Penjagaan Respiratori dan Terapi Oksigen: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Kanula nasal: FiO₂ ≈ 21% + 4% × L/min (1–6 L/min)
Tempoh silinder: min = (psi − 200) × faktor / (L/min); D 0.16, E 0.28, H 3.14 L/psi
Ventilasi seminit dan alveolar: V̇E = V_T·f, V̇A = (V_T − V_D)·f
Berat badan ramalan: lelaki 50 + 0.91 × (cm − 152.4); wanita 45.5 + 0.91 × (cm − 152.4)
Nisbah P/F (Berlin, PEEP ≥ 5): ringan > 200–300, sederhana > 100–200, teruk ≤ 100 mmHg
Kandungan oksigen: CaO₂ = 1.34·Hb·SaO₂ + 0.003·PaO₂
Penghantaran oksigen: DO₂ = CaO₂ × CO × 10
Indeks ROX: (SpO₂/FiO₂)/RR

Kaedah

Letakkan setiap nilai dalam unit formula: FiO₂ dan SaO₂ sebagai pecahan, PaO₂ dalam mmHg, Hb dalam g/dL.
Untuk silinder, tolak baki selamat, darabkan dengan faktor silinder dan bahagikan dengan aliran.
Bundarkan masa silinder dan aliran ke bawah, jangan sekali-kali ke atas.
Untuk nisbah P/F, semak PEEP dahulu, kemudian bahagikan PaO₂ dengan FiO₂ dan bandingkan dengan 300, 200 dan 100 mmHg.
Untuk ventilasi, tolak ruang mati untuk ventilasi alveolar dan gunakan berat badan ramalan untuk isi padu tidal.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Skor penilaian klinikal

Skala Koma Glasgow: GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR: 5 tanda × 0–2 = 0–10; 7–10 menenangkan, 4–6 tidak normal secara sederhana, 0–3 rendah
Skala Braden: 5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 berisiko
Skala jatuh Morse: jatuh 25, diagnosis 15, alat bantu 15/30, IV 20, cara berjalan 10/20, status mental 15
Risiko NEWS2: 0–4 rendah; 3 tunggal rendah–sederhana; 5–6 sederhana; ≥ 7 tinggi
Tekanan arteri purata: MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Tekanan nadi dan indeks kejutan: PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Indeks jisim badan: BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Kaedah

Cari helaian skor yang digunakan oleh soalan dan julatnya (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
Skorkan setiap item secara berasingan, dengan memadankan huraian dengan tahapnya.
Tambahkan skor item dan semak bahawa jumlahnya berada dalam julat.
Gunakan nilai potongan: untuk NEWS2 cari juga sebarang parameter tunggal yang diskor 3.
Untuk nilai terterbitan gunakan MAP = (SBP + 2·DBP)/3, PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP dan BMI = kg/m².

Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Kaedah

Namakan masalah itu: kegagalan pam, arteri tersumbat, rentak, bekuan, penyempitan saluran udara, jangkitan atau masalah peranti.
Semak tanda bahaya dahulu: hipoksia, hipotensi, sakit dada, kekeliruan baharu, anggota sejuk tanpa nadi.
Padankan oksigen dengan pesakit: 94–98% untuk kebanyakan, 88–92% untuk mereka yang berisiko menahan CO₂.
Kaitkan setiap ubat dengan ujian dan risikonya: warfarin dan INR, heparin dan aPTT serta platelet, diuretik dan kalium.
Pilih tindakan pertama yang selamat, kemudian eskalasikan dan nilai semula.

2Soalan latihan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit mempunyai Hb 135 g/L, SaO₂ 92% dan PaO₂ 63 mmHg (8.4 kPa). Cari kandungan oksigen arteri CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg) dalam mL O₂/dL.

Hb 135 g/LSaO₂ 92%PaO₂ 63 mmHg (8.4 kPa)

CaO₂ = mL/dL

2.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Satu silinder dengan kapasiti air 3 L diisi sehingga 156 bar dan berjalan pada 10 L/min. Isi padu gas ialah kira-kira kapasiti air × tekanan. Dalam latihan ini silinder ditukar pada 20 bar. Berapa minit t sehingga ia mesti ditukar? Bundarkan ke bawah kepada minit bulat.

