W reakcji C3H8 + 5O2 → 3CO2 + 4H2O 12 g C3H8 reaguje całkowicie (pozostałe substraty w nadmiarze) i otrzymuje się 13,73 g H2O. Wyznacz wydajność procentową Y.
M(C3H8) = 44,1 g/molM(H2O) = 18,02 g/molrzeczywista: 13,73 g
Y = %
3.Stężenie molowe i rozcieńczanieŚredni
Potrzebujesz 250 mL roztworu o stężeniu 0,1 mol/L, a masz roztwór wyjściowy o stężeniu 3 mol/L. Jakiej objętości V1 roztworu wyjściowego potrzebujesz?
c1 = 3 mol/Lc2 = 0,1 mol/LV2 = 250 mL
V1 = mL
4.Stężenie molowe i rozcieńczanieTrudny
100 mL roztworu o stężeniu 0,5 mol/L zmieszano z 200 mL roztworu tej samej substancji o stężeniu 0,1 mol/L. Wyznacz stężenie c mieszaniny (objętości są addytywne).
Metalowy klocek (miedź) o masie 100 g (c = 0,385 J/(g·°C)) i temperaturze 130 °C wrzucono do 300 g wody (c = 4,18 J/(g·°C)) o temperaturze 25 °C w izolowanym naczyniu. Wyznacz temperaturę końcową Tf.
Do naczynia wprowadzono 0,5 mol/L H₂ i 0,5 mol/L I₂, które reagują: H₂ + I₂ ⇌ 2HI, przy Kc = 16. Wyznacz stężenie równowagowe [HI].
[H₂]₀ = [I₂]₀ = 0,5 mol/LKc = 16
[HI] = mol/L
10.Równowaga chemicznaTrudny
PCl₅ rozkłada się: PCl₅ ⇌ PCl₃ + Cl₂, przy Kc = 0,2 w temperaturze reakcji. Na początku w naczyniu jest tylko PCl₅ o stężeniu 1 mol/L. Wyznacz stężenie równowagowe [PCl5].
[PCl₅]₀ = 1 mol/LKc = 0,2
[PCl5] = mol/L
11.pH i buforyŚredni
Wyznacz pH pH roztworu o stężeniu 0,05 mol/L, którym jest kwas mrówkowy (Ka = 0,00018).
c = 0,05 mol/LKa = 0,00018
pH =
12.pH i buforyTrudny
Bufor zawiera 0,4 mol/L, którym jest kwas mlekowy, oraz 0,8 mol/L jego soli sodowej. Ka = 0,00014. Wyznacz pH pH buforu.
[HA] = 0,4[A⁻] = 0,8Ka = 0,00014
pH =
13.Kinetyka reakcjiŚredni
Reakcja o równaniu kinetycznym −rA = k·CA² ma k = 1 L/(mol·min) i zaczyna od 1 mol/L. Wyznacz stężenie CA po 10 min.
k = 1 L/(mol·min)CA0 = 1 mol/Lt = 10 min
CA = mol/L
14.Kinetyka reakcjiTrudny
Stała szybkości reakcji wynosi 0,05 min⁻¹ w 40 °C i 0,131 min⁻¹ w 55 °C. Wyznacz energię aktywacji Ea.
Stechiometria: uzgodnione równanie liczy cząstki, nie gramy. Zamień masę na mole wzorem n = m/M, użyj współczynników równania jako stosunku molowego, a potem wróć do masy: m = n·M. Przy dwóch substratach substrat limitujący to ten, który zużyje się pierwszy i ogranicza ilość produktu.
Mole każdego substratu
n(Fe2O3) = 8/159,69 = 0,0501 mol
n(CO) = 10/28,01 = 0,357 mol
Substrat limitujący
0,0501/1 = 0,0501, 0,357/3 = 0,119 → Fe2O3
Masa produktu
n(CO2) = 0,0501·3 = 0,1503 mol
m = 0,1503·44,01 = 6,614 g
Odpowiedź
m = 6,614 g
2.Stechiometria
Odpowiedź: Y = 70 %
Stechiometria: uzgodnione równanie liczy cząstki, nie gramy. Zamień masę na mole wzorem n = m/M, użyj współczynników równania jako stosunku molowego, a potem wróć do masy: m = n·M. Przy dwóch substratach substrat limitujący to ten, który zużyje się pierwszy i ogranicza ilość produktu.
