Bilans masy
- Stan ustalony
- na wejściu = na wyjściu
- Bilans całkowity
- ṁ1 + ṁ2 = ṁ3
- Bilans składnika
- ṁ1x1 + ṁ2x2 = ṁ3x3
- Wyparka
- F·xF = P·xP, W = F − P
Bilanse masy i energii: zestaw na powtórkę
Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 8 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.
1Wzory i metody
Bilans energii
- Ciepło jawne
- Q = ṁ·cp·ΔT
- Ciepło utajone
- Q = ṁ·hfg
- Mieszanie
- ΣṁcpTin = ΣṁcpTout
- Woda
- cp ≈ 4,18 kJ/(kg·K)
Równanie stanu gazu doskonałego
- Równanie stanu gazu doskonałego
- pV = nRT
- Stała gazowa
- R = 8,314 J/(mol·K)
- Prawo gazowe dla dwóch stanów
- p1V1/T1 = p2V2/T2
- Mole
- n = m/M
- Temperatura
- T[K] = T[°C] + 273,15
Stechiometria
- Mole
- n = m/M
- Stężenie
- c = n/V
- Stosunek molowy
- użyj współczynników uzgodnionego równania
- Substrat limitujący
- ten, który wyczerpie się pierwszy
- Wydajność procentowa
- rzeczywista / teoretyczna × 100%
Metoda
- Napisz i zbilansuj równanie reakcji.
- Zamień podaną masę na mole: n = m/M.
- Użyj współczynników jako stosunku molowego, aby wyznaczyć liczbę moli szukanej substancji.
- Przelicz z powrotem na masę: m = n·M. Przy dwóch substratach najpierw wyznacz substrat limitujący.
2Zadania do ćwiczenia
1.Bilans masyŚredni
Ile strumienia 2 trzeba co godzinę dodać do strumienia 1, aby mieszanina zawierała 25% składnika (NaOH)? Wyznacz ṁ2.
ṁ1 = 950 kg/hx1 = 35 %x2 = 10 %x3 = 25 %
ṁ2 = kg/h
2.Bilans masyTrudny
Wyparka zatęża roztwór (sól), odparowując czystą wodę. Wyznacz ilość odparowanej wody W w kg/h.
F = 700 kg/hxF = 5 %xP = 35 %
W = kg/h
3.Bilans energiiŚredni
Gorący czynnik (mieszanina glikolu) chłodzi wodę w przeciwprądowym wymienniku ciepła bez strat. Wyznacz temperaturę wody na wylocie tout.
ṁh = 1 kg/scp,h = 3,6 kJ/(kg·K)Th: 180 → 130 °Cṁc = 1,5 kg/scp,c = 4,18 kJ/(kg·K)tin = 10 °C
tout = °C
4.Bilans energiiTrudny
Gorący czynnik (etanol) podgrzewa wodę w wymienniku, który traci do otoczenia 5% ciepła oddanego przez strumień gorący. Wyznacz potrzebne natężenie przepływu wody ṁc.
ṁh = 1,5 kg/scp,h = 2,44 kJ/(kg·K)Th: 130 → 80 °Ct: 15 → 40 °Ccp,c = 4,18 kJ/(kg·K)straty = 5 %
ṁc = kg/s
5.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
Jaką objętość V zajmuje 320 g (O₂) przy 250 kPa i 15 °C? Potraktuj go jak gaz doskonały.
m = 320 gM = 32 g/molP = 250 kPaT = 15 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
6.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Wyznacz gęstość ρ gazu (He) przy 400 kPa i 110 °C, traktując go jak gaz doskonały.
M = 4,003 g/molP = 400 kPaT = 110 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
7.StechiometriaŚredni
10 g CH4 i 32 g O2 reagują zgodnie z CH4 + 2O2 → CO2 + 2H2O. Jaka masa m CO2 może powstać?
M(CH4) = 16,04M(O2) = 32M(CO2) = 44,01 g/mol
m = g
8.StechiometriaTrudny
W reakcji 2Al + 3Cl2 → 2AlCl3 16 g Al reaguje całkowicie (pozostałe substraty w nadmiarze) i otrzymuje się 64,84 g AlCl3. Wyznacz wydajność procentową Y.
