Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.
Skor penilaian klinikal
Skala Koma Glasgow
GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR
5 tanda × 0–2 = 0–10; 7–10 menenangkan, 4–6 tidak normal secara sederhana, 0–3 rendah
Skala Braden
5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 berisiko
Skala jatuh Morse
jatuh 25, diagnosis 15, alat bantu 15/30, IV 20, cara berjalan 10/20, status mental 15
Risiko NEWS2
0–4 rendah; 3 tunggal rendah–sederhana; 5–6 sederhana; ≥ 7 tinggi
Tekanan arteri purata
MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Tekanan nadi dan indeks kejutan
PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Indeks jisim badan
BMI = kg/m² = 703·lb/in²
Kaedah
Cari helaian skor yang digunakan oleh soalan dan julatnya (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
Skorkan setiap item secara berasingan, dengan memadankan huraian dengan tahapnya.
Tambahkan skor item dan semak bahawa jumlahnya berada dalam julat.
Gunakan nilai potongan: untuk NEWS2 cari juga sebarang parameter tunggal yang diskor 3.
Untuk nilai terterbitan gunakan MAP = (SBP + 2·DBP)/3, PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP dan BMI = kg/m².
Namakan masalah itu: kegagalan pam, arteri tersumbat, rentak, bekuan, penyempitan saluran udara, jangkitan atau masalah peranti.
Semak tanda bahaya dahulu: hipoksia, hipotensi, sakit dada, kekeliruan baharu, anggota sejuk tanpa nadi.
Padankan oksigen dengan pesakit: 94–98% untuk kebanyakan, 88–92% untuk mereka yang berisiko menahan CO₂.
Kaitkan setiap ubat dengan ujian dan risikonya: warfarin dan INR, heparin dan aPTT serta platelet, diuretik dan kalium.
Pilih tindakan pertama yang selamat, kemudian eskalasikan dan nilai semula.
2Soalan latihan
1.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSederhana
Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit mempunyai Hb 138 g/L, SaO₂ 96% dan PaO₂ 80 mmHg (10.7 kPa). Cari kandungan oksigen arteri CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg) dalam mL O₂/dL.
Hb 138 g/LSaO₂ 96%PaO₂ 80 mmHg (10.7 kPa)
CaO₂ = mL/dL
2.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSukar
Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Satu pemindahan akan mengambil masa 75 minit. Silinder saiz D (faktor 0.16 L/psi) menunjukkan 1550 psi. Dengan mengekalkan baki selamat 200 psi, apakah aliran nombor bulat tertinggi Q dalam L/min yang bertahan sepanjang pemindahan?
75 min1550 psif = 0.16 L/psi200 psi
Q = L/min
3.Tafsiran gas darah arteriSederhana
Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.56, PaCO₂ 23 mmHg (3.1 kPa) dan HCO₃⁻ 20 mmol/L. Gangguan utamanya ialah alkalosis respiratori. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.
pH 7.56PaCO₂ 23 mmHg (3.1 kPa)HCO₃⁻ 20 mmol/L
1tanpa pampasan
2pampasan separa
3pampasan penuh
4.Tafsiran gas darah arteriSukar
Pada aras laut, gas latihan yang diambil pada oksigen 21% menunjukkan PaO₂ 66 mmHg (8.8 kPa) dan PaCO₂ 36 mmHg (4.8 kPa). Gunakan PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 untuk mencari Kecerunan A–a.
Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit latihan dinilai dengan skala jatuh Morse: sejarah jatuh dalam 3 bulan yang lalu: ya; diagnosis sekunder: tidak; alat bantu berjalan: tongkat ketiak, tongkat atau alat bantu berjalan; terapi IV atau kunci salina: ya; cara berjalan: normal, rehat di katil atau kerusi roda; status mental: tahu had sendiri. Cari jumlah Morse MFS.
0–125
MFS =
6.Skor penilaian klinikalSukar
Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Gunakan carta NEWS2 (SpO₂ skala 1) untuk pemerhatian ini: kadar pernafasan 25/min, SpO₂ 99% dengan oksigen tambahan, tekanan darah 124/74 mmHg, nadi 44/min, sedar, suhu 36.4 °C. Kumpulan risiko klinikal yang manakah pesakit itu termasuk? Klik padanya.
Dua hari selepas infarksi miokardium, seorang pesakit mengalami sesak nafas tiba-tiba, krepitasi dan bunyi bising sistolik kuat yang baharu. Komplikasi manakah yang patut disyaki?
AEmbolisme pulmonari yang disebabkan oleh rehat di katil yang berpanjangan
BPecah otot papilari dengan regurgitasi mitral akut
CPerikarditis pasca-infarksi yang menyebabkan geseran perikardium
DEpisod baharu angina stabil yang dicetuskan oleh tekanan
A patient's blood gas shows pH 7.26, PaCO₂ 9.0 kPa (68 mmHg) and bicarbonate 25 mmol/L. What does this show?
AMetabolic alkalosis
BMetabolic acidosis with compensation
CAcute respiratory acidosis
DRespiratory alkalosis
3Larutan
1.Terapi oksigen & pengiraan respiratori
Jawapan: CaO₂ = 17.99 mL/dL
Kandungan dan penghantaran oksigen: CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg), dalam mL O₂ bagi setiap dL darah, dengan SaO₂ sebagai pecahan. Hampir semua oksigen terikat pada hemoglobin; bahagian yang terlarut adalah kecil. Penghantaran DO₂ = CaO₂ × keluaran jantung (L/min) × 10 (mL/min), kerana 1 L = 10 dL; nilai orang dewasa normal ketika rehat ialah kira-kira 1000 mL/min.
