Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Który nerw czaszkowy unerwia mięsień prosty boczny oka?

  1. ANerw bloczkowy (IV)
  2. BNerw okoruchowy (III)
  3. CNerw odwodzący (VI)
  4. DNerw wzrokowy (II)
2.Anatomia człowiekaTrudny

Dlaczego dren lub igłę do jamy opłucnej wprowadza się tuż nad górnym brzegiem żebra?

  1. ANad każdym żebrem nie ma mięśni międzyżebrowych
  2. BOpłucna jest najgrubsza tuż nad każdym żebrem
  3. CŻyła, tętnica i nerw międzyżebrowy biegną wzdłuż dolnego brzegu każdego żebra
  4. DPłuco nie sięga obszaru nad każdym żebrem
3.Fizjologia człowiekaŚredni

Które receptory reagują głównie na spadek utlenowania krwi tętniczej?

  1. AChemoreceptory ośrodkowe w rdzeniu przedłużonym
  2. BReceptory rozciągania w płucach
  3. CBaroreceptory w zatoce szyjnej
  4. DChemoreceptory obwodowe w kłębkach szyjnych i aortalnych
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Jakich wyników badań czynności tarczycy można się spodziewać w chorobie Gravesa-Basedowa i dlaczego?

  1. ANiskie T4 i wysokie TSH, bo przeciwciała niszczą gruczoł
  2. BNiskie T4 i niskie TSH, bo zawodzi podwzgórze
  3. CWysokie T4 i wysokie TSH, bo przedni płat przysadki jest nadczynny
  4. DWysokie T4 i niskie TSH, bo przeciwciała pobudzają receptor TSH
5.MikrobiologiaŚredni

Co jest jedną z funkcji układu dopełniacza?

  1. AWytwarzanie przeciwciał przeciw nowo napotkanym antygenom
  2. BPrezentowanie antygenów limfocytom T
  3. CTworzenie porów w błonach niektórych bakterii
  4. DWytwarzanie nowych krwinek czerwonych
6.MikrobiologiaTrudny

Kilka osób wymiotuje w ciągu kilku godzin po zjedzeniu smażonego ryżu ugotowanego poprzedniego dnia i przechowywanego w temperaturze pokojowej. Który organizm jest klasyczną przyczyną?

  1. ASalmonella Typhi
  2. BClostridium botulinum
  3. CBacillus cereus
  4. DListeria monocytogenes
7.FarmakologiaŚredni

How should a patient store sublingual glyceryl trinitrate (nitroglycerin) tablets?

  1. AIn the original dark glass bottle, away from heat, light and moisture
  2. BLoose in a shirt pocket close to the body for quick access
  3. CIn a plastic weekly pill box with other tablets
  4. DIn the fridge in a damp, open container to keep them fresh and cool
8.FarmakologiaTrudny

A patient taking dabigatran has a life-threatening bleed. Which specific reversal agent is used?

  1. AIdarucizumab
  2. BProtamine sulfate
  3. CVitamin K
  4. DAndexanet alfa
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje kwasicę metaboliczną z HCO₃⁻ 10 mmol/L. Użyj wzoru Wintersa, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂ (środek zakresu) w mmHg.

HCO₃⁻ 10 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Gazometria do ćwiczeń pokazuje zasadowicę metaboliczną z HCO₃⁻ 31 mmol/L. Użyj oczekiwanego PaCO₂ = 0,7·HCO₃⁻ + 21, aby znaleźć oczekiwane PaCO₂.

HCO₃⁻ 31 mmol/L
PaCO₂ = mmHg
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Ten zapis w odprowadzeniu II pokazuje trzepotanie przedsionków. Ile wynosi fale trzepotania na zespół QRS (liczba n w przewodzeniu n:1)?

