafasan digunakan untuk memantau pesakit yang menerima oksigen nasal aliran tinggi.

SpO₂/FiO₂

95/0.5 = 190

ROX

ROX = 190/38 = 5

Jawapan

ROX = 5

Pada atau melebihi 4.88, nilai yang dikaitkan dalam kajian dengan kejayaan oksigen aliran tinggi.

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: Osm = 311 mOsm/kg

Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.

Osmolaliti terhitung

Osm = 2·143 + 13.1 + 12.3 = 311.4 ≈ 311 mOsm/kg

Jawapan

Osm = 311 mOsm/kg

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: kronik

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

HCO₃⁻ yang dijangka

akut: 24 + 1·2.7 = 26.7 mmol/L

kronik: 24 + 3.5·2.7 = 33.45 mmol/L

Bandingkan

terukur: 33 mmol/L → kronik

Jawapan

kronik

5.Skor penilaian klinikal

Jawapan: B = 12

Skala Braden: enam subskala untuk risiko kecederaan tekanan. Persepsi deria, kelembapan, aktiviti, mobiliti dan pemakanan diskor 1 hingga 4, dari tahap terburuk (1) hingga tiada masalah (4); geseran dan ricih diskor 1 hingga 3. Jumlahnya dari 6 hingga 23, dan jumlah yang lebih rendah bermakna risiko yang lebih tinggi. Jalur lazim: 19–23 tiada risiko, 15–18 risiko ringan, 13–14 risiko sederhana, 10–12 risiko tinggi dan 9 atau kurang risiko sangat tinggi.

Skorkan setiap subskala

persepsi deria: terhad sepenuhnya → 1

kelembapan: jarang lembap → 4

aktiviti: berjalan sekali-sekala → 3

mobiliti: sangat terhad → 2

pemakanan: sangat lemah → 1

geseran dan ricih: masalah → 1

Tambah

Jumlah Braden = 1 + 4 + 3 + 2 + 1 + 1 = 12

Jawapan

B = 12

6.Skor penilaian klinikal

Jawapan: DBP = 58 mmHg

Nilai tekanan darah: tekanan nadi PP = SBP − DBP. Tekanan arteri min MAP ≈ (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3, anggaran berdasarkan jantung yang menghabiskan kira-kira dua pertiga setiap denyutan dalam diastol pada kadar denyutan jantung normal (kurang tepat apabila kadar denyutan jantung laju); MAP sekurang-kurangnya kira-kira 65 mmHg ialah sasaran biasa untuk perfusi organ. Indeks kejutan SI = kadar denyutan jantung/SBP biasanya kira-kira 0.5–0.7; nilai melebihi kira-kira 1 ialah tanda amaran kejutan.

Susun semula

DBP = (3·MAP − SBP)/2

Gantikan

DBP = (3·70 − 94)/2 = 116/2 = 58 mmHg

Jawapan

DBP = 58 mmHg

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: D · Udara yang terperangkap boleh terkumpul dan menyebabkan pneumotoraks tegang

Mengapa ini jawapannya

Mengapit saluran semasa udara masih bocor dari paru-paru membenarkan tekanan terkumpul dalam ruang pleura, yang boleh menyebabkan pneumotoraks tegang. Pengapitan hanya dilakukan sebentar atas sebab tertentu, seperti menukar unit, dan hanya seperti yang diarahkan.

Jawapan

D · Udara yang terperangkap boleh terkumpul dan menyebabkan pneumotoraks tegang

8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: D · "I use my steroid inhaler when I start to wheeze."

Mengapa ini jawapannya

Inhaled corticosteroids are preventers that reduce airway inflammation over days to weeks and must be taken regularly. They do not relieve an acute wheeze. Unless the patient has a combined reliever and maintenance regimen, a short-acting bronchodilator is used for symptoms.

Jawapan

D · "I use my steroid inhaler when I start to wheeze."

ExamProblems · examproblems.com/courses/respiratory-care-and-oxygen-therapy