M(Al) = 26,98 g/molM(AlCl3) = 133,33 g/molrzeczywista: 64,84 g
Y = %
3Roztwory
1.Bilans masy
Odpowiedź: ṁ2 = 633,3 kg/h
Bilans masy w stanie ustalonym: wlot = wylot dla całości i dla każdego składnika. Zadania z mieszaniem łączą oba.
Bilanse
Total: ṁ3 = ṁ1 + ṁ2
NaOH: ṁ1x1 + ṁ2x2 = (ṁ1 + ṁ2)x3
Wyznacz ṁ2
ṁ2 = ṁ1(x1 − x3)/(x3 − x2) = 950·(35 − 25)/(25 − 10) = 633,3 kg/h
Odpowiedź
ṁ2 = 633,3 kg/h
2.Bilans masy
Odpowiedź: W = 600 kg/h
Składnik kluczowy: składnik, który przechodzi bez zmian w jednym strumieniu (tu substancja rozpuszczona), wiąże strumienie bezpośrednio. Resztę daje bilans całkowity.
Bilans substancji rozpuszczonej
F·xF = P·xP → P = 700·5/35 = 100 kg/h
Bilans całkowity
W = F − P = 700 − 100 = 600 kg/h
Odpowiedź
W = 600 kg/h
3.Bilans energii
Odpowiedź: tout = 38,71 °C
Bilans energii wymiennika: bez strat ṁhcp,h(Th,in − Th,out) = ṁccp,c(tout − tin).
Ciepło oddane przez strumień gorący
Q = 1·3,6·(180 − 130) = 180 kW
Ciepło przejęte przez wodę
tout = tin + Q/(ṁccp,c) = 10 + 180/(1,5·4,18) = 38,71 °C
Odpowiedź
tout = 38,71 °C
4.Bilans energii
Odpowiedź: ṁc = 1,664 kg/s
Bilans energii ze stratami: ciepło oddane = ciepło przejęte + ciepło stracone.
Ciepło oddane
Qh = 1,5·2,44·(130 − 80) = 183 kW
Ciepło, które trafia do wody
Qc = (1 − 0,05)·183 = 173,8 kW
Natężenie przepływu wody
ṁc = Qc/(cp,c·Δt) = 173,8/(4,18·25) = 1,664 kg/s
Odpowiedź
ṁc = 1,664 kg/s
5.Równanie stanu gazu doskonałego
Odpowiedź: V = 95,83 L
Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.
Mole
n = 320/32 = 10 mol
T = 15 + 273,15 = 288,1 K
Objętość
V = nRT/P = 10·8,314·288,1/250 = 95,83 L
Odpowiedź
V = 95,83 L
6.Równanie stanu gazu doskonałego
Odpowiedź: ρ = 0,5027 kg/m³
Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).
Przekształć prawo gazowe
PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 110 + 273,15 = 383,1 K
Gęstość
ρ = 400·4,003/(8,314·383,1) = 0,5027 kg/m³
Odpowiedź
ρ = 0,5027 kg/m³
7.Stechiometria
Odpowiedź: m = 22 g
Stechiometria: uzgodnione równanie liczy cząstki, nie gramy. Zamień masę na mole wzorem n = m/M, użyj współczynników równania jako stosunku molowego, a potem wróć do masy: m = n·M. Przy dwóch substratach substrat limitujący to ten, który zużyje się pierwszy i ogranicza ilość produktu.
Mole każdego substratu
n(CH4) = 10/16,04 = 0,6234 mol
n(O2) = 32/32 = 1 mol
Substrat limitujący
0,6234/1 = 0,6234, 1/2 = 0,5 → O2
Masa produktu
n(CO2) = 0,5·1 = 0,5 mol
m = 0,5·44,01 = 22 g
Odpowiedź
m = 22 g
8.Stechiometria
Odpowiedź: Y = 82 %
Stechiometria: uzgodnione równanie liczy cząstki, nie gramy. Zamień masę na mole wzorem n = m/M, użyj współczynników równania jako stosunku molowego, a potem wróć do masy: m = n·M. Przy dwóch substratach substrat limitujący to ten, który zużyje się pierwszy i ogranicza ilość produktu.
Wydajność teoretyczna
n(Al) = 16/26,98 = 0,593 mol
m = 0,593·2/2·133,33 = 79,07 g
Wydajność procentowa
Y = 64,84/79,07·100 = 82%
Odpowiedź
Y = 82%
ExamProblems · examproblems.com/courses/material-and-energy-balances