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
fale trzepotania na zespół QRS =
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVtorsade de pointesmigotanie przedsionkówczęstoskurcz komorowytachykardia zatokowa

Rozpoznaj rytm na tym zapisie w odprowadzeniu II. Kliknij odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1torsade de pointes
  2. 2migotanie przedsionków
  3. 3częstoskurcz komorowy
  4. 4tachykardia zatokowa
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
osobylata15500,521101,5nowe przypadki16

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W kohorcie obserwowano grupy osób przez różny czas (zob. tabela: liczba osób i lata obserwacji dla każdej). W trakcie obserwacji wystąpiło 16 nowych przypadków. Oblicz współczynnik zapadalności IR na 1000 osobolat. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

550 × 0,5 lata110 × 1,5 lata16 nowe przypadki
IR = na 1000 osobolat
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
przedtestowe25%potestowe?p′LR+

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent ma przedtestowe prawdopodobieństwo choroby 25%. Test o czułości 91% i swoistości 88% daje wynik: dodatnia. Oblicz potestowe prawdopodobieństwo choroby p′ w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

przedtestowe 25%Se = 91%Sp = 88%dodatnia
p′ = %

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · Nerw odwodzący (VI)

Dlaczego to jest odpowiedź

Nerw odwodzący (VI) unerwia mięsień prosty boczny. Jego uszkodzenie uniemożliwia ruch oka na zewnątrz i powoduje poziome podwójne widzenie.

Odpowiedź

C · Nerw odwodzący (VI)
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · Żyła, tętnica i nerw międzyżebrowy biegną wzdłuż dolnego brzegu każdego żebra

Dlaczego to jest odpowiedź

Pęczek naczyniowo-nerwowy międzyżebrowy (od góry: żyła, tętnica, nerw) leży w bruździe żebra pod każdym żebrem. Wkłucie tuż nad żebrem leżącym niżej pozwala go ominąć.

Odpowiedź

C · Żyła, tętnica i nerw międzyżebrowy biegną wzdłuż dolnego brzegu każdego żebra
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Chemoreceptory obwodowe w kłębkach szyjnych i aortalnych

Dlaczego to jest odpowiedź

Kłębki szyjne i aortalne wykrywają niskie PaO₂ (a także wysokie CO₂ i H⁺). Chemoreceptory ośrodkowe reagują na CO₂, ale nie bezpośrednio na tlen.

Odpowiedź

D · Chemoreceptory obwodowe w kłębkach szyjnych i aortalnych
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: D · Wysokie T4 i niskie TSH, bo przeciwciała pobudzają receptor TSH

Dlaczego to jest odpowiedź

Przeciwciała przeciw receptorowi TSH pobudzają tarczycę niezależnie od TSH. Wynikające z tego wysokie T4 i T3 hamują przysadkowe TSH na zasadzie ujemnego sprzężenia zwrotnego.

Odpowiedź

D · Wysokie T4 i niskie TSH, bo przeciwciała pobudzają receptor TSH
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · Tworzenie porów w błonach niektórych bakterii

Dlaczego to jest odpowiedź

Białka dopełniacza opłaszczają drobnoustroje, ułatwiając fagocytozę (opsonizacja), przyciągają komórki odpornościowe i tworzą kompleks atakujący błonę, który dziurawi niektóre bakterie.

Odpowiedź

C · Tworzenie porów w błonach niektórych bakterii
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · Bacillus cereus

Dlaczego to jest odpowiedź

Przetrwalniki Bacillus cereus przeżywają gotowanie. Jeśli ugotowany ryż zostanie w cieple, bakterie rosną i wytwarzają termostabilną toksynę wymiotną, więc odgrzanie nie czyni ryżu bezpiecznym.

Odpowiedź

C · Bacillus cereus
7.Farmakologia

Odpowiedź: A · In the original dark glass bottle, away from heat, light and moisture

Dlaczego to jest odpowiedź

Nitroglycerin tablets lose potency when exposed to light, heat, air and moisture. They are kept in their original tightly closed dark container, and expired tablets are replaced.

Odpowiedź

A · In the original dark glass bottle, away from heat, light and moisture
8.Farmakologia

Odpowiedź: A · Idarucizumab

Dlaczego to jest odpowiedź

Idarucizumab is an antibody fragment that binds dabigatran. Andexanet alfa reverses factor Xa inhibitors, protamine reverses heparin, and vitamin K reverses warfarin.