Wydajność teoretyczna
n(C3H8) = 12/44,1 = 0,2721 mol
m = 0,2721·4/1·18,02 = 19,61 g
Wydajność procentowa
Y = 13,73/19,61·100 = 70%
Odpowiedź
Y = 70%
3.Stężenie molowe i rozcieńczanie
Odpowiedź: V1 = 8,333 mL
Stężenie molowe: c = n/V w mol/L, gdzie n = m/M. Rozcieńczanie dodaje rozpuszczalnik, ale nie substancję rozpuszczoną, więc liczba moli się nie zmienia: c₁·V₁ = c₂·V₂. Po zmieszaniu dwóch roztworów tej samej substancji sumują się mole, a także objętości.
Objętość roztworu wyjściowego
V1 = c2·V2/c1 = 0,1·250/3 = 8,333 mL
Odpowiedź
V1 = 8,333 mL
4.Stężenie molowe i rozcieńczanie
Odpowiedź: c = 0,2333 mol/L
Stężenie molowe: c = n/V w mol/L, gdzie n = m/M. Rozcieńczanie dodaje rozpuszczalnik, ale nie substancję rozpuszczoną, więc liczba moli się nie zmienia: c₁·V₁ = c₂·V₂. Po zmieszaniu dwóch roztworów tej samej substancji sumują się mole, a także objętości.
Całkowita liczba moli
n = 0,5·100 + 0,1·200 = 70 mmol
Stężenie mieszaniny
c = 70/300 = 0,2333 mol/L
Odpowiedź
c = 0,2333 mol/L
5.Równanie stanu gazu doskonałego
Odpowiedź: V = 2602 L
Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.
Mole
n = 400/4,003 = 99,93 mol
T = 40 + 273,15 = 313,1 K
Objętość
V = nRT/P = 99,93·8,314·313,1/100 = 2602 L
Odpowiedź
V = 2602 L
6.Równanie stanu gazu doskonałego
Odpowiedź: ρ = 5,97 kg/m³
Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).
Przekształć prawo gazowe
PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 50 + 273,15 = 323,1 K
Gęstość
ρ = 1000·16,04/(8,314·323,1) = 5,97 kg/m³
Odpowiedź
ρ = 5,97 kg/m³
7.Kalorymetria i entalpia
Odpowiedź: Tf = 28,13 °C
Ciepło i entalpia: ogrzanie substancji wymaga q = m·c·ΔT. W kalorymetrze ciepło oddane przez ciało gorące jest równe ciepłu pobranemu przez ciało zimne. Zmianę entalpii reakcji wyznacza się z entalpii tworzenia: ΔH° = ΣΔH°f(produkty) − ΣΔH°f(substraty), każdą pomnożoną przez jej współczynnik.
Bilans cieplny
100·0,385·(130 − Tf) = 300·4,18·(Tf − 25)
Wyznacz temperaturę końcową
Tf = (38,5·130 + 1254·25)/(38,5 + 1254) = 28,13 °C
Odpowiedź
Tf = 28,13 °C
8.Kalorymetria i entalpia
Odpowiedź: ΔH° = −5755 kJ
Ciepło i entalpia: ogrzanie substancji wymaga q = m·c·ΔT. W kalorymetrze ciepło oddane przez ciało gorące jest równe ciepłu pobranemu przez ciało zimne. Zmianę entalpii reakcji wyznacza się z entalpii tworzenia: ΔH° = ΣΔH°f(produkty) − ΣΔH°f(substraty), każdą pomnożoną przez jej współczynnik.
Równowaga chemiczna: dla aA + bB ⇌ cC + dD stała równowagi wynosi Kc = [C]c[D]d/([A]a[B]b), przy stężeniach w stanie równowagi. Tabela ICE (początek, zmiana, równowaga) wiąże ilości początkowe z ilościami w stanie równowagi przez jedną niewiadomą x, pomnożoną przez współczynniki.
Równowaga chemiczna: dla aA + bB ⇌ cC + dD stała równowagi wynosi Kc = [C]c[D]d/([A]a[B]b), przy stężeniach w stanie równowagi. Tabela ICE (początek, zmiana, równowaga) wiąże ilości początkowe z ilościami w stanie równowagi przez jedną niewiadomą x, pomnożoną przez współczynniki.
Wyrażenie na stałą równowagi
0,2 = x²/(1 − x) → x² + 0,2·x − 0,2 = 0
Rozwiąż równanie kwadratowe
x = (−0,2 + √(0,2² + 4·0,2))/2 = 0,3583 mol/L
Stężenie równowagowe
[PCl₅] = 1 − 0,3583 = 0,6417 mol/L
Odpowiedź
[PCl5] = 0,6417 mol/L
11.pH i bufory
Odpowiedź: pH = 2,536
pH: pH = −log₁₀[H₃O⁺] i pOH = −log₁₀[OH⁻], przy czym pH + pOH = 14 w 25 °C. Mocne kwasy i zasady dysocjują całkowicie. Słaby kwas tylko częściowo: Ka = x²/(c − x), gdzie x = [H₃O⁺]. Bufor ze słabego kwasu i sprzężonej z nim zasady spełnia równanie Hendersona–Hasselbalcha: pH = pKa + log([A⁻]/[HA]).
Równowaga
HA ⇌ H⁺ + A⁻: dysocjuje x mol/L kwasu.
Ka = x²/(0,05 − x) → x = 0,002911 mol/L
pH
pH = −log(0,002911) = 2,536
Odpowiedź
pH = 2,536
12.pH i bufory
Odpowiedź: pH = 4,155
pH: pH = −log₁₀[H₃O⁺] i pOH = −log₁₀[OH⁻], przy czym pH + pOH = 14 w 25 °C. Mocne kwasy i zasady dysocjują całkowicie. Słaby kwas tylko częściowo: Ka = x²/(c − x), gdzie x = [H₃O⁺]. Bufor ze słabego kwasu i sprzężonej z nim zasady spełnia równanie Hendersona–Hasselbalcha: pH = pKa + log([A⁻]/[HA]).
pKa
pKa = 3,854
Henderson–Hasselbalch
pH = 3,854 + log(0,8/0,4) = 4,155
Odpowiedź
pH = 4,155
13.Kinetyka reakcji
Odpowiedź: CA = 0,09091 mol/L
Szybkość reakcji: dla reakcji pierwszego rzędu −dC/dt = kC, więc C = C₀·e−kt, a okres półtrwania ln 2/k nie zależy od stężenia. Dla reakcji drugiego rzędu 1/C = 1/C₀ + kt. Stała szybkości rośnie z temperaturą zgodnie z równaniem Arrheniusa: k = A·e−Ea/(RT).
Scałkowane równanie drugiego rzędu
1/CA = 1/CA0 + kt = 1 + 1·10 = 11 L/mol
CA = 1/11 = 0,09091 mol/L
Odpowiedź
CA = 0,09091 mol/L
14.Kinetyka reakcji
Odpowiedź: Ea = 54,86 kJ/mol
Szybkość reakcji: dla reakcji pierwszego rzędu −dC/dt = kC, więc C = C₀·e−kt, a okres półtrwania ln 2/k nie zależy od stężenia. Dla reakcji drugiego rzędu 1/C = 1/C₀ + kt. Stała szybkości rośnie z temperaturą zgodnie z równaniem Arrheniusa: k = A·e−Ea/(RT).
Temperatury bezwzględne
T1 = 313,1 K, T2 = 328,1 K
Wyznacz Ea z równania Arrheniusa
Ea = −R·ln(k2/k1)/(1/T2 − 1/T1) = −8,314·0,9632/(-1,460e-4) = 54859 J/mol