Nauki medyczne: zestaw na powtórkę

Wzory, najważniejsze kroki metod dla każdego tematu i 14 zadań do ćwiczenia, z pełnymi rozwiązaniami na końcu.

Nowe zadaniaWróć do przedmiotu

W oknie drukowania wybierz „Zapisz jako PDF”, aby zachować kopię na swoim urządzeniu.

1Wzory i metody

Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Zakresy prawidłowe
pH 7,35–7,45, PaCO₂ 35–45 mmHg (4,7–6,0 kPa), HCO₃⁻ 22–26 mmol/L
ROME
Zaburzenie oddechowe: PaCO₂ odwrotnie do pH; metaboliczne: HCO₃⁻ zgodnie z pH
Wzór Wintersa
PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2
Zasadowica metaboliczna
PaCO₂ ≈ 0,7·HCO₃⁻ + 21
Luka anionowa
AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻) ≈ 8–12
Luka anionowa skorygowana o albuminy
AG + 2,5·(4,0 − alb g/dL) = AG + 0,25·(40 − alb g/L)
Wskaźnik delta
(AG − 12)/(24 − HCO₃⁻)
Wskaźnik P/F
PaO₂/FiO₂
Równanie gazu pęcherzykowego
PAO₂ = FiO₂·(760 − 47) − PaCO₂/0,8
Osmolalność surowicy
2·Na⁺ + glucose + urea (2·Na⁺ + glucose/18 + BUN/2,8)

Metoda

  1. Odczytaj pH: poniżej 7,35 to kwasica, powyżej 7,45 zasadowica.
  2. Znajdź wartość, która to tłumaczy: PaCO₂ zmieniające się odwrotnie do pH oznacza zaburzenie oddechowe, HCO₃⁻ zmieniające się zgodnie z pH – metaboliczne.
  3. Spójrz na drugą wartość: prawidłowa oznacza brak wyrównania, nieprawidłowa w kierunku wyrównującym oznacza wyrównanie częściowe, a prawidłowe pH przy obu wartościach nieprawidłowych oznacza wyrównanie całkowite.
  4. Przy kwasicy metabolicznej porównaj PaCO₂ ze wzorem Wintersa, 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2, i oblicz lukę anionową Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻).
  5. Wysoką lukę anionową sprawdź wskaźnikiem delta, a przy niskiej albuminie – luką skorygowaną.

Interpretacja zapisu rytmu EKG

Papier (25 mm/s, 10 mm/mV)
1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 s, 10 mm = 1 mV
Częstość akcji serca, rytm regularny
300 ÷ duże kratki = 1500 ÷ małe kratki = 60 ÷ RR (s)
Częstość akcji serca, rytm nieregularny
Zespoły QRS w 6 s × 10
Prawidłowy odstęp PR
0,12–0,20 s
Prawidłowy czas trwania QRS
< 0.12 s
QTc (Bazett)
QT/√RR
QTc (Fridericia)
QT/∛RR
QTc (Framingham)
QT + 154·(1 − RR)
Częstości zatokowe
bradykardia < 60, prawidłowa 60–100, tachykardia > 100 /min
Częstości rytmów zastępczych
węzłowy 40–60, komorowy 20–40 /min
Szybkie rytmy
SVT 150–250 /min (wąskie), VT > 100 /min (szerokie)

Metoda

  1. Częstość: przy rytmie regularnym podziel 300 przez liczbę dużych kratek lub 1500 przez liczbę małych kratek między dwoma załamkami R; przy rytmie nieregularnym policz zespoły QRS w 6 sekundach i pomnóż przez 10.
  2. Rytm: porównaj odstępy R–R. Równe oznaczają rytm regularny; powtarzający się wzorzec to rytm regularnie nieregularny; brak jakiegokolwiek wzorca to rytm całkowicie nieregularny.
  3. Załamki P: czy w odprowadzeniu II przed każdym zespołem QRS jest dodatni załamek P, wszystkie takie same? Szukaj fal migotania lub fal o kształcie zębów piły, odwróconych załamków P i załamków P bez zespołu QRS.
  4. Odstęp PR: od początku P do początku QRS, prawidłowo 0,12–0,20 s i stały. Sprawdź, czy się wydłuża, czy pozostaje stały przed wypadnięciem pobudzenia, czy zmienia się przypadkowo.
  5. Czas trwania QRS: poniżej 0,12 s to wąski; 0,12 s lub więcej to szeroki. Następnie nazwij rytm, a dla QT użyj QTc = QT/√RR (Bazett) z czasami w sekundach.

Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Czułość i swoistość
Se = a/(a + c), Sp = d/(b + d)
Wartości predykcyjne
PPV = a/(a + b), NPV = d/(c + d)
Trafność
(a + d)/n
Ilorazy wiarygodności
LR+ = Se/(1 − Sp), LR− = (1 − Se)/Sp
PPV przy chorobowości p
Se·p / (Se·p + (1 − Sp)(1 − p))
Szanse
szanse = p/(1 − p); p = szanse/(1 + szanse); szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR
Miary ryzyka
RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER
Liczba pacjentów, których trzeba leczyć
NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę; NNH = 1/(EER − CER)
Iloraz szans
OR = ad/(bc)
Współczynnik zapadalności
nowe przypadki / osobo-czas

Metoda

  1. Narysuj tabelę 2 × 2 i oznacz a, b, c i d, zanim zaczniesz liczyć.
  2. Czułość i swoistość odczytuj w kolumnach, a wartości predykcyjne wzdłuż wierszy.
  3. Dla innej chorobowości wyobraź sobie 10 000 osób i wypełnij tabelę za pomocą Se, Sp i chorobowości.
  4. Dla ilorazu wiarygodności przelicz prawdopodobieństwo na szanse, pomnóż i przelicz z powrotem.
  5. W badaniu klinicznym najpierw znajdź EER i CER; następnie RR = EER/CER, ARR = CER − EER i NNT = 1/ARR zaokrąglone w górę.

2Zadania do ćwiczenia

1.Anatomia człowiekaŚredni

Które dwa odcinki kręgosłupa dorosłego mają prawidłowo lordozę (krzywiznę wklęsłą ku tyłowi)?

  1. ASzyjny i lędźwiowy
  2. BSzyjny i piersiowy
  3. CPiersiowy i krzyżowy
  4. DPiersiowy i lędźwiowy
2.Anatomia człowiekaTrudny

Dlaczego przemieszczone złamanie szyjki kości udowej niesie wysokie ryzyko martwicy jałowej głowy kości udowej?

  1. APrzecina główny pień tętnicy udowej
  2. BUszkadza nerw kulszowy kontrolujący przepływ krwi
  3. CRozrywa gałęzie troczkowe tętnicy okalającej udo przyśrodkowej
  4. DZamyka żyłę udową i powoduje przekrwienie
3.Fizjologia człowiekaŚredni

W jakiej postaci transportowana jest we krwi większość dwutlenku węgla?

  1. AZwiązany z żelazem hemu
  2. BJako rozpuszczony gazowy CO₂
  3. CJako jony wodorowęglanowe w osoczu
  4. DJako kwas węglowy w płytkach krwi
4.Fizjologia człowiekaTrudny

Pacjent z cukrzycową kwasicą ketonową oddycha głęboko i szybko. Jakiego obrazu można się spodziewać w gazometrii?

  1. ANiskie pH, niskie wodorowęglany i niskie PaCO₂
  2. BNiskie pH, wysokie wodorowęglany i wysokie PaCO₂
  3. CWysokie pH, niskie wodorowęglany i niskie PaCO₂
  4. DNiskie pH, prawidłowe wodorowęglany i wysokie PaCO₂
5.MikrobiologiaŚredni

Wiele leków przeciwgrzybiczych działa na ergosterol. Dlaczego jest to skuteczne?

  1. AErgosterol występuje tylko w wirusach
  2. BKomórki człowieka wykorzystują ergosterol do wytwarzania energii
  3. CErgosterol występuje w błonach komórek grzybów, ale nie w komórkach człowieka
  4. DErgosterol jest głównym składnikiem strukturalnym ścian komórkowych bakterii
6.MikrobiologiaTrudny

W doświadczeniu Griffitha z 1928 roku myszy padały po wstrzyknięciu zabitych termicznie gładkich (S) pneumokoków zmieszanych z żywymi szorstkimi (R) pneumokokami. Co to wykazało?

  1. AOgrzewanie nie zabija pneumokoków
  2. B„Czynnik transformujący” z martwych bakterii mógł zmienić nieszkodliwe bakterie w zjadliwe
  3. CWirusy przenoszą geny między bakteriami
  4. DSzorstkie pneumokoki są zawsze bardziej zjadliwe niż gładkie
7.FarmakologiaŚredni

Which approach is usually recommended to prevent constipation in a patient on regular opioids?

  1. ANo laxative until the patient has not opened the bowels for a week
  2. BA stimulant laxative such as senna, often with a stool softener
  3. CBulk-forming fibre alone, with fluid intake restricted
  4. DAn antidiarrhoeal drug at night to slow the gut
8.FarmakologiaTrudny

A heparin infusion contains 25,000 units in 500 mL. The order is 1,000 units per hour. What rate should be set on the pump?

  1. A10 mL/h
  2. B25 mL/h
  3. C50 mL/h
  4. D20 mL/h
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejŚredni

Gazometria do ćwiczeń pokazuje PaCO₂ 53 mmHg (7,1 kPa). Użyj reguły, że w ostrej kwasicy oddechowej HCO₃⁻ rośnie o 1 mmol/L na każde 10 mmHg, o które PaCO₂ przekracza 40. Zacznij od: HCO₃⁻ 24 mmol/L. Znajdź oczekiwane HCO₃⁻.

PaCO₂ 53 mmHg (7,1 kPa)wartość wyjściowa: 40 mmHg, 24 mmol/L
HCO₃⁻ = mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczejTrudny

Wartości do ćwiczeń: Na⁺ 140, Cl⁻ 115, HCO₃⁻ 14 mmol/L i albumina 21 g/L. Znajdź lukę anionową skorygowaną o albuminy AGc = AG + 0,25·(40 − albumina).

Na⁺ 140 mmol/LCl⁻ 115 mmol/LHCO₃⁻ 14 mmol/Lalbumina 21 g/L
AGc = mmol/L
11.Interpretacja zapisu rytmu EKGŚredni
II25 mm/s · 10 mm/mV

Zmierz odstęp QT i odstęp R–R na tym regularnym zapisie w odprowadzeniu II, a następnie oblicz QTc (skorygowany o częstość) według wzoru Fridericii QTc = QT/∛RR (oba w sekundach). Podaj odpowiedź w sekundach z trzema miejscami po przecinku.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
QTc = s
12.Interpretacja zapisu rytmu EKGTrudny
II25 mm/s · 10 mm/mVnatychmiastowa defibrylacjastymulacja przezskórnakardiowersja zsynchronizowanaCPR (rytm niepodlegający defibrylacji)

Pacjent bez wyczuwalnego tętna ma na monitorze ten zorganizowany rytm (aktywność elektryczna bez tętna). Jakie leczenie wskazują dla niego wytyczne resuscytacji dorosłych? Kliknij swoją odpowiedź.

odprowadzenie II, 25 mm/s, 10 mm/mV1 mała kratka = 0,04 s, 1 duża kratka = 0,20 sdługość zapisu 6 s
  1. 1natychmiastowa defibrylacja
  2. 2stymulacja przezskórna
  3. 3kardiowersja zsynchronizowana
  4. 4CPR (rytm niepodlegający defibrylacji)
13.Statystyka w praktyce opartej na dowodachŚredni
zdarzeniebrak zdarzeniarazemleczenie34526560abkontrola32178210cd

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). W randomizowanym badaniu klinicznym 560 pacjentów otrzymało nowe leczenie, a 210 leczenie kontrolne. Tabela pokazuje, ilu w każdej grupie miało: wynik (niepożądane zdarzenie, np. udar). Oblicz zmniejszenie ryzyka bezwzględnego ARR w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

leczenie: 34/560kontrola: 32/210
ARR = %
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodachTrudny
przedtestowe20%potestowe?p′LR+

Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent ma przedtestowe prawdopodobieństwo choroby 20%. Test o czułości 89% i swoistości 80% daje wynik: dodatnia. Oblicz potestowe prawdopodobieństwo choroby p′ w procentach. Zaokrąglij do jednego miejsca po przecinku.

przedtestowe 20%Se = 89%Sp = 80%dodatnia
p′ = %

3Roztwory

1.Anatomia człowieka

Odpowiedź: A · Szyjny i lędźwiowy

Dlaczego to jest odpowiedź

Odcinki szyjny i lędźwiowy mają lordozę (krzywizny wtórne). Odcinki piersiowy i krzyżowy mają kifozę (krzywizny pierwotne).

Odpowiedź

A · Szyjny i lędźwiowy
2.Anatomia człowieka

Odpowiedź: C · Rozrywa gałęzie troczkowe tętnicy okalającej udo przyśrodkowej

Dlaczego to jest odpowiedź

Głowę kości udowej zaopatrują głównie gałęzie troczkowe tętnicy okalającej udo przyśrodkowej biegnące wzdłuż szyjki. Przemieszczone złamanie szyjki je rozrywa i głowa może obumrzeć.

Odpowiedź

C · Rozrywa gałęzie troczkowe tętnicy okalającej udo przyśrodkowej
3.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: C · Jako jony wodorowęglanowe w osoczu

Dlaczego to jest odpowiedź

Około 70% CO₂ jest transportowane jako wodorowęglany. Anhydraza węglanowa w krwinkach czerwonych przekształca CO₂ i wodę w kwas węglowy, który dysocjuje na H⁺ i HCO₃⁻.

Odpowiedź

C · Jako jony wodorowęglanowe w osoczu
4.Fizjologia człowieka

Odpowiedź: A · Niskie pH, niskie wodorowęglany i niskie PaCO₂

Dlaczego to jest odpowiedź

Ketokwasy zużywają wodorowęglany, powodując kwasicę metaboliczną. Oddech Kussmaula obniża PaCO₂ jako kompensacja oddechowa.

Odpowiedź

A · Niskie pH, niskie wodorowęglany i niskie PaCO₂
5.Mikrobiologia

Odpowiedź: C · Ergosterol występuje w błonach komórek grzybów, ale nie w komórkach człowieka

Dlaczego to jest odpowiedź

Błony grzybów zawierają ergosterol, a błony komórek człowieka cholesterol. Azole blokują syntezę ergosterolu, a amfoterycyna B wiąże się z ergosterolem, więc działają wybiórczo na grzyby.

Odpowiedź

C · Ergosterol występuje w błonach komórek grzybów, ale nie w komórkach człowieka
6.Mikrobiologia

Odpowiedź: B · „Czynnik transformujący” z martwych bakterii mógł zmienić nieszkodliwe bakterie w zjadliwe

Dlaczego to jest odpowiedź

Coś z martwego szczepu S zmieniło żywe bakterie R w zjadliwe bakterie S tworzące otoczkę. Avery, MacLeod i McCarty wykazali później, że tym czynnikiem transformującym jest DNA.

Odpowiedź

B · „Czynnik transformujący” z martwych bakterii mógł zmienić nieszkodliwe bakterie w zjadliwe
7.Farmakologia

Odpowiedź: B · A stimulant laxative such as senna, often with a stool softener

Dlaczego to jest odpowiedź

Opioid-induced constipation does not usually resolve with time, so a laxative is started with the opioid. Stimulant laxatives counter reduced motility; bulk-forming laxatives alone can worsen symptoms if fluid intake is low.

Odpowiedź

B · A stimulant laxative such as senna, often with a stool softener
8.Farmakologia

Odpowiedź: D · 20 mL/h

Dlaczego to jest odpowiedź

25,000 units ÷ 500 mL = 50 units/mL, and 1,000 units/h ÷ 50 units/mL = 20 mL/h. Heparin is a high-alert drug, so the calculation and pump settings are independently double-checked.

Odpowiedź

D · 20 mL/h
9.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: HCO₃⁻ = 25,3 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Zmiana PaCO₂

|53 − 40| = 13 mmHg → 1,3 × 10 mmHg

Oczekiwane HCO₃⁻

HCO₃⁻ = 24 + 1·1,3 = 25,3 mmol/L

Odpowiedź

HCO₃⁻ = 25,3 mmol/L
10.Interpretacja gazometrii krwi tętniczej

Odpowiedź: AGc = 15,75 mmol/L

Oczekiwana kompensacja: w kwasicy metabolicznej wzór Wintera przewiduje PaCO₂ = 1,5·HCO₃⁻ + 8 ± 2 mmHg; zmierzona wartość powyżej tego zakresu wskazuje na dodatkową kwasicę oddechową, a poniżej na dodatkową zasadowicę oddechową. Luka anionowa AG = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻), prawidłowo około 8–12 mmol/L, odróżnia kwasicę metaboliczną z podwyższoną luką od kwasicy z prawidłową luką; niskie stężenie albumin maskuje podwyższoną lukę (dodaj 2,5 na każdy g/dL, o który albuminy są poniżej 4,0). Współczynnik delta (AG − 12)/(24 − HCO₃⁻) w przedziale od około 0,8 do 2 odpowiada czystej kwasicy z podwyższoną luką (niektóre podręczniki przyjmują 1 zamiast 0,8), wartość niższa dodatkowej kwasicy z prawidłową luką, a wartość powyżej 2 dodatkowej zasadowicy metabolicznej.

Luka anionowa

AG = 140 − (115 + 14) = 11

Korekta na albuminy

11 + 0,25·(40 − 21) = 15,75 mmol/L

Odpowiedź

AGc = 15,75 mmol/L

Powyżej około 12 po korekcie: duża luka anionowa.