Odpowiedź

A · Idarucizumab
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 23 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Wzór Wintersa

PaCO₂ = 1,5·10 + 8 = 23 mmHg
zasięg: 21–25 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 23 mmHg
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: PaCO₂ = 42,7 mmHg

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Oczekiwane PaCO₂

0,7·31 + 21 = 42,7 mmHg

Odpowiedź

PaCO₂ = 42,7 mmHg

Wzrost ma granicę: samo wyrównanie rzadko podnosi PaCO₂ powyżej około 55 mmHg.

11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: fale trzepotania na zespół QRS = 3

Kryteria rytmów (odprowadzenie II): rytm zatokowy ma dodatni załamek P przed każdym zespołem QRS, stały odstęp PR 0,12–0,20 s i wąski zespół QRS: prawidłowy rytm zatokowy 60–100/min, bradykardia zatokowa poniżej 60, tachykardia zatokowa powyżej 100. Migotanie przedsionków: brak załamków P, falująca linia podstawowa i całkowicie nieregularny odstęp R–R. Trzepotanie przedsionków: fale trzepotania o kształcie zębów piły z częstością około 250–350/min i stałym stosunkiem przewodzenia, np. 2:1 lub 4:1. Blok AV I stopnia: rytm zatokowy ze stałym odstępem PR powyżej 0,20 s. Rytm węzłowy: wąski zespół QRS z częstością 40–60/min i nieobecnymi lub odwróconymi załamkami P (PR poniżej 0,12 s lub P po zespole QRS). PVC to przedwczesny, szeroki (0,12 s lub więcej), dziwaczny zespół QRS bez załamka P, z załamkiem T skierowanym w przeciwną stronę i zwykle z pełną przerwą wyrównawczą; w bigeminii co drugie pobudzenie jest PVC.

Fale trzepotania

F–F = 6 małych kratek = 0,24 s → 1500 ÷ 6 = 250 na minutę

Zespoły QRS

R–R = 18 małych kratek = 0,72 s → 1500 ÷ 18 = 83 na minutę
stosunek przewodzenia = 250 ÷ 83 = 3:1

Odpowiedź

fale trzepotania na zespół QRS = 3
12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: częstoskurcz komorowy

Rytmy komorowe: częstoskurcz komorowy to seria co najmniej trzech szerokich (0,12 s lub więcej) zespołów pod rząd z częstością powyżej 100/min, zwykle 150–250/min, regularna, bez związanych załamków P. Migotanie komór to chaotyczny, nieregularny przebieg bez możliwych do zidentyfikowania załamków P, zespołów QRS ani załamków T i bez możliwej do policzenia częstości. Asystolia to prawie płaska linia bez czynności komór; płaską linię zawsze potwierdza się, sprawdzając pacjenta, elektrody, wzmocnienie oraz drugie odprowadzenie. W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji, a asystolia nie.

Pięć kroków

1. Częstość: R–R = 10 małych kratek, 1500 ÷ 10 ≈ 150 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 0,40 s.
3. Załamki P: nie da się ich zidentyfikować.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,14 s, szeroki (0,12 s lub więcej).

Interpretacja

częstoskurcz komorowy

Odpowiedź

częstoskurcz komorowy

W wytycznych resuscytacji VF i VT bez tętna to rytmy do defibrylacji. To jest wyłącznie ćwiczenie rozpoznawania.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: IR = 36,4 na 1000 osobolat

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Osobolata

PY = 550·0,5 + 110·1,5 = 440

Współczynnik zapadalności

IR = 16/440·1000 = 36,4 na 1000 osobolat

Odpowiedź

IR = 36,4 na 1000 osobolat
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: p′ = 71,7 %

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Iloraz wiarygodności

LR+ = 0,91/(1 − 0,88) = 7,583

Szanse przedtestowe

0,25/(1 − 0,25) = 0,3333

Szanse potestowe

0,3333·7,583 = 2,528

Prawdopodobieństwo potestowe

p′ = 2,528/(1 + 2,528) = 0,7165 ≈ 71,7%

Odpowiedź

p′ = 71,7%

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences