Formuleoverzichten, de belangrijkste methodestappen voor elk onderwerp en 6 oefenopgaven, met volledige oplossingen achterin.
Een oplossing heeft een verhoudingssterkte van 1:1000. Je hebt 0,82 mg nodig. Trek het volume op in de spuit van 1 mL: welk volume V is dat?
Een flacon bevat 2000 mg poeder. Je voegt 9,5 mL oplosmiddel toe, en het poeder voegt 0,5 mL volume toe. Het voorschrift is 900 mg. Trek de dosis op: welk volume V geef je?
Een patiënt weegt 90 kg en krijgt 7,5 mg/kg als eenmalige dosis voorgeschreven. Bereken de dosis D in mg.
Het voorschrift is 0,18 mg. De ampul bevat 500 microgram per mL. Trek de dosis op in de spuit van 1 mL: welk volume V geef je?
Oefenopgave (verzonnen waarden, geen klinisch advies). Een patiënt van 68 kg krijgt intraveneus een oplaaddosis van phenytoin sodium om een spiegel (phenytoin) van 15 mg/L te bereiken. Het verdelingsvolume is 0,7 L/kg en de zoutfactor is S = 0,92. Bepaal de oplaaddosis LD van phenytoin sodium in mg.
Oefenopgave (verzonnen waarden, geen klinisch advies). Een man van 46 jaar weegt 74 kg en heeft een serumcreatinine van 1,9 mg/dL (168 µmol/L). Schat de creatinineklaring met Cockcroft–Gault: CrCl (mL/min) = (140 − leeftijd) × gewicht (kg)/(72 × SCr in mg/dL), × 0,85 voor vrouwen. Het gebruikelijke regime van vancomycin is 1000 mg elke 12 uur bij een creatinineklaring van 120 mL/min. Met behoud van de dosis wordt het interval verlengd in verhouding tot de daling van de klaring. Bepaal het nieuwe doseerinterval τ. Rond af op één decimaal.
Antwoord: V = 0,82 mL
Van sterkte naar volume: zet de sterkte eerst om in mg per mL. Een w/v-percentage is gram per 100 mL, dus x% = 10x mg/mL. Een verhoudingssterkte 1:n is 1 g in n mL. Na reconstitutie is de concentratie de dosis van het poeder gedeeld door het eindvolume (oplosmiddel + poedervolume). Dan volume = dosis/concentratie.
Antwoord: V = 4,5 mL
Van sterkte naar volume: zet de sterkte eerst om in mg per mL. Een w/v-percentage is gram per 100 mL, dus x% = 10x mg/mL. Een verhoudingssterkte 1:n is 1 g in n mL. Na reconstitutie is de concentratie de dosis van het poeder gedeeld door het eindvolume (oplosmiddel + poedervolume). Dan volume = dosis/concentratie.
Antwoord: D = 675 mg
Dosisberekening: de toe te dienen hoeveelheid is de voorgeschreven dosis gedeeld door de beschikbare sterkte, maal de hoeveelheid waarin die zit: hoeveelheid = (voorgeschreven dosis/sterkte) × volume. Gebruik altijd dezelfde eenheden (reken eerst g om naar mg, mg naar mcg) en controleer of de uitkomst logisch is.
Antwoord: V = 0,36 mL
Een dosis optrekken: volume = (voorgeschreven dosis/sterkte van de voorraad) × volume van de voorraad. Reken eerst naar dezelfde eenheden om, controleer dan of het volume in de spuit past en op een van de streepjes valt.
Antwoord: LD = 776,1 mg
Klaring en volume: in steady state is de doseersnelheid gelijk aan de eliminatiesnelheid, dus de onderhoudssnelheid = CL × Css. Een oplaaddosis is LD = Vd × C/(S × F), met S de zoutfactor (fractie werkzaam geneesmiddel in het zout) en F de biologische beschikbaarheid (1 voor IV). Uit twee spiegels volgt k = ln(C₁/C₂)/Δt; bij een IV-bolus is Vd = dosis/C₀ en CL = k × Vd. De getallen zijn alleen om te oefenen; volg aan het bed altijd de lokale protocollen en laat risicovolle doses dubbel controleren.
In de praktijk wordt de dosis afgerond op een handige hoeveelheid.
Antwoord: τ = 28,3 h
Een regime ontwerpen: bij snelle IV-doses daalt de spiegel tijdens het interval van piek naar dal, dus τ = ln(Cpiek/Cdal)/k en de dosis die de piek herstelt is Vd × (Cpiek − Cdal). De gemiddelde steady-state-spiegel is Css,gem = S·F·dosis/(CL·τ). Bij een infuus stijgt de spiegel als C = (R/CL)(1 − e−kt). Bij een geneesmiddel dat door de nieren wordt geklaard, wordt de dosis aangepast aan de creatinineklaring. De getallen zijn alleen om te oefenen; volg aan het bed altijd de lokale protocollen en laat risicovolle doses dubbel controleren.
In de praktijk wordt het interval afgerond op een handige waarde zoals 12, 24, 36 of 48 uur.
ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacy-calculations