11.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: QTc = 0,4 s

QT i QTc: odstęp QT biegnie od początku zespołu QRS do końca załamka T. Skraca się wraz ze wzrostem częstości akcji serca, dlatego koryguje się go o częstość za pomocą odstępu R–R w sekundach: QTc według Bazetta = QT/√RR, a QTc według Fridericii = QT/∛RR. Wzór Bazetta jest używany w większości podręczników; nadmiernie koryguje przy szybkiej częstości, gdzie preferuje się wzór Fridericii. Granice różnią się w zależności od źródła: QTc powyżej około 0,45 s u mężczyzn lub 0,46 s u kobiet zwykle uznaje się za wydłużony, a powyżej 0,50 s za znacznie wydłużony.

Pomiar

QT = 10 × 0,04 = 0,40 s
RR = 25 × 0,04 = 1,00 s

Wzór Fridericii

QTc = 0,40/∛1,00 = 0,40/1 = 0,4 s

Odpowiedź

QTc = 0,4 s

W zwykłych granicach (około 0,45 s dla mężczyzn, 0,46 s dla kobiet). (400 ms)

12.Interpretacja zapisu rytmu EKG

Odpowiedź: CPR (rytm niepodlegający defibrylacji)

Aktywność elektryczna bez tętna (PEA): PEA nie widać na zapisie. Monitor pokazuje zorganizowaną aktywność elektryczną (rytm inny niż VF, VT czy asystolia), ale pacjent nie ma wyczuwalnego tętna, więc rozpoznaje się ją, badając pacjenta. W wytycznych resuscytacji dorosłych PEA i asystolia to rytmy zatrzymania krążenia niepodlegające defibrylacji: wysokiej jakości CPR, adrenalina jak najszybciej i poszukiwanie odwracalnych przyczyn (4H i 4T, takich jak hipowolemia, hipoksja, odma prężna i tamponada serca). VF i VT bez tętna to rytmy podlegające defibrylacji.

Co pokazuje zapis

1. Częstość: R–R = 35 małych kratek, 1500 ÷ 35 ≈ 43 na minutę.
2. Rytm: regularny, każdy odstęp R–R wynosi 1,40 s.
3. Załamki P: odwrócone, tuż po każdym zespole QRS.
4. Odstęp PR: nie da się zmierzyć.
5. QRS: 0,10 s, wąski (poniżej 0,12 s).
rytm węzłowy

Co pokazuje pacjent

brak tętna mimo zorganizowanej aktywności elektrycznej: aktywność elektryczna bez tętna (PEA), rytm zatrzymania krążenia niepodlegający defibrylacji

Odpowiedź

CPR (rytm niepodlegający defibrylacji)

Odpowiedź

CPR (rytm niepodlegający defibrylacji)

PEA rozpoznaje się przy pacjencie, nigdy wyłącznie z zapisu. To ćwiczenie egzaminacyjne, nie wskazówka kliniczna.

13.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: ARR = 9,2 %

Ilorazy wiarygodności i miary ryzyka: LR+ = czułość/(1 − swoistość), LR− = (1 − czułość)/swoistość. W badaniu klinicznym EER i CER to częstości zdarzeń z leczeniem i bez leczenia: RR = EER/CER, ARR = CER − EER, RRR = ARR/CER i NNT = 1/ARR, zaokrąglone w górę. W badaniu kliniczno-kontrolnym można użyć wyłącznie ilorazu szans OR = ad/(bc). Współczynnik zapadalności = nowe przypadki/osobo-czas.

Częstość zdarzeń

EER = 34/560 = 0,06071
CER = 32/210 = 0,1524

Zmniejszenie ryzyka bezwzględnego

ARR = 0,1524 − 0,06071 = 0,09167 ≈ 9,2%

Odpowiedź

ARR = 9,2%
14.Statystyka w praktyce opartej na dowodach

Odpowiedź: p′ = 52,7 %

Wartości predykcyjne zależą od chorobowości: PPV = Se·p/(Se·p + (1 − Sp)(1 − p)) i NPV = Sp(1 − p)/(Sp(1 − p) + (1 − Se)p). Z ilorazami wiarygodności: szanse przedtestowe = p/(1 − p), szanse potestowe = szanse przedtestowe × LR, prawdopodobieństwo = szanse/(1 + szanse). Dla populacji N prawdziwie dodatnie = N·p·Se, a fałszywie dodatnie = N·(1 − p)·(1 − Sp). NNT = 1/(CER × RRR), zaokrąglone w górę.

Iloraz wiarygodności

LR+ = 0,89/(1 − 0,8) = 4,45

Szanse przedtestowe

0,2/(1 − 0,2) = 0,25

Szanse potestowe

0,25·4,45 = 1,113

Prawdopodobieństwo potestowe

p′ = 1,113/(1 + 1,113) = 0,5266 ≈ 52,7%

Odpowiedź

p′ = 52,7%

ExamProblems · examproblems.com/courses/medical-sciences