3 L156 bar10 L/min20 bar

t = min

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas darah arteri latihan menunjukkan pH 7.36, PaCO₂ 33 mmHg (4.4 kPa) dan HCO₃⁻ 18 mmol/L. Gangguan utamanya ialah asidosis metabolik. Setakat mana ia diberi pampasan? Klik jawapan anda.

pH 7.36PaCO₂ 33 mmHg (4.4 kPa)HCO₃⁻ 18 mmol/L

1tanpa pampasan
2pampasan separa
3pampasan penuh

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Pada aras laut, gas latihan yang diambil pada oksigen 28% menunjukkan PaO₂ 72 mmHg (9.6 kPa) dan PaCO₂ 59 mmHg (7.9 kPa). Gunakan PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 untuk mencari Kecerunan A–a.

FiO₂ 28%PaO₂ 72 mmHg (9.6 kPa)PaCO₂ 59 mmHg (7.9 kPa)

Kecerunan A–a = mmHg

5.Skor penilaian klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit latihan dinilai dengan skala jatuh Morse: sejarah jatuh dalam 3 bulan yang lalu: ya; diagnosis sekunder: ya; alat bantu berjalan: tongkat ketiak, tongkat atau alat bantu berjalan; terapi IV atau kunci salina: ya; cara berjalan: terjejas; status mental: melebih-lebihkan atau melupakan had. Cari jumlah Morse MFS.

0–125

MFS =

6.Skor penilaian klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit latihan dinilai dengan skala jatuh Morse: sejarah jatuh dalam 3 bulan yang lalu: tidak; diagnosis sekunder: tidak; alat bantu berjalan: tongkat ketiak, tongkat atau alat bantu berjalan; terapi IV atau kunci salina: ya; cara berjalan: lemah; status mental: tahu had sendiri. Dengan menggunakan nilai potongan 0–24 rendah, 25–44 sederhana dan 45 atau lebih tinggi, klik tahap risiko jatuh.

1risiko rendah
2risiko sederhana
3risiko tinggi

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSederhana

Why is a shock for cardioversion synchronised with the QRS complex?

ATo make the shock less painful for the patient
BTo keep the pads from burning the skin
CTo avoid delivering the shock during the T wave
DTo allow the use of a lower battery charge

8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSukar

Seorang pesakit hipertensi yang diketahui mempunyai TD 186/112 mmHg tanpa gejala dan tanpa tanda kerosakan organ. Respons manakah yang paling sesuai?

AMenyemaknya semula, melaporkannya dan menjangkakan rawatan oral selama beberapa jam hingga hari
BMemanggil pasukan henti jantung dan bersedia untuk intubasi
CTidak mengambil sebarang tindakan, kerana pesakit berasa sihat dan tiada gejala
DMemberikan bolus antihipertensif IV untuk mencapai 120/80 mmHg dalam masa 15 minit

3Larutan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: CaO₂ = 16.83 mL/dL

Kandungan dan penghantaran oksigen: CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg), dalam mL O₂ bagi setiap dL darah, dengan SaO₂ sebagai pecahan. Hampir semua oksigen terikat pada hemoglobin; bahagian yang terlarut adalah kecil. Penghantaran DO₂ = CaO₂ × keluaran jantung (L/min) × 10 (mL/min), kerana 1 L = 10 dL; nilai orang dewasa normal ketika rehat ialah kira-kira 1000 mL/min.

Hb dalam g/dL

135 g/L = 13.5 g/dL

Oksigen terikat

1.34·13.5·0.92 = 16.64 mL/dL

Oksigen terlarut

0.003·63 = 0.189 mL/dL

Kandungan oksigen

CaO₂ = 16.64 + 0.189 = 16.83 mL/dL

Jawapan

CaO₂ = 16.83 mL/dL

2.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: t = 40 min

Tempoh silinder: liter yang boleh digunakan = (tekanan tolok − baki selamat) × faktor silinder, dengan baki selamat biasanya 200 psi. Faktor silinder dalam L/psi: D 0.16, E 0.28, H (dan K) 3.14. Tempoh (min) = liter yang boleh digunakan/aliran (L/min). Bundarkan tempoh ke bawah, jangan ke atas, supaya silinder ditukar tepat pada masanya. Dalam sistem berasaskan bar, isi padu gas ialah kapasiti air (L) × tekanan (bar).

