Penjagaan Respiratori dan Terapi Oksigen: pek ulang kaji kilat

Lembaran formula, langkah kaedah utama untuk setiap topik dan 8 soalan latihan, dengan penyelesaian penuh di bahagian belakang.

Soalan baharu Kembali ke kursus

Dalam tetingkap cetak, pilih “Simpan sebagai PDF” untuk menyimpan salinan pada peranti anda.

1Formula dan kaedah

Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Kanula nasal: FiO₂ ≈ 21% + 4% × L/min (1–6 L/min)
Tempoh silinder: min = (psi − 200) × faktor / (L/min); D 0.16, E 0.28, H 3.14 L/psi
Ventilasi seminit dan alveolar: V̇E = V_T·f, V̇A = (V_T − V_D)·f
Berat badan ramalan: lelaki 50 + 0.91 × (cm − 152.4); wanita 45.5 + 0.91 × (cm − 152.4)
Nisbah P/F (Berlin, PEEP ≥ 5): ringan > 200–300, sederhana > 100–200, teruk ≤ 100 mmHg
Kandungan oksigen: CaO₂ = 1.34·Hb·SaO₂ + 0.003·PaO₂
Penghantaran oksigen: DO₂ = CaO₂ × CO × 10
Indeks ROX: (SpO₂/FiO₂)/RR

Kaedah

Letakkan setiap nilai dalam unit formula: FiO₂ dan SaO₂ sebagai pecahan, PaO₂ dalam mmHg, Hb dalam g/dL.
Untuk silinder, tolak baki selamat, darabkan dengan faktor silinder dan bahagikan dengan aliran.
Bundarkan masa silinder dan aliran ke bawah, jangan sekali-kali ke atas.
Untuk nisbah P/F, semak PEEP dahulu, kemudian bahagikan PaO₂ dengan FiO₂ dan bandingkan dengan 300, 200 dan 100 mmHg.
Untuk ventilasi, tolak ruang mati untuk ventilasi alveolar dan gunakan berat badan ramalan untuk isi padu tidal.

Tafsiran gas darah arteri

Julat normal: pH 7.35–7.45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4.7–6.0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME: Respiratori: PaCO₂ berlawanan dengan pH; Metabolik: HCO₃⁻ sama dengan pH
Rumus Winter: PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Alkalosis metabolik: PaCO₂ ≈ 0.7·HCO₃⁻ + 21
Sela anion: AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Sela terbetul albumin: AG + 2.5·(4.0 − alb g/dL) = AG + 0.25·(40 − alb g/L)
Nisbah delta: (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Nisbah P/F: PaO₂/FiO₂
Persamaan gas alveolus: PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8
Osmolaliti serum: 2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2.8)

Kaedah

Baca pH: di bawah 7.35 ialah asidosis, di atas 7.45 ialah alkalosis.
Cari nilai yang menerangkannya: PaCO₂ yang bergerak berlawanan dengan pH ialah respiratori, HCO₃⁻ yang bergerak sama dengan pH ialah metabolik.
Lihat nilai yang satu lagi: normal bermaksud tanpa pampasan, tidak normal dalam arah pampasan bermaksud pampasan separa, dan pH normal dengan kedua-dua nilai tidak normal bermaksud pampasan penuh.
Dalam asidosis metabolik, bandingkan PaCO₂ dengan rumus Winter, 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, dan hitung sela anion Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
Semak sela anion yang tinggi dengan nisbah delta dan, apabila albumin rendah, dengan sela terbetul.

Skor penilaian klinikal

Skala Koma Glasgow: GCS = E (1–4) + V (1–5) + M (1–6) = 3–15
APGAR: 5 tanda × 0–2 = 0–10; 7–10 menenangkan, 4–6 tidak normal secara sederhana, 0–3 rendah
Skala Braden: 5 × (1–4) + 1 × (1–3) = 6–23; ≤ 18 berisiko
Skala jatuh Morse: jatuh 25, diagnosis 15, alat bantu 15/30, IV 20, cara berjalan 10/20, status mental 15
Risiko NEWS2: 0–4 rendah; 3 tunggal rendah–sederhana; 5–6 sederhana; ≥ 7 tinggi
Tekanan arteri purata: MAP = (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3
Tekanan nadi dan indeks kejutan: PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP
Indeks jisim badan: BMI = kg/m² = 703·lb/in²

Kaedah

Cari helaian skor yang digunakan oleh soalan dan julatnya (GCS 3–15, APGAR 0–10, Braden 6–23, Morse 0–125).
Skorkan setiap item secara berasingan, dengan memadankan huraian dengan tahapnya.
Tambahkan skor item dan semak bahawa jumlahnya berada dalam julat.
Gunakan nilai potongan: untuk NEWS2 cari juga sebarang parameter tunggal yang diskor 3.
Untuk nilai terterbitan gunakan MAP = (SBP + 2·DBP)/3, PP = SBP − DBP, SI = HR/SBP dan BMI = kg/m².

Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Kaedah

Namakan masalah itu: kegagalan pam, arteri tersumbat, rentak, bekuan, penyempitan saluran udara, jangkitan atau masalah peranti.
Semak tanda bahaya dahulu: hipoksia, hipotensi, sakit dada, kekeliruan baharu, anggota sejuk tanpa nadi.
Padankan oksigen dengan pesakit: 94–98% untuk kebanyakan, 88–92% untuk mereka yang berisiko menahan CO₂.
Kaitkan setiap ubat dengan ujian dan risikonya: warfarin dan INR, heparin dan aPTT serta platelet, diuretik dan kalium.
Pilih tindakan pertama yang selamat, kemudian eskalasikan dan nilai semula.

2Soalan latihan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang pesakit mempunyai Hb 136 g/L, SaO₂ 89% dan PaO₂ 56 mmHg (7.5 kPa). Cari kandungan oksigen arteri CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg) dalam mL O₂/dL.

Hb 136 g/LSaO₂ 89%PaO₂ 56 mmHg (7.5 kPa)

CaO₂ = mL/dL

2.Terapi oksigen & pengiraan respiratoriSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Seorang lelaki berventilasi setinggi 162 cm dan seberat 76 kg. Ventilasi pelindung paru-paru ditetapkan pada 5 mL bagi setiap kg berat badan ramalan. Dengan menggunakan PBW = 50 + 0.91 × (height cm − 152.4) kg, cari isi padu tidal V_T kepada mL yang terdekat.

162 cm76 kg5 mL/kg

V_T = mL

3.Tafsiran gas darah arteriSederhana

Gas latihan menunjukkan asidosis metabolik dengan HCO₃⁻ 14 mmol/L. Gunakan rumus Winter untuk mencari PaCO₂ yang dijangka (tengah julat) dalam mmHg.

HCO₃⁻ 14 mmol/L

PaCO₂ = mmHg

4.Tafsiran gas darah arteriSukar

Pada aras laut, gas latihan yang diambil pada oksigen 21% menunjukkan PaO₂ 66 mmHg (8.8 kPa) dan PaCO₂ 50 mmHg (6.7 kPa). Gunakan PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 untuk mencari Kecerunan A–a.

FiO₂ 21%PaO₂ 66 mmHg (8.8 kPa)PaCO₂ 50 mmHg (6.7 kPa)

Kecerunan A–a = mmHg

5.Skor penilaian klinikalSederhana

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Gunakan carta NEWS2 (SpO₂ skala 1) untuk pemerhatian ini: kadar pernafasan 20/min, SpO₂ 96% dengan oksigen tambahan, tekanan darah 150/90 mmHg, nadi 64/min, bertindak balas kepada suara sahaja, suhu 36.0 °C. Apakah jumlah skor NEWS2?

