Bilans masy
- Stan ustalony
- na wejściu = na wyjściu
- Bilans całkowity
- ṁ1 + ṁ2 = ṁ3
- Bilans składnika
- ṁ1x1 + ṁ2x2 = ṁ3x3
- Wyparka
- F·xF = P·xP, W = F − P
Bilanse masy i energii: zestaw na powtórkę
Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 8 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.
1Wzory i metody
Bilans energii
- Ciepło jawne
- Q = ṁ·cp·ΔT
- Ciepło utajone
- Q = ṁ·hfg
- Mieszanie
- ΣṁcpTin = ΣṁcpTout
- Woda
- cp ≈ 4,18 kJ/(kg·K)
Równanie stanu gazu doskonałego
- Równanie stanu gazu doskonałego
- pV = nRT
- Stała gazowa
- R = 8,314 J/(mol·K)
- Prawo gazowe dla dwóch stanów
- p1V1/T1 = p2V2/T2
- Mole
- n = m/M
- Temperatura
- T[K] = T[°C] + 273,15
Stechiometria
- Mole
- n = m/M
- Stężenie
- c = n/V
- Stosunek molowy
- użyj współczynników uzgodnionego równania
- Substrat limitujący
- ten, który wyczerpie się pierwszy
- Wydajność procentowa
- rzeczywista / teoretyczna × 100%
Metoda
- Napisz i zbilansuj równanie reakcji.
- Zamień podaną masę na mole: n = m/M.
- Użyj współczynników jako stosunku molowego, aby wyznaczyć liczbę moli szukanej substancji.
- Przelicz z powrotem na masę: m = n·M. Przy dwóch substratach najpierw wyznacz substrat limitujący.
2Zadania do ćwiczenia
1.Bilans masyŚredni
Ile strumienia 2 trzeba co godzinę dodać do strumienia 1, aby mieszanina zawierała 10% składnika (sól)? Wyznacz ṁ2.
ṁ1 = 200 kg/hx1 = 5 %x2 = 45 %x3 = 10 %
ṁ2 = kg/h
2.Bilans masyTrudny
Wyparka zatęża roztwór (NaOH), odparowując czystą wodę. Wyznacz ilość odparowanej wody W w kg/h.
F = 2400 kg/hxF = 14 %xP = 55 %
W = kg/h
3.Bilans energiiŚredni
Gorący czynnik (lekki olej) chłodzi wodę w przeciwprądowym wymienniku ciepła bez strat. Wyznacz temperaturę wody na wylocie tout.
ṁh = 0,5 kg/scp,h = 2,1 kJ/(kg·K)Th: 170 → 140 °Cṁc = 2 kg/scp,c = 4,18 kJ/(kg·K)tin = 30 °C
tout = °C
4.Bilans energiiTrudny
Gorący czynnik (mieszanina glikolu) podgrzewa wodę w wymienniku, który traci do otoczenia 10% ciepła oddanego przez strumień gorący. Wyznacz potrzebne natężenie przepływu wody ṁc.
ṁh = 0,5 kg/scp,h = 3,6 kJ/(kg·K)Th: 170 → 120 °Ct: 30 → 90 °Ccp,c = 4,18 kJ/(kg·K)straty = 10 %
ṁc = kg/s
5.Równanie stanu gazu doskonałegoŚredni
Zbiornik o pojemności 30 L zawiera 160 g (CH₄) w temperaturze 0 °C. Potraktuj go jak gaz doskonały i wyznacz ciśnienie P.
m = 160 gM = 16,04 g/molV = 30 LT = 0 °CR = 8,314 J/(mol·K)
P = kPa
6.Równanie stanu gazu doskonałegoTrudny
Wyznacz gęstość ρ gazu (O₂) przy 500 kPa i 140 °C, traktując go jak gaz doskonały.
M = 32 g/molP = 500 kPaT = 140 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
7.StechiometriaŚredni
16 g N2 i 80 g H2 reagują zgodnie z N2 + 3H2 → 2NH3. Jaka masa m NH3 może powstać?
M(N2) = 28,02M(H2) = 2,016M(NH3) = 17,03 g/mol
m = g
8.StechiometriaTrudny
W reakcji 2Al + 3Cl2 → 2AlCl3 8 g Al reaguje całkowicie (pozostałe substraty w nadmiarze) i otrzymuje się 37,16 g AlCl3. Wyznacz wydajność procentową Y.
M(Al) = 26,98 g/molM(AlCl3) = 133,33 g/molrzeczywista: 37,16 g
Y = %
3Roztwory
1.Bilans masy
Odpowiedź: ṁ2 = 28,57 kg/h
Bilans masy w stanie ustalonym: wlot = wylot dla całości i dla każdego składnika. Zadania z mieszaniem łączą oba.
Bilanse
Total: ṁ3 = ṁ1 + ṁ2
sól: ṁ1x1 + ṁ2x2 = (ṁ1 + ṁ2)x3
Wyznacz ṁ2
ṁ2 = ṁ1(x1 − x3)/(x3 − x2) = 200·(5 − 10)/(10 − 45) = 28,57 kg/h
Odpowiedź
ṁ2 = 28,57 kg/h
2.Bilans masy
Odpowiedź: W = 1789 kg/h
Składnik kluczowy: składnik, który przechodzi bez zmian w jednym strumieniu (tu substancja rozpuszczona), wiąże strumienie bezpośrednio. Resztę daje bilans całkowity.
Bilans substancji rozpuszczonej
F·xF = P·xP → P = 2400·14/55 = 610,9 kg/h
Bilans całkowity
W = F − P = 2400 − 610,9 = 1789 kg/h
Odpowiedź
W = 1789 kg/h
3.Bilans energii
Odpowiedź: tout = 33,77 °C
Bilans energii wymiennika: bez strat ṁhcp,h(Th,in − Th,out) = ṁccp,c(tout − tin).
Ciepło oddane przez strumień gorący
Q = 0,5·2,1·(170 − 140) = 31,5 kW
Ciepło przejęte przez wodę
tout = tin + Q/(ṁccp,c) = 30 + 31,5/(2·4,18) = 33,77 °C
Odpowiedź
tout = 33,77 °C
4.Bilans energii
Odpowiedź: ṁc = 0,323 kg/s
Bilans energii ze stratami: ciepło oddane = ciepło przejęte + ciepło stracone.
Ciepło oddane
Qh = 0,5·3,6·(170 − 120) = 90 kW
Ciepło, które trafia do wody
Qc = (1 − 0,1)·90 = 81 kW
Natężenie przepływu wody
ṁc = Qc/(cp,c·Δt) = 81/(4,18·60) = 0,323 kg/s
Odpowiedź
ṁc = 0,323 kg/s
5.Równanie stanu gazu doskonałego
Odpowiedź: P = 755,1 kPa
Równanie stanu gazu doskonałego: PV = nRT, gdzie n = m/M.
Mole
n = m/M = 160/16,04 = 9,975 mol
T = 0 + 273,15 = 273,1 K
Ciśnienie
P = nRT/V = 9,975·8,314·273,1/0,03 = 755,1 kPa
Odpowiedź
P = 755,1 kPa
6.Równanie stanu gazu doskonałego
Odpowiedź: ρ = 4,658 kg/m³
Gęstość gazu doskonałego: ρ = PM/(RT).
Przekształć prawo gazowe
PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 140 + 273,15 = 413,1 K
Gęstość
ρ = 500·32/(8,314·413,1) = 4,658 kg/m³
Odpowiedź
ρ = 4,658 kg/m³
7.Stechiometria
Odpowiedź: m = 19,45 g
Stechiometria: uzgodnione równanie liczy cząstki, nie gramy. Zamień masę na mole wzorem n = m/M, użyj współczynników równania jako stosunku molowego, a potem wróć do masy: m = n·M. Przy dwóch substratach substrat limitujący to ten, który zużyje się pierwszy i ogranicza ilość produktu.
Mole każdego substratu
n(N2) = 16/28,02 = 0,571 mol
n(H2) = 80/2,016 = 39,68 mol
Substrat limitujący
0,571/1 = 0,571, 39,68/3 = 13,23 → N2
Masa produktu
n(NH3) = 0,571·2 = 1,142 mol
m = 1,142·17,03 = 19,45 g
Odpowiedź
m = 19,45 g
8.Stechiometria
Odpowiedź: Y = 93,99 %
Stechiometria: uzgodnione równanie liczy cząstki, nie gramy. Zamień masę na mole wzorem n = m/M, użyj współczynników równania jako stosunku molowego, a potem wróć do masy: m = n·M. Przy dwóch substratach substrat limitujący to ten, który zużyje się pierwszy i ogranicza ilość produktu.
Wydajność teoretyczna
n(Al) = 8/26,98 = 0,2965 mol
m = 0,2965·2/2·133,33 = 39,53 g
Wydajność procentowa
Y = 37,16/39,53·100 = 93,99%
Odpowiedź
Y = 93,99%
ExamProblems · examproblems.com/courses/material-and-energy-balances