Biologie: genetica en celbiologie: samenvattingspakket

Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 4 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.

Nieuwe opgaven Terug naar het vak

Kies in het printvenster “Opslaan als pdf” om een kopie op je apparaat te bewaren.

1Formules en methoden

Genetica

Monohybride kruising (Aa × Aa): genotypen 1 : 2 : 1, fenotypen 3 : 1
Dihybride kruising: fenotypen 9 : 3 : 3 : 1
Hardy-Weinberg: p + q = 1, p² + 2pq + q² = 1
Onafhankelijke genen: vermenigvuldig de kansen

2Oefenopgaven

1.GeneticaGemiddeld

hemofilie is X-gebonden recessief (allel h). Een draagster als moeder, X^HX^h, krijgt kinderen met een niet-aangedane vader, X^HY. De gameten van de moeder staan langs de zijkant. Klik op het vakje voor een niet-aangedane zoon.

♀ X^HX^h♂ X^HY

1X^H × X^H
2X^H × Y
3X^h × X^H
4X^h × Y

2.GeneticaMoeilijk

Een recessieve aandoening treft 16% van een populatie in Hardy-Weinberg-evenwicht. Welk deel f van de populatie is drager (heterozygoot)?

q² = 0,16

f =

3.CelbiologieGemiddeld

Welke moleculen kunnen het makkelijkst door enkelvoudige diffusie een dubbele fosfolipidenlaag passeren?

AEiwitten zoals albumine
BGrote polaire moleculen zoals glucose
CIonen zoals Na⁺ en K⁺
DKleine apolaire moleculen zoals O₂ en CO₂

4.CelbiologieMoeilijk

De "two-hit"-hypothese van Knudson, gebaseerd op retinoblastoom, verklaart dat tumorsuppressorgenen:

AAlleen bij kinderen voorkomen
BAltijd in gemuteerde vorm van zowel de moeder als de vader worden overgeërfd
CMeestal pas tot een tumor leiden als beide allelen zijn uitgeschakeld
DKanker veroorzaken als één allel overactief is

3Oplossingen

1.Genetica

Antwoord: X^H × Y

Punnettschema: de gameten van de ene ouder staan bovenaan, die van de andere ouder langs de zijkant. Elk vakje verbindt de gameet erboven met de gameet ernaast, en elk vakje is even waarschijnlijk. Een recessieve eigenschap komt alleen tot uiting als beide allelen recessief zijn; bij een X-gebonden eigenschap krijgen zonen hun enige X van de moeder.

Vul het schema in

X^HX^H, X^HY, X^hX^H, X^hY

Zoek het vakje

X^H × Y = X^HY

Antwoord

Vakje X^H × Y → X^HY

2.Genetica

Antwoord: f = 0,48

Hardy-Weinberg: in een grote populatie met willekeurige paring en zonder selectie geven de allelfrequenties p (dominant) en q (recessief), p + q = 1, de genotypefrequenties p², 2pq en q².

Allelfrequenties

q = √0,16 = 0,4

p = 1 − 0,4 = 0,6

Dragers

2pq = 2·0,6·0,4 = 0,48

Antwoord

f = 0,48

3.Celbiologie

Antwoord: D · Kleine apolaire moleculen zoals O₂ en CO₂

Waarom dit het antwoord is

Kleine apolaire moleculen lossen op in de hydrofobe kern en diffunderen er makkelijk doorheen. Ionen en grote polaire moleculen hebben kanalen of dragers nodig.

Antwoord

D · Kleine apolaire moleculen zoals O₂ en CO₂

4.Celbiologie

Antwoord: C · Meestal pas tot een tumor leiden als beide allelen zijn uitgeschakeld

Waarom dit het antwoord is

Verlies van één kopie van RB1 is niet genoeg; ook het tweede allel moet verloren gaan. Kinderen die één gemuteerde kopie erven, hebben maar één extra hit nodig, en krijgen daarom vaak al vroeg tumoren in beide ogen.

Antwoord

C · Meestal pas tot een tumor leiden als beide allelen zijn uitgeschakeld

ExamProblems · examproblems.com/courses/biology