RR 20SpO₂ 96%O₂SBP 150HR 64VT 36.0 °C

NEWS2 =

6.Skor penilaian klinikalSukar

Latihan (nilai rekaan, bukan panduan klinikal). Pasukan menyasarkan tekanan arteri purata sekurang-kurangnya 65 mmHg. Tekanan sistolik pesakit ialah 99 mmHg. Dengan menggunakan MAP = (SBP + 2·DBP)/3, apakah tekanan diastolik terendah DBP yang masih memberikan MAP 65 mmHg?

MAP 65 mmHgSBP 99 mmHg

DBP = mmHg

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSederhana

A patient with bronchiectasis of the right lower lobe is taught postural drainage. How should they be positioned?

ASitting fully upright at all times
BFlat on the back with the arms raised
CWith the affected lobe lowest so it fills with mucus
DWith the affected lobe uppermost so gravity drains it

8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratoriSukar

After a fall onto the chest, part of a patient's chest wall moves inward when they breathe in and outward when they breathe out. What does this indicate?

AA large pleural effusion pressing on the chest wall
BNormal chest movement caused by pain on breathing
CA single simple rib fracture with no lung injury
DA flail chest from ribs broken in more than one place

3Larutan

1.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: CaO₂ = 16.39 mL/dL

Kandungan dan penghantaran oksigen: CaO₂ = 1.34 × Hb (g/dL) × SaO₂ + 0.003 × PaO₂ (mmHg), dalam mL O₂ bagi setiap dL darah, dengan SaO₂ sebagai pecahan. Hampir semua oksigen terikat pada hemoglobin; bahagian yang terlarut adalah kecil. Penghantaran DO₂ = CaO₂ × keluaran jantung (L/min) × 10 (mL/min), kerana 1 L = 10 dL; nilai orang dewasa normal ketika rehat ialah kira-kira 1000 mL/min.

Hb dalam g/dL

136 g/L = 13.6 g/dL

Oksigen terikat

1.34·13.6·0.89 = 16.22 mL/dL

Oksigen terlarut

0.003·56 = 0.168 mL/dL

Kandungan oksigen

CaO₂ = 16.22 + 0.168 = 16.39 mL/dL

Jawapan

CaO₂ = 16.39 mL/dL

2.Terapi oksigen & pengiraan respiratori

Jawapan: V_T = 294 mL

Ventilasi: ventilasi seminit V̇E = isi padu tidal × kadar pernafasan (orang dewasa normal kira-kira 5–8 L/min). Ventilasi alveolar V̇A = (isi padu tidal − ruang mati) × kadar, kerana udara dalam saluran udara (kira-kira 150 mL pada orang dewasa) tidak mengambil bahagian dalam pertukaran gas. Ventilasi pelindung paru-paru menggunakan kira-kira 6 mL setiap kg berat badan ramalan (PBW): lelaki 50 + 0.91 × (ketinggian dalam cm − 152.4) kg, wanita 45.5 + 0.91 × (ketinggian dalam cm − 152.4) kg (dengan inci: 2.3 bagi setiap inci melebihi 60 in).

Berat badan ramalan

PBW = 50 + 0.91·(162 − 152.4) = 58.74 kg

Isi padu tidal

V_T = 5·58.74 = 293.7 ≈ 294 mL

Jawapan

V_T = 294 mL

3.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: PaCO₂ = 29 mmHg

Pampasan yang dijangka: dalam asidosis metabolik, rumus Winter meramalkan PaCO₂ = 1.5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; nilai yang diukur di atas julat itu menunjukkan asidosis respiratori tambahan, dan di bawahnya alkalosis respiratori tambahan. Sela anion AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), biasanya kira-kira 8–12 mmol/L, membezakan asidosis metabolik sela tinggi daripada sela normal; albumin rendah menyembunyikan sela yang tinggi (tambah 2.5 bagi setiap g/dL albumin di bawah 4.0). Nisbah delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) antara kira-kira 0.8 dan 2 sepadan dengan asidosis sela tinggi tulen (sesetengah buku menggunakan 1 dan bukannya 0.8), di bawahnya asidosis sela normal tambahan, dan di atas 2 alkalosis metabolik tambahan.