Gas yang boleh digunakan

3·(156 − 20) = 408 L

Tempoh

408/10 = 40.8 min → t = 40 min

Jawapan

t = 40 min

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: pampasan penuh

Membaca gas darah (ROME): pertama pH: di bawah 7.35 ialah asidemia, di atas 7.45 alkalemia. Kemudian cari nilai yang menerangkannya. PaCO₂ (normal 35–45 mmHg, 4.7–6.0 kPa) ialah bahagian respiratori dan bergerak berlawanan (Opposite) dengan pH dalam gangguan respiratori; HCO₃⁻ (normal 22–26 mmol/L) ialah bahagian metabolik dan bergerak dalam arah yang sama dengan pH (Respiratory Opposite, Metabolic Equal). Nilai yang satu lagi menunjukkan pampasan: normal bermaksud tanpa pampasan; tidak normal dalam arah yang menarik pH kembali sementara pH masih tidak normal bermaksud pampasan separa; pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh. Julat berbeza sedikit antara makmal; ini ialah nilai latihan.

ROME, nilai demi nilai

pH 7.36: dalam lingkungan 7.35–7.45

PaCO₂ 33 mmHg: rendah (35–45)

HCO₃⁻ 18 mmol/L: rendah (22–26)

Pampasan

pampasan penuh

Jawapan

pampasan penuh

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: Kecerunan A–a = 53.89 mmHg

Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.

Oksigen alveolus

PAO₂ = 0.28·713 − 59/0.8 = 199.6 − 73.75 = 125.9 mmHg

Kecerunan

A–a = 125.9 − 72 = 53.89 mmHg

Jawapan

Kecerunan A–a = 53.89 mmHg

5.Skor penilaian klinikal

Jawapan: MFS = 110

Skala jatuh Morse: enam item. Sejarah jatuh: tidak 0, ya 25. Diagnosis sekunder: tidak 0, ya 15. Alat bantu berjalan: tiada, rehat di katil atau bantuan jururawat 0; tongkat ketiak, tongkat atau alat bantu berjalan 15; berpegang pada perabot 30. Terapi IV atau kunci salina: tidak 0, ya 20. Cara berjalan: normal, rehat di katil atau kerusi roda 0; lemah 10; terjejas 20. Status mental: tahu had sendiri 0; melebih-lebihkan atau melupakan had 15. Jumlahnya dari 0 hingga 125. Nilai potongan risiko berbeza antara hospital; set yang lazim ialah 0–24 rendah, 25–44 sederhana dan 45 atau lebih tinggi.

Skorkan setiap item

sejarah jatuh dalam 3 bulan yang lalu: ya → 25

diagnosis sekunder: ya → 15

alat bantu berjalan: tongkat ketiak, tongkat atau alat bantu berjalan → 15

terapi IV atau kunci salina: ya → 20

cara berjalan: terjejas → 20

status mental: melebih-lebihkan atau melupakan had → 15

Tambah

Jumlah Morse = 25 + 15 + 15 + 20 + 20 + 15 = 110

Jawapan

MFS = 110

6.Skor penilaian klinikal

Jawapan: risiko tinggi

Skorkan setiap item

sejarah jatuh dalam 3 bulan yang lalu: tidak → 0

diagnosis sekunder: tidak → 0

alat bantu berjalan: tongkat ketiak, tongkat atau alat bantu berjalan → 15

terapi IV atau kunci salina: ya → 20

cara berjalan: lemah → 10

status mental: tahu had sendiri → 0

Tambah

Jumlah Morse = 0 + 0 + 15 + 20 + 10 + 0 = 45

Tahap risiko

45 → risiko tinggi

Jawapan

risiko tinggi

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: C · To avoid delivering the shock during the T wave

Mengapa ini jawapannya

A shock delivered on the T wave (the vulnerable period) can trigger ventricular fibrillation. Synchronisation times the shock to the R wave. In ventricular fibrillation there is no organised QRS, so defibrillation is unsynchronised.

Jawapan

C · To avoid delivering the shock during the T wave

8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: A · Menyemaknya semula, melaporkannya dan menjangkakan rawatan oral selama beberapa jam hingga hari

Mengapa ini jawapannya

Hipertensi teruk tanpa kerosakan organ akut (kadangkala dipanggil hipertensi mendesak) diuruskan dengan mengesahkan bacaan, mencari punca seperti kesakitan atau dos yang terlepas dan melaraskan terapi oral untuk menurunkan tekanan dalam tempoh beberapa jam hingga hari. Penurunan pantas berisiko menyebabkan iskemia otak, jantung dan buah pinggang, tetapi mengabaikannya juga tidak selamat.

Jawapan

A · Menyemaknya semula, melaporkannya dan menjangkakan rawatan oral selama beberapa jam hingga hari

ExamProblems · examproblems.com/courses/respiratory-care-and-oxygen-therapy