Hb dalam g/dL
138 g/L = 13.8 g/dL
Oksigen terikat
1.34·13.8·0.96 = 17.75 mL/dL
Oksigen terlarut
0.003·80 = 0.24 mL/dL
Kandungan oksigen
CaO₂ = 17.75 + 0.24 = 17.99 mL/dL
Jawapan
CaO₂ = 17.99 mL/dL
2.Terapi oksigen & pengiraan respiratori
Jawapan: Q = 2 L/min
Tempoh silinder: liter yang boleh digunakan = (tekanan tolok − baki selamat) × faktor silinder, dengan baki selamat biasanya 200 psi. Faktor silinder dalam L/psi: D 0.16, E 0.28, H (dan K) 3.14. Tempoh (min) = liter yang boleh digunakan/aliran (L/min). Bundarkan tempoh ke bawah, jangan ke atas, supaya silinder ditukar tepat pada masanya. Dalam sistem berasaskan bar, isi padu gas ialah kapasiti air (L) × tekanan (bar).
Liter yang boleh digunakan
(1550 − 200)·0.16 = 216 L
Aliran tertinggi
216/75 = 2.88 L/min → Q = 2 L/min
Jawapan
Q = 2 L/min
3.Tafsiran gas darah arteri
Jawapan: pampasan separa
Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.
ROME, nilai demi nilai
pH 7.56: alkalemia (di atas 7.45)
PaCO₂ 23 mmHg: rendah (35–45)
HCO₃⁻ 20 mmol/L: rendah (22–26)
Pampasan
pampasan separa
Jawapan
pampasan separa
4.Tafsiran gas darah arteri
Jawapan: Kecerunan A–a = 38.73 mmHg
Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.
Skala jatuh Morse: enam item. Sejarah jatuh: tidak 0, ya 25. Diagnosis sekunder: tidak 0, ya 15. Alat bantu berjalan: tiada, rehat di katil atau bantuan jururawat 0; tongkat ketiak, tongkat atau alat bantu berjalan 15; berpegang pada perabot 30. Terapi IV atau kunci salina: tidak 0, ya 20. Cara berjalan: normal, rehat di katil atau kerusi roda 0; lemah 10; terjejas 20. Status mental: tahu had sendiri 0; melebih-lebihkan atau melupakan had 15. Jumlahnya dari 0 hingga 125. Nilai potongan risiko berbeza antara hospital; set yang lazim ialah 0–24 rendah, 25–44 sederhana dan 45 atau lebih tinggi.
Skorkan setiap item
sejarah jatuh dalam 3 bulan yang lalu: ya → 25
diagnosis sekunder: tidak → 0
alat bantu berjalan: tongkat ketiak, tongkat atau alat bantu berjalan → 15
terapi IV atau kunci salina: ya → 20
cara berjalan: normal, rehat di katil atau kerusi roda → 0
status mental: tahu had sendiri → 0
Tambah
Jumlah Morse = 25 + 0 + 15 + 20 + 0 + 0 = 60
Jawapan
MFS = 60
6.Skor penilaian klinikal
Jawapan: sederhana
NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): skorkan setiap satu daripada tujuh parameter dengan carta (kadar pernafasan, SpO₂ pada skala 1, udara atau oksigen tambahan, tekanan darah sistolik, nadi, kesedaran pada skala ACVPU dan suhu) dan tambahkan skor. Risiko klinikal: 0–4 rendah; skor 3 dalam mana-mana satu parameter rendah–sederhana; 5–6 sederhana; 7 atau lebih tinggi. Jumlah 5 atau lebih memerlukan tindak balas segera.
Skorkan setiap parameter
RR 25/min → 3
SpO₂ 99% → 0
dengan oksigen → 2
SBP 124 mmHg → 0
HR 44/min → 1
sedar (A) → 0
T 36.4 °C → 0
Jumlah dan skor merah
NEWS2 = 3 + 0 + 2 + 0 + 1 + 0 + 0 = 6
Sekurang-kurangnya satu parameter diskor 3.
Kumpulan risiko
sederhana
Jawapan
sederhana
Jumlah 5 atau lebih memerlukan tindak balas klinikal segera.
Jawapan: B · Pecah otot papilari dengan regurgitasi mitral akut
Mengapa ini jawapannya
Pecahnya otot papilari (atau septum ventrikel) selepas infarksi miokardium menghasilkan bunyi bising baharu dan kegagalan jantung atau renjatan secara tiba-tiba. Ini ialah kecemasan pembedahan. Perikarditis menyebabkan sakit dada pleuritik dan geseran, bukannya edema pulmonari akut dengan bunyi bising baharu.
Jawapan
B · Pecah otot papilari dengan regurgitasi mitral akut
A low pH with raised PaCO₂ is respiratory acidosis. A normal bicarbonate (about 22–26 mmol/L) shows the kidneys have not yet compensated, so the problem is acute, as in opioid toxicity, exhaustion or an acute COPD exacerbation. Treatment targets ventilation.