Rumus Winter

PaCO₂ = 1.5·14 + 8 = 29 mmHg

julat: 27–31 mmHg

Jawapan

PaCO₂ = 29 mmHg

4.Tafsiran gas darah arteri

Jawapan: Kecerunan A–a = 21.23 mmHg

Nilai terterbitan: osmolaliti serum terhitung ialah 2·Na⁺ + glukosa + urea dengan semua nilai dalam mmol/L (2·Na⁺ + glukosa/18 + BUN/2.8 dengan glukosa dan BUN dalam mg/dL); nilai normal kira-kira 275–295 mOsm/kg. Nisbah P/F ialah PaO₂ dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Tekanan oksigen alveolus ialah PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0.8 mmHg pada aras laut, dan kecerunan A–a ialah PAO₂ − PaO₂.

Oksigen alveolus

PAO₂ = 0.21·713 − 50/0.8 = 149.7 − 62.5 = 87.23 mmHg

Kecerunan

A–a = 87.23 − 66 = 21.23 mmHg

Jawapan

Kecerunan A–a = 21.23 mmHg

5.Skor penilaian klinikal

Jawapan: NEWS2 = 6

NEWS2 (National Early Warning Score 2, Royal College of Physicians 2017): skorkan setiap satu daripada tujuh parameter dengan carta (kadar pernafasan, SpO₂ pada skala 1, udara atau oksigen tambahan, tekanan darah sistolik, nadi, kesedaran pada skala ACVPU dan suhu) dan tambahkan skor. Risiko klinikal: 0–4 rendah; skor 3 dalam mana-mana satu parameter rendah–sederhana; 5–6 sederhana; 7 atau lebih tinggi. Jumlah 5 atau lebih memerlukan tindak balas segera.

Skorkan setiap parameter

RR 20/min → 0

SpO₂ 96% → 0

dengan oksigen → 2

SBP 150 mmHg → 0

HR 64/min → 0

bertindak balas kepada suara sahaja (V) → 3

T 36.0 °C → 1

Tambah

NEWS2 = 0 + 0 + 2 + 0 + 0 + 3 + 1 = 6

Jawapan

NEWS2 = 6

6.Skor penilaian klinikal

Jawapan: DBP = 48 mmHg

Nilai tekanan darah: tekanan nadi PP = SBP − DBP. Tekanan arteri min MAP ≈ (SBP + 2·DBP)/3 = DBP + PP/3, anggaran berdasarkan jantung yang menghabiskan kira-kira dua pertiga setiap denyutan dalam diastol pada kadar denyutan jantung normal (kurang tepat apabila kadar denyutan jantung laju); MAP sekurang-kurangnya kira-kira 65 mmHg ialah sasaran biasa untuk perfusi organ. Indeks kejutan SI = kadar denyutan jantung/SBP biasanya kira-kira 0.5–0.7; nilai melebihi kira-kira 1 ialah tanda amaran kejutan.

Susun semula

DBP = (3·MAP − SBP)/2

Gantikan

DBP = (3·65 − 99)/2 = 96/2 = 48 mmHg

Jawapan

DBP = 48 mmHg

7.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: D · With the affected lobe uppermost so gravity drains it

Mengapa ini jawapannya

Postural drainage places the patient so the affected segment is above the main bronchus, letting gravity move secretions towards the larger airways to be coughed up. It is combined with breathing techniques. Head-down positions are avoided in patients with reflux, recent surgery or breathlessness.

Jawapan

D · With the affected lobe uppermost so gravity drains it

8.Perubatan-pembedahan: kardiovaskular & respiratori

Jawapan: D · A flail chest from ribs broken in more than one place

Mengapa ini jawapannya

A flail segment occurs when adjacent ribs are fractured in two or more places, so the segment moves paradoxically. It is often associated with lung contusion and respiratory failure. Management includes oxygen, strong analgesia and sometimes ventilation or surgical fixation.

Jawapan

D · A flail chest from ribs broken in more than one place

ExamProblems · examproblems.com/courses/respiratory-care-and-oxygen-therapy